3.JUL

 

321 – Rimski car Konstantin II, hrišćanin, proglasio je nedelju za dan odmora i verskog obreda.

1423 – Rođen je francuski kralj Luj XI, koji je tokom vladavine (1461-83), dajući gradovima privilegije, podstakao razvoj zanatstva i trgovine. Modernizovao je stare i podigao nove visoke škole.

1583 – Ruski car Ivan Grozni ubio je, u nastupu gneva, sina. Ovaj autokrata sproveo je značajne reforme u Rusiji, a zbog okrutnog odnosa prema boljarima dobio je naziv Grozni. Kao tragični lik bio je inspiracija slikarima, muzičarima, književnicima, filmskim rediteljima…

–1608 – Francuski istraživač Samiel de Šamplen osnovao je kanadski grad Kvebek.


1642 – Umrla je francuska kraljica Marija de Mediči, kćerka toskanskog vojvode Frančeska de Medičija. Posle ubistva kralja Anrija IV, vladala je kao regentkinja (1610-17) uz sina Luja XIII. Za nju je građena Palata Luksemburg u Parizu, čije su dvorane bile ukrašene 21 Rubensovom slikom koje se sada nalaze u Luvru.

1728. – Rođen škotski arhitekta i dekorater Robert Adam, jedan od tvoraca neoklasicističkog stila u arhitekturi. Projektovao je mnoge javne zgrade izuzetne elegancije, posebno u Londonu, koje se odlikuju karakterističnim vazdušastim i prozračnim stilom, nazvanim njegovim imenom.

1775 – General Džordž Vašington, kasnije izabran za prvog predsednika SAD (1789), zvanično je preuzeo komandu nad vojskom kolonista u Američkom ratu za nezavisnost.

1849 – Francuske trupe su ušle u Rim savladavši otpor snaga Đuzepea Garibaldija i ponovo ustoličile poglavara rimokatoličke crkve papu Pija IX.

–1854. – Rođen češki kompozitor Leoš Janaček, koji se inspirisao moravskom narodnom muzikom i melodikom govornog jezika, stvarajući primjenom modalne harmonije i neuobičajene ritmike djela intenzivne dramatike i snažnih, realističkih likova. Osnovao je Orguljašku školu u Brnu i radio je na Konzervatorijumu. Djela: opere “Jenufa”, “Kaća Kabanova”, “Lukava lija”, “Iz mrtvog doma”, simfonijska poema “Taras Buljba”, horske kompozicije, kamerna muzika.


1881 – Pod pritiskom Velike Britanije, Turska je potpisala konvenciju s Grčkom kojom su Grci dobili Tesaliju i delove Epira.

–1883 – Rođen je austrijski pisac Franc Kafka. Njegova dela, medju kojima su najpoznatiji romani “Proces” i “Zamak” i pripovetka “Metamorfoza”, imala su presudan uticaj na evropsku književnost 20. veka.


1904 – Umro je Teodor Hercl, osnivač i lider cionističkog pokreta. Organizovao je prvi cionistički kongres u Bazelu (1897) i bio je prvi predsednik Svetske cionističke organizacije. U delu “Jevrejska država” (1896) izneo je plan za osnivanje jevrejske države u Palestini.

–1927. – Rođen engleski filmski režiser Ken Rasel, stvaralac izrazitog senzibiliteta, čiji je autorski stil prepoznatljiv po preziranju građanskog dobrog ukusa i po izuzetnom dejstvu čulnih atrakcija, vizuelnih, zvučnih i montažnih šokova. U filmovima je najviše istraživao psiho-seksualnu pozadinu umjetničkog procesa i života umjetnika i pokazao veliku prijemčivost za neke umjetničke pokrete 20. vijeka poput pop-arta i psihodjelične umjetnosti. Filmovi: “Demoni”, “Divlji mesija”, “Gustav Maler”, “Tomi”, “Listomanija”, “Valentino”.


1940 – Britanci su onesposobili veliki deo francuske flote stacionirane u Oranu u severnoj Africi da ne bi došle u posed Nemačke. Francuzi nisu pristali da, nakon kapitulacije Francuske, predaju flotu dobrovoljno, pa je najveći deo uništen, a poginulo je preko 1.000 francuskih mornara.

1944 – Sovjetske trupe su u Drugom svetskom ratu oslobodile glavni grad Belorusije Minsk i zarobile 100.000 nemačkih vojnika.

1954 – U Velikoj Britaniji je ukinuto racionisano snabdevanje hranom uvedeno tokom i po završetku Drugog svetskog rata.

1962 – Alžir je stekao nezavisnost posle 132 godine francuske kolonijalne vlasti.

1969 – Jedan od osnivača engleske rok grupe “Rolingstons” Brajan Džons utopio se u svom bazenu pod dejstvom prekomerne količine droge.

1972 – Indija i Pakistan su potpisali mirovni sporazum, čime je okončan sukob izazvan 1971. građanskim ratom u Istočnom Pakistanu (Bangladeš).

1987 – Ratni zločinac iz Drugog svetskog rata Klaus Barbi (Barbie), lokalni šef Gestapoa, nazvan “kasapin iz Liona”, osudjen je u Francuskoj na doživotnu robiju.

1988 – Raketa sa američkog ratnog broda “Vensen” oborila je iznad Persijskog zaliva u poslednjoj sedmici iransko-iračkog rata iranski putnički avion “Erbas A300”. Poginulo je svih 290 ljudi u letilici.

1995 – Jugoslovenski košarkaši postali su evropski šampioni na prvenstvu u Atini. Pobeda je burno proslavljena u zemlji, a oduševljenje je bilo pojačano i zbog trogodišnje međunarodne izolacije SR Jugoslavije.

1996 – Predsednik Rusije Boris Jeljcin pobedio je u drugom izbornom krugu komunističkog kandidata Genadija Zjuganova, i time započeo drugi predsednički mandat.

2001 – Ruski avion “tupoljev 154” srušio se kod Irkutska. Poginulo je svih 145 putnika i članova posade.

2001 – Na prvom pojavljivanju pre Medjunarodnim sudom za ratne zločine u Hagu bivši predsednik SRJ Slobodan Milošević izjavio je da ne priznaje taj sud i odbio da se izjasni o optužnici koja ga tereti za progon, deportaciju i ubijanje kosovskih Albanaca 1999. ♦