sub. feb 29th, 2020

Balkanekspresrb.rs

ONLAJ MAGAZIN ZA BALKANSKU SARADNJU

4. april

5 min read

–1825. U Novom Sadu rođen srpski naučnik i filolog Đura Daničić. Podržavao Vuka Karadžića u borbi za reformu srpskog jezika i pravopisa. Bio sekretar Jugoslovenske akademije znanosti i umetnosti u Zagrebu, gde je 1880. pokrenuo izradu “Rečnika hrvatskog ili srpskog jezika”. Sa latinskog preveo Stari zavet.


1284. Umro kralj Kastilje Alfons X Mudri, utemeljivač zakonodavstva, pokrovitelj nauke i zanatstva, pobornik verske tolerancije. Tokom vladavine Kastiljom i Leonom od 1252. do smrti, dvor u Toledu pretvorio u centar učenosti i utočište za mnoge Jevreje, Mavare i hrišćanske skolastičare. Izdao zakonik za celu zemlju, pokrenuo pisanje španske istorije i astronomskih dela i prevođenje Biblije na španski.

1581. Engleska kraljica Elizabeta I proglasila za viteza Frensisa Drejka, gusara, potom admirala, prvog Engleza koji je oplovio svet.

1617. Umro škotski matematičar Džon Neper, koji je sastavio logaritamske tablice i dao uputstvo o njihovom sastavljanju.

–1765. U Petrogradu umro Mihail Vasiljevič Lomonosov, ruski naučnik, pesnik i akademik, enciklopedista svetskog glasa. Bavio se i fizikom, hemijom, geografijom i astronomijom i znatno doprineo razvoju tih nauka. Autor prve ruske gramatike i osnivač Moskovskog univerziteta, koji i danas nosi njegovo ime.


–1825. U Novom Sadu rođen srpski naučnik i filolog Đura Daničić. Podržavao Vuka Karadžića u borbi za reformu srpskog jezika i pravopisa. Bio sekretar Jugoslovenske akademije znanosti i umetnosti u Zagrebu, gde je 1880. pokrenuo izradu “Rečnika hrvatskog ili srpskog jezika”. Sa latinskog preveo Stari zavet.


–1860. U Beogradu rođen Vojislav Ilić, pesnik koji se smatra osnivačem moderne poezije u srpskoj književnosti i tvorcem verističkog izraza.


1905. U zemljotresu u provinciji Lahore, tada delu Britanske Indije, poginulo 19.000 ljudi.

1912. U Tibetu proglašena Kineska republika.

1914. U Milfordu, američka država Pensilvanija, umro filozof, matematičar i naučnik Čarls Sanders Pirs, začetnik filozofije pragmatizma.

1939. Na irački presto stupio Fejsal II posle smrti njegovog oca, kralja Gazija I.

1949. Ministri spoljnih poslova SAD i 11 zapadnoevropskih država potpisali, u Vašingtonu, Severno-atlantski pakt, vojni ugovor kojim je stvorena snažna vojnopolitička formacija zapadnih saveznika.

1960. Francuska i Federacija Mali potpisali sporazum kojim je Federacija Mali stekla nezavisnost.

1968. U Memfisu, u američkoj saveznoj državi Tenesi, ubijen Martin Luter King, borac za građanska prava i mir. U borbi za ravnopravnost crnaca u SAD služio se Gandijevim metodama nenasilja i građanske neposlušnosti. Dobitnik Nobelove nagrade za mir 1964.

1969. U Hjustonu, američka država Teksas, izvršena prva operacija ugrađivanja veštačkog srca u ljudski organizam. Prvi pacijent sa ugrađenim veštačkim srcem živeo je 4 dana.

1975. Prilikom pada američkog vojnog transportnog aviona posle poletanja iz Sajgona poginulo 155 vijetnamske dece, ratne siročadi.

–1983. Umrla američka pozorišna i filmska glumica Glorija Svanson, zvezda nemog i zvučnog filma.



1998. U eksploziji metana u ukrajinskom rudniku uglja Skačinsko, u Donjeckoj oblasti, poginula 63 rudara.

1999. U vazdušnim udarima NATO na rafineriju nafte u Pančevu poginula 3 radnika rafinerije. U bombardovanju toplane na Novom Beogradu poginuo čuvar toplane.

2001. Sudanski ministar odbrane i još 14 vojnih funkcionera poginuli su u avionskoj nesreći u kritičnom trenutku građanskog rata u zemlji.

2002. Angolska vojska i UNITA potpisali primirje u Luandi, čime je okončan jedan od najdužih i najkrvavijih afričkih ratova. Oko milion ljudi poginulo u borbama Vladinih snaga i UNITA koje su počele 1975. nakon sticanja nezavisnosti od Portugalije.

–2002. U Beogradu u 82. godini preminuo arheolog Milutin Garašanin, član Srpske akademije nauka i počasni član mnogih evropskih akademija.


2012 – Predsednik Srbije Boris Tadić podneo je ostavku devet meseci pre isteka mandata, nakon čega su raspisani predsednički izbori istovremeno sa parlamentarnim i lokalnim za 6. maj. Na tim izborima Tadić je izgubio od predsedničkog kandidata Srpske napredne stranke Tomislava Nikolića, a Demokratska stranka, čiji je Tadić bio višegodišnji lider, prvi put, posle demokratskih promena 2000, odlazi u opoziciju.

–2014 – Velikom srpskom glumcu Petru Kralju je na dan rođenja otkriveno spomen obeležje na Vračaru, na platou ispred zgrade u Mileševskoj ulici u kojoj je živeo do smrti, 2011 godine.