sub. feb 29th, 2020

Balkanekspresrb.rs

ONLAJ MAGAZIN ZA BALKANSKU SARADNJU

6. mart

6 min read

–1949. Radio Beograd prvi put emitovao humorističku emisiju “Veselo veče”, koja je odmah postala jedna od najpopularnijih emisija.


 

-1475. – Rođen je Mikelanđelo Buonaroti, italijanski vajar, slikar, arhitekta i pesnik, jedan od najvećih umetnika u istoriji umetnosti i najpotpunijih predstavnika renesanse u Evropi. Svojim radom pretežno je bio vezan za Firencu i Rim. Njegova prva značajna dela su “Pijeta” (“Plač Majke Božje”) u crkvi svetog Petra u Rimu, “Bogorodica s Hristom” u Brižu i “David”, statua visoka 5 metara, u Akademiji u Firenci, a mnogi smatraju da vrhunac njegovog vajarskog stvaralaštva predstavljaju figure za grobnicu pape Julija II (“Mojsije”, koji se danas čuva u crkvi San Pjetro in vinkoli u Rimu, i statue robova – “Okovani rob” i “Oslobođeni rob”, koje se čuvaju u Luvru) i za grobnicu porodice Mediči (“Jutro”, “Veče”, “Dan”, “Noć”). Kao slikar, izradio je, na zahtev pape Julija II, devet epizoda iz Starog zaveta na tavanici Sikstinske kapele u Vatikanu (najčuvenije od njih su “Rođenje Adama”, “Izgnanstvo Adama i Eve iz Raja”, likovi sibila, proroka…), a kasnije i džinovski i veličanstveni “Strašni sud” na začeljnom zidu Kapele, na kom je radio punih sedam godina. Zanimljivo je da je Mikelanđelo uvek insistirao na tome da on nije slikar, već vajar. Stoga je svoja pisma po pravilu potpisivao sa Mikelanđelo sculptore. Kao arhitekta, sagradio je u Firenci Lorencovu biblioteku, a u Rimu je nastavio rad na crkvi svetog Petra. Napisao je i znatan broj stihova misaonog sadržaja i strasnog izraza – “Soneti”, “Madrigali”. Umro je 1564. godine


1480. U Toledu potpisan sporazum kojim je Španija priznala portugalsko osvajanje Maroka, a Portugalija se odrekla pretenzija prema Kanarskim ostrvima.

–1619. – Rođen je Sirano de Beržerak, francuski književnik, veoma smelog i slobodnog duha. Teško ranjen 1640, napustio je vojni poziv u kojem se istakao kao odličan mačevalac i okrenuo se književnosti. Ostavio je jednu komediju, jednu tragediju, ali je naročito poznat po svom delu “Drugi svet” – putovanja na Mesec i na Sunce. Edmon Rostan ga je opevao u svojoj herojskoj komediji istog imena.


1629. Nemački car Ferdinand II Habzburški izdao Edikt o restituciji kojim je protestantskim knezovima naloženo da vrate katoličkoj crkvi sve posede zaplenjene od 1552. Ferdinand III opozvao Edikt Vestfalskim mirovnim ugovorom 1648.

1836. Meksikanci pod komandom generala Antonija Lopesa de Santa Ane zauzeli američku tvr]avu Alamo u Teksasu. Tokom opsade koja je trajala 13 dana poginulo svih 156 Teksašana, me]u kojima i legendarni Dejvi Kroket.

–1874. Rođen ruski filozof Nikolaj Aleksandrovič Berđajev, profesor na Moskovskom univerzitetu. Mislilac hrišćanske inspiracije, filozof, napustio Rusiju 1922. i postao najpopularniji ruski filozof na Zapadu. Umro 23. marta 1948. u Francuskoj.


1882. Knez Milan Obrenović proglasio Srbiju kraljevinom, a sebe kraljem.

1900. Umro nemački inženjer Gotlib Vilhelm Dajmler, koji je 1883. konstruisao prvi automobilski benzinski motor. 1890. osnovao kompaniju “Dajmler Motoren-Gezelšaft”, koja se 26 godina posle njegove smrti ujedinila s fabrikom Karla Benca u kompaniju “Dajmler-Benc”, proizvođača automobila “mercedes”.

–1927. Rođen kolumbijski književnik Gabrijel Garsija Markes. Pisac “magičnog realizma”, žanra koji meša mitove, magiju i realnost, najviše doprineo da latinoamerička literatura dođe u centar pažnje svetske kulturne javnosti šezdesetih godina XX veka. Dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1982.


1941. Krunski savet Kraljevine Jugoslavije u Drugom svetskom ratu doneo odluku da Jugoslavija pristupi Trojnom paktu, pod uslovom da joj Nemačka i Italija garantuju nepovredivost teritorije.

1944. Poletevši iz vazduhoplovnih baza u Velikoj Britaniji 658 američkih bombardera počelo, u Drugom svetskom ratu, danonoćno bombardovanje Berlina.

–1945. U Njujorku umrla srpska slikarka Milena Pavlović Barili, jedan od najznačajnijih predstavnika nadrealizma u srpskom slikarstvu. Od 1939. živela u SAD, gde je bila ilustrator modnog časopisa “Vog” i scenograf i kostimograf u njujorškim pozorištima. Rođena u Požarevcu 1909.


1946. Francuska priznala Vijetnam kao nezavisnu državu u okviru Indokineske federacije.

–1949. Radio Beograd prvi put emitovao humorističku emisiju “Veselo veče”, koja je odmah postala jedna od najpopularnijih emisija.


1953. Georgij Maljenkov posle smrti Josifa Staljina postao sovjetski premijer i prvi sekretar Komunističke partije.

1957. Bivše britanske kolonije Zlatna Obala i Togoland ujedinjene u državu pod nazivom Gana, koja je stekla nezavisnost u okviru Komonvelta, čime je počeo talas dekolonizacije u Africi.

1980. Francuska književnica belgijskog porekla Margerit Jursenar postala prva žena član Francuske akademije.

1992. “Mikelanđelo”, jedan od najopasnijih kompjuterskih virusa, napao hiljade kompjutera širom sveta.

1993. Pripadnici angolskog pobunjeničkog pokreta UNITA zauzeli Huambo, drugi po veličini grad u Angoli, posle dvomesečnih borbi s Vladinim snagama.

–1994. Umrla grčka glumica Melina Merkuri, veoma angažovana šezdesetih godina XX veka u borbi protiv vojne hunte u Grčkoj, potom ministar kulture u vladi grčkih socijalista.


1998. U sukobima sa srpskim snagama bezbednosti na Kosovu ubijen Adem Jašari, jedan od glavnih vođa OVK.

1999. Na severu Kambodže, uz granicu s Tajlandom, uhapšen Ta Mok, poslednji od vođa maoističkog gerilskog pokreta Crveni Kmeri, tokom čijeg je režima u drugoj polovini sedamdesetih ubijeno ili umrlo od gladi i bolesti oko milion i po ljudi.

2001. Tokom hodočašća u Meku u jurnjavi vernika poginula 34 muslimanska hodočasnika.♦