3. novembar

–1768. Rođen Đorđe Petrović Karađorđe, vođa Prvog srpskog ustanka protiv Turaka 1804. Po slomu ustanka 1813. pobegao u Austriju, a zatim u Rusiju. Ubijen po nalogu kneza Miloša Obrenovića 1817, kada se vratio u Srbiju.


–1801. Rođen italijanski operski kompozitor Vinčenco Belini.


1839. Britanske fregate kod Kantona potopile nekoliko kineskih džunki, čime je počeo Prvi opijumski rat protiv Kine, koji je završen potpisivanjem mirovnog sporazuma 1842. u Nankingu, pod veoma nepovoljnim uslovima za Kinu.

1852. Rođen japanski princ Mucuhito, od 1867. car Meiđi. Tokom vladavine, do 1912, potpuno lišio vlasti šogunate, uspostavio centralnu carsku vlast, a feudalni Japan pretvorio u modernu kapitalističku državu. Premestio prestonicu iz Kjota u Edo, koji je preimenovan u Tokio.

1883. Ugušena Timočka buna koja je počela u Zaječarskom okrugu mesec dana ranije zbog odluke vlasti o oduzimanju oružja, dotad poverenog svim vojnim obveznicima. Među vođama, koje su uhapšene i streljane, bilo istaknutih članova Radikalne stranke. Neki od njih, kao Nikola Pašić, uspeli da pobegnu van zemlje, a stranka pretrpela tešku krizu.

–1901. Rođen francuski pisac i političar Andre Malro, učesnik Kineske revolucije, Španskog građanskog rata, jedan od lidera Pokreta otpora u Drugom svetskom ratu, član Francuske akademije, De Golov ministar kulture od 1959. do 1969.


1903. Panama, uz podršku SAD koje su poslale u panamske vode krstaricu “Nešvil”, proglasila nezavisnost od Kolumbije.

1912. Rođen paragvajski diktator Alfredo Stresner, koji je na vlast došao vojnim pučem 1954. i sprovodeći teror protiv političkih protivnika vladao do 1989, kada je zbačen državnim udarom.

1918. Nedelju dana uoči kapitulacije Nemačke u Prvom svetskom ratu na ratnim brodovima u Kilu izbila pobuna mornara koja se proširila na više gradova, gde su formirane privremene revolucionarne vlade. Posle obračuna vlasti s pobunjenicima nemački parlament 6. februara 1919. ukinuo njihovu vlast.

1918. Predstavnici austrougarske vojske potpisali u Padovi kapitulaciju u Prvom svetskom ratu, što je bio poslednji državni akt 700-godišnje Habsburške monarhije.

–1921. – Rođen je američki glumac Čarls Bronson. Ostvario je uloge u brojnim filmovima: “Death Wish series”, “The Magnificent Seven”, “The Dirty Dozen”, “Raid on Entebbe”, “Miss Sadie Thompson”, “House of Wax”, “You're in the Army Now”..


1946. Japanski car Hirohito odrekao se, izjavom preko radija, božanskih atributa, a carska vlast prešla na izborni parlament.

–1954. Umro francuski slikar i vajar Anri Matis, najčuveniji predstavnik fovističkog pravca i jedan od najznačajnijih francuskih i evropskih slikara XX veka.


1956. Velika Britanija i Francuska prihvatile prekid vatre na Bliskom istoku uz uslov da u područje Sueckog kanala budu poslate mirovne snage Ujedinjenih nacija.

 

 

–1957. SSSR lansirao prvi satelit sa živim bićem “Sputnjik 2” u kom je bio pas Lajka.


1961. U Tant izabran za generalnog sekretara UN po pogibiji Daga Hamaršelda.

 

–1970. – U Denveru je umro kralj Petar II Karađorđević, sin kralja Aleksandra. U vreme ubistva svoga oca 1934. godine, nije bio punoletan, pa je imenovano namesništvo koje su sačinjavali knez Pavle, dr Radenko Stanković i Ivo Perović. Pučom od 27. marta 1941. godine preuzeo je kraljevsku vlast, a posle napada Nemačke, prebegao je s jugoslovenskom vladom u London. Na zasedanju AVNOJ-a 29. i 30.11.1943. zabranjen mu je povratak u zemlju.


1970. Kandidat Fronta narodnog jedinstva Salvador Aljende postao predsednik Čilea kao prvi marksista u zapadnoj hemisferi izabran na slobodnim izborima. Ubijen 1973. u državnom udaru generala Augusta Pinočea.

1991. Hrvatske paravojne formacije proterale stanovništvo i razorile 18 srpskih sela na području Zapadne Slavonije.

1992. Kandidat Demokratske stranke Bil Klinton na izborima za predsednika SAD pobedio republikanca Džordža Buša, dotadašnjeg šefa države.

1996. Umro bivši samoproglašen car Centralne Afričke Republike Žan Bedel Bokasa. Na vlast došao vojnim udarom 1966, proglasio se 1972. doživotnim predsednikom, a 1976. carem. 1979. ga oborio bivši predsednik Dako i vratio zemlji status republike.

1998. Umro američki animator Bob Kejn, autor Betmena.