sri. feb 19th, 2020

Balkanekspresrb.rs

ONLAJ MAGAZIN ZA BALKANSKU SARADNJU

9. maj

4 min read

–1945. – Nemački feldmaršal Vilhelm Kajtel potpisao je u Berlinu završni dokument o okončanju Drugog svetskog rata. U ime saveznika dokument su potpisali sovjetski maršal Georgij Žukov i britanski general Artur Teder. Dokument o bezuslovnoj predaji Nemačke potpisan je 7. maja u Remsu.


–1265. – Rođen je najveći italijanski pesnik – Dante Aligijeri. Njegovo najznačajnije delo je “Božanstvena komedija”, u kom na više mesta pominje i naš narod, naše krajeve i srpskog kralja Milutina. Ostala dela: “Novi život” (autobiografija u kojoj opisuje svoju ljubav prema Beatriče), “Gozba”, “O narodnom govoru”…


1502. – Španski moreplovac Kristofer Kolumbo isplovio je iz španske luke Kadiz na četvrto i poslednje putovanje u Novi svet. Kolumbo je umro 1506. godine u Španiji uveren da je na svojim putovanjima stigao u Aziju.

1788. – Britanski parlament je ukinuo trgovinu robljem.

1800. – Rođen je Džon Braun, borac za ukidanje ropstva u SAD. Izvršio je čuveni napad na arsenal u Harpers Feriju 1859. godine, zbog čega je optužen za izdaju i pobunu robova i osuđen na smrt vešanjem. Njegovo pogubljenje 2. decembra 1859. godine dovelo je do zaoštravanja borbe između abolicionista i robovlasnika.

–1805. – Umro je jedan od najvećih nemačkih i svetskih pesnika Fridrih Šiler. Veliku slavu stekao je dramama “Razbojnici”, “Don Karlos” i “Vilhelm Tel”, koje su i danas na repertoarima svetskih pozorišta.


1850. – Umro je francuski hemičar Žozef Gejlisak, koji je utvrdio da se pritisak gasa povećava u zavisnosti od temperature.

–1860. – Rođen je škotski pisac Džejms Metju Beri, autor knjige o Petru Panu.


1877. – Rumunija je proglasila nezavisnost, mesec dana nakon što je sklopila savez sa Rusijom protiv Otomanskog carstva.

1901. – U Melburnu je otvoren prvi parlament Australije.

1911. – Grupa oficira, učesnika u dvorskom prevratu i ubistvu kralja Aleksandra Obrenovića 1903. godine, osnovala je u Beogradu tajnu organizaciju “Ujedinjenje ili smrt” (“Crna ruka”).

1926. – Amerikanci Ričard Berd i Flojd Benet prvi su preleteli avionom Severni pol.

1927. – Kanbera je postala glavni grad Australije umesto Melburna.

1931. – Umro je američki fizičar Albert Majkelson koji je pomoću rotirajućeg ogledala odredio tačnu brzinu svetlosti. Nobelovu nagradu za fiziku dobio je 1907. godine.

1936. – Italija je zvanično okupirala Abisiniju (Etiopija)i italijanskog kralja Vitorija Emanuela III proglasila abisinskim carem.

–1945. – Nemački feldmaršal Vilhelm Kajtel potpisao je u Berlinu završni dokument o okončanju Drugog svetskog rata. U ime saveznika dokument su potpisali sovjetski maršal Georgij Žukov i britanski general Artur Teder. Dokument o bezuslovnoj predaji Nemačke potpisan je 7. maja u Remsu.


1946. – Kralj Vitorio Emanuele III je abdicirao, a Italija je postala republika.

1948. – Komunistička partija Jugoslavije odbacila je optužbe sovjetskih komunista protiv politike jugoslovenskog rukovodstva. Usledila je Rezolucija Informbiroa i višegodišnji politički i ekonomski pritisak tadašnjeg sovjetskog bloka na Jugoslaviju.

1950. – Ministar inostranih poslova Francuske Rober Suman uputio je poziv za pomirenje Francuske i Nemačke i predložio stvaranje Zajednice za ugalj i čelik, prethodnice Evropske unije. Šumanov plan je 1951. godine potpisalo šest zemalja. Ovaj datum obeležava se kao Dan evropskih integracija.

1952. – Širom Jugoslavije održani su masovni protesti zbog Londonskog sporazuma kojim je Zona “A” Slobodne teritorije Trst pripala Italiji.

1960. – SAD su postale prva zemlja u kojoj su legalizovane pilule za sprečavanje začeća.

1976. – Ulrike Majnhof, vođa zapadnonemačketerorističke grupe “Bader-Majnhof”, obesila se u zatvorskoj ćeliji.

1978. – U parkiranom automobilu u centru Rima pronađeno je telo bivšeg italijanskog premijera Alda Mora, kojeg su teroristi “Crvenih brigada” oteli 54 dana ranije.

1986. – Umro je nepalski planinar Tenzing Norgaj koji je sa Novozelanđaninom Edmundom Hilarijem u maju 1953. godine prvi osvojio “krov sveta” Mont Everest.

1993. – Počeli su sukobi Hrvata i Muslimana u Mostaru koji sudoveli do podele grada na muslimanski i hrvatski deo. Muslimani i Hrvati su do tada bili saveznici u borbama protiv Srba u bosanskom ratu (1992-1995).

1995. – Na kraju trodnevne proslave 50-godišnjice završetka Drugog svetskog rata u Evropi i Dana pobede, svetski lideri pozvali su na globalno pomirenje. Centralne proslave održane su u Parizu i Moskvi.

1996. – Joveri Museveni pobedio je na prvim predsedničkim izborima organizovanim u Ugandi posle 16 godina.

2001. – Predsedniku SR Jugoslavije Vojislavu Koštunici u Njujorkuje uručena nagrada Instituta Istok-Zapad za svetskog državnika godine.

2001. godine – U haosu koji je na stadionu u Akri (Gana) nastao kada je policija bacila suzavac na razjarene navijače, 126 ljudi izgubilo je život.

2002. godine – U eksploziji nagazne mine tokom proslave Dana pobede, ujužnoj ruskoj republici Dagestanu u gradu Kaspijsk, poginulo je 42, a povredjeno je 150 osoba.

2004. godine – Čečenski predsednik Ahmad Kadirov i još 24 osobepoginuli su u eksploziji bombe na stadionu u Groznom, glavnom gradu Čečenije, tokom proslave Dana pobede.♦