Balkanekspresrb.rs

ONLAJ MAGAZIN ZA BALKANSKU SARADNJU

20. FEBRUAR

danica<<<1860. – U Novom Sadu je izašao prvi broj “Danice”, najznačajnijeg književnog časopisa srpskog romantizma, koji je pokrenuo i uređivao Đorđe Popović. “Danica” je okupila stotinak srpskih pisaca, među kojima Jakova Ignjatovića, Đuru Jakšića, Jovana Jovanovića Zmaja, Lazu Kostića, Ljubu Nenadovića i druge.


1631. – Nemački protestantski knezovi sklopili su savez sašvedskim kraljem Gustavom II, čime je i Švedska ušla u Tridesetogodišnji rat (1618-48).
1707. – Umro je poslednji veliki mogul Indije Aurangzeb. Godine 1658. zbacio je oca s vlasti, pogubio braću i uzurpirao presto. Osvojio je Dekan, Kandahar i Kabul i nazvao se “Alamgir” (osvajač sveta). Podsticao je umetnost i nauku, osnivao škole i fanatički širio islam, progoneći hinduizam. Njegovom smrću počelo je slabljene mogulske države.
1790. – Umro je austrijski car Josif II (Joseph), najstariji sin Marije Terezije (Maria Theresia) i njen suvladar od 1765. do 1780. Kao pobornik prosvećenog apsolutizma sproveo je značajne reforme, uveo je 1781. državnu kontrolu nad papskim bulama i doneo Edikt o toleranciji kojim je priznao slobodu veroispovesti u austrijskom carstvu.
1809. – Francuzi su posle duže opsade zauzeli Saragosu, koja je odbila Napoleonovog brata Žozefa (Joseph) za kralja Španije.
1860. – U Novom Sadu je izašao prvi broj “Danice”, najznačajnijeg književnog časopisa srpskog romantizma, koji je pokrenuo i uređivao Đorđe Popović. “Danica” je okupila stotinak srpskih pisaca, među kojima Jakova Ignjatovića, Đuru Jakšića, Jovana Jovanovića Zmaja, Lazu Kostića, Ljubu Nenadovića i druge.
1886. – Rođen je mađarski revolucionar Bela Kun, jedan odosnivača Komunističke partije Mađarske – vođa mađarske sovjetske revolucije 1919. Streljan je u staljinističkim čistkama u ŠSR-u 1939, a rehabilitovan posle Staljinove smrti.
1908. – Umro je pisac Simo Matavulj, clan Srpske kraljevske akademije, jedan od najistaknutijih predstavnika srpskog realizma. Njegovo najznačajnije delo je roman “Bakonja fra Brne”.
1920. – Umro je američki istraživač, admiral Robert Edvin Piri (Edwin Peary), prvi čovek koji je, u aprilu 1909, stigao na Severni pol. Ispitao je i najseverniji deo Grenlanda, oplovio ga i 1901. ustanovio da je ostrvo.
1938. – Šef britanske diplomatije Entoni Idn (Anthony Eden)podneo je ostavku u znak protesta zbog popustljive politike premijera Nevila Čemberlena (Neville Chamberlain) prema nemačkom diktatoru Adolfu Hitleru.
1942. – Japanci su u Drugom sveskom ratu napali portugalski Timori ostrvo Bali u holandskoj Istočnoj Indiji.
1962. – Posle uspešnih podorbitalnih letova s ljudskom posadom,SAD su u orbitu oko Zemlje lansirale svemirski brod “Merkjuri-Atlas 6”, kojim je prvi američki astronaut Džon Glen (John Glenn) tri puta obleteo oko zemlje. Let je trajao četiri sata, 55 minuta i 23 sekunde.
1967. – Predsednik Indonezije Ahmet Sukarno predao je svuizvršnu vlast generalu Suhartu, zadržavši samo “titulu” predsednika.
1979. – U erupciji indonežanskog vulkana Sinira život jeizgubilo 175 ljudi.
1985. – U Irskoj je, i pored žestokog protivljenja rimokatoličke crkve, legalizovana prodaja kontraceptivnih sredstava.
1986. – Verski sukobi između Hindusa, muslimana i Sika zahvatilisu Indiju, a u tri indijske države zaveden je policijski čas.
1991. – Usvajanjem amandmana 99. na Ustav kojim je Republika Slovenija definisana kao samostalna država, Skupština Slovenije pokrenula je inicijativu za izdvajanje iz SFR Jugoslavije; vlada Hrvatske podnela je Saboru dopunu Ustava po kome u Hrvatskoj važe samo zakoni te republike, čime je suspendovan Ustav tadašnje SFRJ.
1999. – Zetovi iračkog predsednika Sadama Huseina (SaddamHušein), general Husein Kamel Hasan (Hassan) i njegov brat Sadam Kamel, vratili su se s porodicama u Irak iz šestomesečnog izbeglištva u Jordanu. Irački predsednik ih je pomilovao, ali su tri dana kasnije obojica ubijeni.
1999. – Na Kosovu, na područjima Podujeva, Orahovca i Suve Reke,pojačani su oružani sukobi između srpskih snaga bezbednosti i pripadnika ekstremističke organizacije kosovskih Albanaca Oslobodilačke vojske Kosova (OVK).
2000. – Srpska policija je tokom sedama dana privela 24 aktivistastudentske organizacije “Otpor” zbog lepljenja plakata i ispisivanja grafita sa antirežimskim sadržajem. Hapšenje aktivista “Otpora” i onemogućavanje rada nezavisnim medijima, obeležili su naredni period sve do izbora u septembru na kojima je, pobedom Demokratske opozicije Srbije, srušen režim Slobodana Miloševića.
2002. – U najvećoj železničkoj nesreći u Egiptu poginula su 373 putnika, a 66 je povređeno, kada je izbio požar u vozu na liniji Kairo-Luksor.
2003. – U požaru koji je izbio na rok koncertu grupe Great White u jednom noćnom klubu u Vest Vorviku, na ostrvu Roud (SAD), poginulo je 100, a povređeno oko 200 osoba.
2003. – Komandant vazdušnih snaga Pakistana, Mušaf Ali Mir(Murshal), njegova žena i još 15 osoba je poginulo kada se vojni avion Foker-27 srušio u blizini Kohata na severozapadu zemlje.
2005. – Izraelska vlada je donela odluku o povlačenju iz pojasa Gaze i o etapnom iseljavanju jevrejskih naselja, koja se u toj oblasti nalaze više od 37 godina.
2006. – U bečkoj palati “Daun Kinski” počeli su dvodnevni razgovori predstavnika Beograda i Prištine o decentralizaciji vlasti na Kosovu. Ovim su i zvanično počeli direktni pregovori o budućem statusu Kosova.<


NA DANAŠNJI DAN

19. FEBRUAR

davidovic

<<<1940. – Umro je srpski političar Ljubomir Davidović, jedan od prvaka Radikalne stranke Srbije do 1901. i jedan od osnivača Samostalne radikalne stranke 1902. Od 1919. bio je predsednik novoformirane Demokratske stranke, predsednik jugoslovenske vlade (1919. i 1924), a od 1929. lider Udružene opozicije. 1473. – Rođen je poljski naučnik Nikola Kopernik, tvorac heliocentričnog sistema i utemeljivač moderne astronomije. Njegovo učenje bilo je u suprotnosti s crkvenom naukom o Zemlji kao središtu sveta, zbog čega su mnogi njegovi sledbenici stradali

18. FEBRUAR

8-Stojan-Novakovic

<<<1915. – Umro je srpski političar, diplomata, filolog i istoričar Stojan Novaković, član Srpske kraljevske akademije, jedan od osnivača Napredne stranke 1880. Kao ministar prosvete sproveo je reforme u školstvu i pokrenuo osnivanje Narodne biblioteke, muzeja i Državne štamparije. Napisao je “Srpsku bibliografiju” sa popisom svih srpskih knjiga objavljenih 1741-1861 i 1868-76 i više zapaženih radova iz srednjovekovne istorije. 1405. – Tokom pohoda na Kinu umro je tatarski emir Timur Lenk (Tamerlan), osvajač Persije, Indije, Mesopotamije i većeg dela Male

17. FEBRUAR

ducic

<<<1871. – Rođen je srpski pisac i diplomata Jovan Dučić, član Srpske kraljevske akademije, čije je stvaralaštvo izuzetne versifikacije udarilo pečat srpskoj poeziji u prvoj polovini XX veka. Završio je učiteljsku školu u Somboru i bio učitelj u srpskim školama u Bosni i Hercegovini, posle čega je studirao prava u Ženevi i Parizu, gde je diplomirao. Od 1912. do 1941. bio je diplomata kraljevina Srbije i Jugoslavije i ambasador u velikim evropskim gradovima. 1598. – Boris Godunov postao je car

 

 

16. FEBRUAR

radoje

<<<1871. – Rođen je srpski pisac Radoje Domanović, najveći srpski satiričar, Od 1905. do smrti 1908. bio je šef korektora Državne štamparije u Beogradu. Uređivao je satirični list “Stradija”. Dela: “Stradija”, “Vođa”, “Danga”, “Mrtvo more”, “Kraljević Marko po drugi put među Srbima”. 1877. – Rođena je srpska književnica Isidora Sekulić, član Srpske akademije nauka i umetnosti. Kritičari je smatraju klasikom srpske književnosti. Završila je Viši pedagogijum u Budimpešti i doktorirala u Nemačkoj. Bila je nastavnica i upravnica devojačke škole u