15. septembar

 

1776. Tokom Američkog rata za nezavisnost britanske trupe pod komandom generala Vilijama Haua zauzele Njujork.

1810. U Meksiku počeo ustanak protiv španske vlasti koji je s prekidima trajao do 1820, kada je proglašena nezavisnost Meksika od Španije.

1821. Španske kolonije Gvatemala, San Salvador i Kostarika proglasile nezavisnost.

1822. Britanske trupe zauzele Kairo, a Rabi-paša, koji se predao Britancima, proteran na Cejlon. Kairo ostao pod britanskom kontrolom do 1922, kada je Egipat proklamovao nezavisnost, a grad postao prestonica države.

–1826 – Rođen je nemački matematičar Georg Fridrih Bernhard Riman, koji je otvorio nove pravce razvitka matematike i njene primene u fizici i mehanici. Značajno je unapredio matematičku analizu, posebno teoriju kompleksnih funkcija, teoriju parcijalnih jednačina, geometriju, teoriju brojeva.Njegovo ime nosi niz matematičkih pojmova: Rimanov integral, Rimanova diferencijalna jednačina, Rimanova površ, Rimanova sfera, Rimanova dzeta-funkcija, Rimanova geometrija.


1830. Rođen meksički general i državnik Porfirio Dijas, predsednik Meksika od 1877. do 1880. i od 1884. do 1911, kada ga je sa vlasti oborio vođa meksičke revolucije Fransisko Madero. Umro 1915. u emigraciji u Parizu.

1864. Tokom lova na jarebice nesrećnim slučajem ubio se engleski istraživač Džon Haning Spik, prvi Evropljanin koji je u avgustu 1858. video afričko jezero Viktorija, tvrdeći da je ono izvorište Nila.

–1882 – Rođen je srpski književni istoričar Petar Kolendić, profesor Beogradskog univerziteta, član Srpske akademije nauka i umetnosti. Proučavao je, najvećim delom, staru dubrovačku i dalmatinsku književnost.


 

 

 

–1890. Rođena engleska književnica Agata Kristi, autor popularnih kriminalističkih romana i pozorišnih komada, jedan od najuspešnijih pisaca svih vremena, s dve milijarde prodatih knjiga.


1904. Rođen italijanski kralj Umberto II, poslednji vladar Italije, koji je na presto stupio u maju 1946. posle abdikacije svog oca Vitorija Emanuela III. Abdicirao mesec dana kasnije, u junu 1946, kada su se Italijani na referendumu izjasnili za republiku.

–1905 – Rođen je srpski pisac Vladan Desnica. Pravo i filozofiju je studirao u Zagrebu i Parizu, i do Drugog svetskog rata bio je advokat. Direktni je potomak legendarne ličnosti srpske epike Stojana Jankovića. Njegova dela, duboko intelektualna, najčešće prikazuju psihološke tipove njegove rodne Dalmacije. Dela: romani „Zimsko ljetovanje“, „Proljeća Ivana Galeba“, zbirke novela „Olupine na suncu“, „Proljeće u Badrovcu“, „Tu odmah pokraj nas“, zbirka stihova „Slijepac na žalu“.


–1908 – Rođen je ruski violinista i dirigent David Fjodorovič Ojstrah, jedan od najvećih majstora violine u 20.veku. U rodnoj Odesi završio je konzervatorijum, a proslavio se 1935. nagradom na eđunarodnom violinskom takmičenju u Varšavi i 1937. nagradom „Isaj“ u Briselu. Bio je profesor Moskovskog konzervatorijuma i s velikim uspehom nastupao je širom sveta.


1916. U bici na Somi u Prvom svetskom ratu Britanci prvi put upotrebili tenkove, napravljene prema projektu Ernesta Svintona.

1935. Nemački Rajhstag na vanrednom zasedanju u Nirnbergu doneo zakon o oduzimanju državljanstva Nemcima jevrejskog porekla i zakon o zaštiti nemačke krvi i časti kojim je bilo zabranjeno sklapanje brakova između Nemaca i Jevreja i zapošljavanje Nemaca kod jevrejskih poslodavaca.

1946. Proglašena Narodna Republika Bugarska, pošto su se Bugari na referendumu izjasnili protiv monarhije.

1949. Konrad Adenauer izabran za prvog kancelara Zapadne Nemačke, a Teodor Hojs za prvog predsednika republike.

1967. Komandant egipatskih snaga u šestodnevnom ratu sa Izraelom u junu 1967. Abdel Hakim Amer izvršio samoubistvo. U tom ratu Izrael gotovo uništio egipatsko vazduhoplovstvo, zauzeo Sinaj i prodro do Sueckog kanala.

1972. Španija i Sovjetski Savez potpisali ugovor o trgovini, prvi ugovor dve zemlje od okončanja Španskog građanskog rata.

1973. Umro švedski kralj Gustav VI Adolf, nasledio ga unuk Karl XVI Gustav.

1987. Nemački hakeri, “Haos klub”, upali u kompjuterski sistem NASA i instalirali program nazvan “Trojanski konj”.

1999. Savet bezbednosti Ujedinjneih nacija odobrio formiranje međunarodnih snaga za Istočni Timor zbog talasa nasilja koji su izazvale proindonežanske snage posle referenduma na kom su se stanovnici te indonežanske pokrajine izjasnili za nezavisnost.

2000. U Sidneju otvorene 27. Olimpijske igre. Jugoslovenski sportisti na tim igrama osvojili tri medalje, tj. zlatnu odbojkaši, srebrnu Jasna Šekarić u gađanju iz vazdušnog pištolja, a bronzanu vaterpolisti.

2002. Na parlamentarnim izborima u Makedoniji, četvrtim od osamostaljenja te bivše jugoslovenske republike, pobedila opoziciona koalicija “Za Makedoniju zajedno”, predvođena Socijaldemokratskim savezom Branka Crvenkovskog♦

BERB

Next Post

52BITEF18: poćeo je praznik pozorišne umetnosti

sub sep 15 , 2018
Sinoć, 14. septembra, u Beogradu svečano je otvoren 52. Bitef pod sloganom Svet bez ljudi.   Pre ceremonije otvaranja festivala […]

STARIJI TEKSTOVI

DANAS