31. mart

 

1282. U pobuni Sicilijanaca protiv francuske vlasti pobijeni svi Francuzi koji su se nalazili na ostrvu. Ustanak poznat pod nazivom “Sicilijanska večernja” organizovan pod geslom “Morte alla Francia Italia anela!”, Smrt Francuskoj od Italije. Prema legendi, od početnih slova tog gesla kasnije nastao naziv “mafija”.

1492. Kralj Fernando V Katolički dao Jevrejima rok od 3 meseca da pređu u rimokatoličku veru ili da napuste Španiju.

1496. Papa Aleksandar VI formirao sa Svetim Rimskim Carstvom, Španijom, Venecijom i Milanom Svetu ligu za borbu protiv Turaka.

1547. Umro francuski kralj Fransoa I, koji je Bolonjskim konkordatom 1516. osigurao prevlast krune nad rimokatoličkom crkvom u Francuskoj. Od dolaska na presto 1515. nastojao da postane rimsko-nemački car, što je 1519. uspeo njegov rival Karlo V, protiv kog je potom vodio 4 rata.

–1596. Rođen francuski filozof, matematičar i fizičar Rene Dekart, čije je delo označilo raskid sa skolastikom i začetak moderne filozofije racionalizma.


 

 

–1732. Rođen austrijski kompozitor Franc Jozef Hajdn, autor više od 100 simfonija i brojnih kamernih i vokalnih dela, kao i austrijske i nemačke himne. Za života stekao međunarodnu slavu, a njegove kompozicije izvođene u svim evropskim gradovima.


1854. Japan sa SAD potpisao ugovor o otvaranju luka Šimoda i Hakodate za američke trgovce. To je bio prvi sporazum o otvranju japanskih luka za trgovinu sa inostranstvom.

–1889. Otvorena Ajfelova kula, tada najviša građevina na svetu. Čelična konstrukcija visoka 300 metara postala jedno od glavnih znamenitosti Pariza. Kulu, sagrađenu povodom Svetske izložbe u Parizu, konstruisao francuski inženjer Aleksandar Gistav Ajfel.


 

1892. Srbija, kao jedna od prvih evropskih zemalja, donela zakon o pomaganju sporta izvan škola. Gimnastika kao obavezan predmet u školama u Srbiji uvedena zakonom iz 1883.

–1904 – Rođen je srpski slikar Đorđe Andrejević – Kun, član Srpske akademije nauka i umetnosti. Slikarstvo je učio u Beogradu, Veneciji, Milanu, Firenci, Rimu i Parizu. U predratnoj Jugoslaviji najviše je slikao prizore socijalne stvarnosti i društvenog revolta, a kao učesnik građanskog rata u Španiji od 1936. do 1939. i Narodnooslobodilačke borbe od 1941, prizore iz rata. Radio je velike kompozicije, portrete, mrtve prirode i figure, crteže, gravire, grafičke mape (“Krvavo zlato”, “Za slobodu”, “Partizani”).


1917. SAD od Danske preuzele Zapadnoindijska ostrva u Karipskom moru i nazvale ih Devičanska ostrva. Sporazum o kupovini tih ostrva za 25 miliona dolara sklopljen u avgustu 1916.

–1921 – Albert Ajnštajn održao je predavanja u Njujorku predstavivši pri tom svoju novu teoriju – teoriju relativiteta. 1932 – 150 divljih labudova poginulo je na Nijagarinim vodopadima.


1937 – U Beogradu je otvorena Umetnička i muzička akademija.

1948. Kongres SAD usvojio Maršalov plan. Tim planom, nazvanim po njegovom tvorcu, američkom državnom sekretaru Džordžu Maršalu, dodeljena pomoć od 15 milijardi dolara evropskim zemljama za obnovu posle Drugog svetskog rata.

1959. Posle neuspešne protivkineske pobune u Lasi, Dalaj Lama pobegao u Indiju gde je dobio politički azil.

1971. Američki poručnik Vilijam Keli osuđen na doživotnu robiju zbog masakra civila tokom Vijetnamskog rata u selu Mi Laj u martu 1968. Kazna kasnje smanjena na 20 godina zatvora.

–1971 – Umro je srpski pravni filozof i stručnjak za krivično pravo Toma Živanović, profesor Beogradskog univerziteta, član Srpske akademije nauka i umetnosti. Dela: “Osnovni problemi krivičnog prava”, “Sistem sintetičke pravne filozofije”, “Osnovi krivičnog prava”, “Osnovi vojnog krivičnog prava”, “O istupima”, “Sistem rasprava o sistemu krivičnog prava i primeni u drugim pravnim i vanpravnim naukama”, “Osnovi krivičnog prava kraljevine Jugoslavije”.


1979. Britanski razarač “London” isplovio iz luke u Valeti, čime su okončane vojne veze Velike Britanije i Malte uspostavljene pre 181 godine.

–1980. Umro američki atletičar Džesi Ovens, jedan od najvećih sportista XX veka, koji je osvojio 4 zlatne medalje na Olimpijskim igrama u Berlinu 1936. Prilikom dodeljivanja medalja Adolf Hitler napustio ložu da bi izbegao da se rukuje s pobednikom za to što je crnac.


1983. U zemljotresu koji je razorio kolumbijski grad Popajan poginulo najmanje 500 ljudi, a 3.000 ostalo bez domova.

1986. Meksički avion “boing 727” na liniji Meksiko Siti-Los Anđeles srušio se u planinama centralnog Meksika, Poginulo svih 166 putnika i članova posade.

1991. Na Plitvicama u Hrvatskoj izbio prvi sukob hrvatske policije i naoružanih Srba. Dvoje ljudi poginulo, a 20 ranjeno. Na poziv Predsedništva Jugoslavije hrvatske snage se povukle, a kontrolu su preuzele jedinice JNA. Narednih dana oružani sukobi izbili u okolini Vinkovaca i Vukovara.

1991. Prve višepartijske izbore u Albaniji dobili komunisti, ali opozicija pobedila u Tirani i ostalim većim gradovima.

1992. Posetom izraelskog predsednika Hercoga španskom kralju Huanu Karlosu obeležena 500-godišnjica progona Jevreja iz Španije.

1993. Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija doneo, prvi put od početka rata u BiH, odluku kojom je ovlastio NATO da upotrebi vojnu silu protiv prekršilaca u zoni zabranjenih letova nad Bosnom.

1994. Izrael i PLO potpisali sporazum o međunarodnim posmatračima u gradu Hebronu na Zapadnoj obali, čime je Izrael prvi put pristao na međunarodno prisustvo na okupiranim teritorijama otkad ih je zauzeo u ratu 1967.♦