12- maj

1607 – Engleski avanturista Džejms Smit osnovao je prvo englesko naselje na tlu Severne Amerike, koje je kasnije po njemu dobilo ime Džejmstaun.
1820 – Rođena je engleska bolničarka Florens Najtingejl, koja je otvorila prvu školu za bolničarke. U Krimskom ratu (1853-56) organizovala je prvu ekipu za negu ranjenika.
1842 – Rođen je francuski kompozitor Žil Masne. Komponovao je preko 20 opera, ulavnom lirske tematike, kao i balete, oratorijume, orkestarsku muziku, kantate, solo pesme (“Manon”, “Verter”, “Don Kihot”, “Tais”).


 

 

 

 

 

 

1871 – Umro je francuski kompozitor Danijel Fransoa Espri Ober, autor opera u kojima se smenjuju govorne i pevačke deonice (“Fra Diavolo”, “Crni Domino”).


 

 

 

 

 

1884 – Umro je češki kompozitor Bedžih Smetana, osnivač češke opere i moderne muzike (“Prodana nevesta”).


 

1888 – Britanija je uspostavila protektorat nad Severnim Borneom i Brunejom.

 

 

 

 

1904 – Rođen je čileanski pesnik Pablo Neruda. Bio je učesnik Španskog gradjanskog rata, nakon kojeg se posvetio idealima socijalne pravde. Dobitnik je Nobelove nagrade za književnost 1971. (“Suton”, “Dvadeset ljubavnih i jedna očajna pesma”, “Španija u srcu”.


 

1918 – Rođen je američki inženjer Džulijus Rozenberg, koji je sa suprugom Etel, 1953. kao prvi civil u SAD, osuđen na smrt i pogubljen zbog špijunaže, uprkos kampanji širom sveta da im bude pošteđen život.

1925 – Vrhovni Sovjet SSSR-a usvojio je prvi sovjetski ustav.

1926 – Maršal Jozef Pilsudski izvršio je državni udar i uspostavio vojnu diktaturu u Poljskoj.

1937 – Engleski kralj Džordž VI krunisan je u Vestminsterskoj opatiji u Londonu. Ceremoniju je prenosila televizija BBC, prvi put uživo.


 

1943 – Predajom nemačkog generala fon Arnima u Tunisu završene su borbe u severnoj Africi u Drugom svetskom ratu.

1949 – Zvanično je okončana sovjetska desetomesečna blokada Berlina tokom koje je grad snabdevan iz Savezne Republike Nemačke vazdušnim mostom.

 

1957 – Umro je američki filmski glumac i jedan od najvećih režisera nemog filma Erih fon Štrohajm (“Pohlepa”, “Svadbeni marš”, “Kraljica Keli”).


1965 – Zapadna Nemačka je uspostavila diplomatske odnose sa Izraelom, a arapske zemlje su prekinule odnose sa vladom u Bonu.

1988 – Svetska zdravstvena organizacija objavila je da u svetu ima više od 34.000 obolelih od side.

1992 – Skupština srpskog naroda u Bosni i Hercegovini je na zasedanju u Banja Luci donela odluku o formiranju Vojske Republike Srpske i osnivanju novinske agencije SRNA; nemoćni da spreče širenje sukoba u Bosni, posmatrači EZ napustili su Sarajevo.

1994 – Palestinska policija je stigla na Zapadnu obalu u okviru priprema da od Izraela preuzme grad Jerihon, sedište palestinske autonomije u toj oblasti.

1995 – Vlasnici “Rokfeler centra” u Njujorku, iza kojih je stajao japanski kapital, objavili su bankrot.

1997 – Predsednik Rusije Boris Jeljcin i čečenski vođa Aslan Mashadov potpisali su sporazum o obustavi neprijateljstava.

2001 – Umro je popularni pevač Peri Komo, čiji je opušteni vokalni stil šest decenija vladao scenom, sa baladama kao što su “Uhvati zvezdu padalicu” i “Nemoguće”.