puskin61799. – Rođen je u Moskvi Aleksander Sergejevič Puškin, ruski pisac, pesnik i dramaturg. Proslavio se delima ‘Ruslan i Ljudmila’, ‘Boris Godunov’, ‘Jevgenije Onjegin’, ‘Pikaova dama’, a napisao je i mnoga druga. Umro je 1837. godine.>>>


604. – Umro je sveti Avgustin, prvi kenterberijski nadbiskup i osnivač hrišćanske crkve u Engleskoj. Papa Grgur I poslao ga je 596. sa 40 benediktinaca da utemelji hrišćanstvo i poveže Englesku s Rimom. Godine 597. osnovao je Kenterberijsku nadbiskupiju.
735. – Umro je engleski istoričar i kaluđer sveti Bid, autor prve istorije Engleske. Njegova “Crkvena istorija engleskog naroda”, pisana na latinskom, najvažniji je izvor anglosaksonske istorije između prvog i šestog veka.
1421. – Umro je turski sultan Mehmed I, rodjen 1389. godine.
1521. – Rimsko-nemački car Karlo V, kao izvršilac papske ekskomunikacije, doneo je Vormski edikt, kojim su Martin Luter, osnivač protestantizma u Nemačkoj, i njegovi sledbenici prognani iz zemlje.
1670. – U Doveru, na engleskoj strani Lamanša, engleski kralj Čarls Drugi (Charles II) i francuski kralj Luj (Louis) XIV potpisali su ‘Tajni doverski ugovor’.
1670. – U Doveru, na engleskoj strani Lamanša, engleski kralj Čarls Drugi (Charles II) i francuski kralj Luj (Louis) XIV potpisali su ‘Tajni doverski ugovor’.
1799. – Rođen je u Moskvi Aleksander Sergejevič Puškin, ruski pisac, pesnik i dramaturg. Proslavio se delima ‘Ruslan i Ljudmila’, ‘Boris Godunov’, ‘Jevgenije Onjegin’, ‘Pikaova dama’, a napisao je i mnoga druga. Umro je 1837. godine.
1805. – Napoleon Bonaparte krunisan kao kralj Italije.
1879. – Ugovorom u Gandamaku, Rusija i Velika Britanija su stvorile Avganistan.
1889. – Pušten je u rad prvi lift za posetioce Ajfelove kule u Parizu.
1896. – Nikola II krunisan je kao Car Rusije.
1907. – Rođen je Džon Vejn (John Wayne), pod pravim imenom Marion Michael Morrison, američki filmski glumac koji se proslavio ulogama u ‘vesternima’, filmovima o američkom ‘Divljem zapadu’. Pošeo je sa snimanjem filmova još 1930. godine u Holivudu. Umro je 1979. godine.
1912. – Rođen je mađarski političar Janoš Kadar, lider mađarskih komunista (1956-1988) i predsednik vlade 1956. nakon antisovjetskih demonstracija i oružane pobune u Mađarskoj koja je ugušena intervencijom sovjetskih trupa.
1923. – Prvi putje održano automobilsko takmičenje u izdržljivosti, pod imenom པ časa Le Mana’ (24 Heures du Mans), u blizini francuskog grada Le Mana.
1924. – U SAD uvedeno ograničenje useljavanja stranih državljana, i zabranjeno useljavanje Japancima.
1926. – Rođen je Majls Dejvis (Miles Davis), američki džez trubač i kompozitor. Umro je 1991. godine.
1955. – Po prvi put posle zahlađenja političkih odnosa 1948. godine, u Beograd je doputoval sovjetska državna delegacija na čelu sa Nikitom Hruščovom, prvim sekretarom Centralnog komiteta Sovjetske komunističke partije. Posle sastanaka sa Titom, u obraćanju narodu preko radija, Hruščov se izvinuo za prekid odnosa medju dvema državama koji je nastao za vreme Staljina.
1963. – Osnovana je Organizacija afričkog jedinstva (O.A.J.)
1969. – Džon Lenon (John Lennon) i Joko Ono (Yoko Ono) počeli svoji drugu seansu ‘U krevetu za mir’, u hotelu ‘Kraljica Elizabeta’ u Montrealu u Kanadi.
1970. – Sovjetski putnički avion Tupoljev Tu-144 postao prvi putnićki avio koji je probio dvostruku brzinu zvuka, ‘Mach 2’.
1972. – U Moskvi je potpisan prvi sporazum SSSR i SAD o ograničenju strategijskog nuklearnog naoružanja (SALT 1).
1976. – Umro je nemački filozof Martin Hajdeger, jedan od najuticajnijih filozofa 20. veka i jedan od petorice najuticajnijih u istoriji filozofije. Bio je profesor univerziteta u Frajburgu, jedno kratko vreme i rektor 1933. Glavna dela “Bivstvovanje i vreme”, “Kant i problem metafizike”, “Šta je metafizika”, “Šta je to filozofija”, “Obrat”. “Prilozi filozofiji”.
1983. – Zemljotres od 7.7 stepeni pogodio je Japan, a kao posledica je nastao ‘cunami’ talas koji je izazvao smrt najmanje 104 osobe, i hiljade povredjenih, kao i velika materijalna razaranja.
1986. – Usvojena je zastava Evropske zajednice.
1991. – Avion austrijske kompanije Lauda Air, na letu broj 004, eksplodirao je iznad Tailanda, a svih 223 putnika i članova posade su nastradali.
1991. – Prvi predsednički izbori posle odvajanja od Sovjetskog saveza, održani su u Gruziji.
1992. – Povodom raspada Sovjetskog saveza, Rusija i Ukrajine su donele odluku da podele Crnomorsku flotu.
1997. – Australijski premijer Džon Hauard (John Howard) izvinio se desetinama hiljada Aboridžina koji su u prošlosti, zbog sprovođenja politike asimilacije, na silu uzeti od svojih roditelja.
1998. – Uprkos protivljenju profesora i studenata, Skupština Srbije usvojila je Zakon o univerzitetu, kojim je Vlada Srbije ovlašćena da postavlja rektora, dekane, univerzitetske i fakultetske upravne i nadzorne odbore. Policija je brutalno rasterala studente i profesore koji su zbog toga protestovali ispred zgrade Skupštine. U naredne dve godine 180 profesora napustilo je Beogradski univerzitet.
2002. – Francusko-poljski režiser Roman Polanski osvojio je Zlatnu palmu na filmskom festivalu u Kanu za film “Pijanista”.
2004. – List Njujork Tajms (The New York Times) priznao je novinarsku grešku u vezi objavljivanja navodnih podataka o gomilanju oružja za masovno uništavanje u Iraku. Ti članci su poslužili za pripremu i podgrevanje podrške američke javnosti za ubrzavanje ratne mašinerije koja se pripremala da napadne Irak.<


NA DANAŠNJI DAN

25. MAJ

nusic-i-zanka

1929. – U Narodnom pozorištu u Beogradu izvedena je premijera “Gospođe ministarke” Branislava Nušića. Reditelj je bio Vitomir Bogić, a scenograf Ananije Verbicki. Naslovnu ulogu tumačila je Žanka Stokić, kojoj je Nušić unapred namenio ulogu.>>> 1768. – Engleski istraživač, moreplovac i kartograf, kapetan Kuk, (Cook) krenuo je na svoje prvo putovanje brodom, preko Tihog okeana do ostrva Tahiti. 1787. – Pod predsedništvom Džordža Vašingtona (George Washington), u Filadelfiji je počela s radom ustavna konvencija. Nacrt ustava prve moderne demokratske države

24. MAJ

sv.-cirilo-i-metodije

Danas je Dan slovenskih prosvetitelja Ćirila i Metodija, Grka iz Soluna, osnivača slovenske književnosti i tvoraca prvog slovenskog pisma – glagoljice. To pismo stvoreno je prilagođavanjem grčke azbuke slovenskim glasovnim potrebama. Na glagoljicu su Ćirilo i Metodije preveli više crkvenih knjiga. U prosvetiteljskom radu u Velikoj Moravskoj, gde ih je na molbu kneza Rastislava poslao vizantijski car Mihailo III, naišli su na veliki otpor nemačkih crkvenih velikodostojnika, pa su morali da idu u Rim kako bi se pravdali pred papom.

23. MAJ

Anatoly_Karpov_1977

1951. – Rođen ruski velemajstor Anatolij Jevgenjevič Karpov, jedan od najuspješnijih turnirskih igrača u istoriji šaha. On je kao izazivač šampiona 1975. postao prvak svijeta bez borbe, jer je Robert Fišer odbio da igra meč pod uslovima koje je propisala FIDE. Odbranio je titulu u mečevima s Viktorom Korčnojem 1978. i 1981, a izgubio je krajem 1985. u meču s Garijem Kasparovom. Tome je prethodio meč istih rivala početkom 1985, igran na šest dobijenih partija, koji je predsjednik FIDE –

 

22. MAJ

bojan-stupicawikipedia-1369120728-313565

1970. – Umro je jugoslovenski reditelj i scenograf Bojan Stupica. Od 1949. bio je reditelj i jedan od glavnih organizatora u Jugoslovenskom dramskom pozorištu u Beogradu, a od 1957. režirao je u beogradskom Ateljeu 212 i u Narodnom pozorištu.>>> 337. – Umro je rimski car Konstantin I Veliki, prvi rimski car koji je prihvatio hrišćanstvo u Rimskom carstvu. Godine 325. sazvao je prvi hrišćanski sabor u Nikeji. 1455. – Bitkom kod Sent Albansa u Engleskoj je počeo tridesetgodišnji “Rat dveju