18. MAJ

323. p. n. e. – Aleksandar Veliki, makedonski kralj i najveći vojskovođa starog veka, umro je u 32. godini života u Vavilonu. >>>


 

1711. – Rodio se Rudjer Josip Bošković, dubrovački matematičar, astronom i filozof, jedšnji dann od najvećih naučnika svoga vremena. Živeo i radio u Rimu, Milanu, Parizu i Londonu. Po njemu je nazvan jedan od kratera na Mesecu.
1860. – Abrahama Linkolna proglašen za predsednika SAD.
1872. – Rodjen je Bertan Rasel (Bertrand Russell), engleski filozof, književnik, matematičar i profesor na fakultetima u Oksfordu,Pekingu i u SAD. Dobitnik je Nobelove nagrade za književnost 1950. godine.
1900. – Velika Britanija proglala protektorat nad ostrvskom Kraljevinom Tonga.
1909. – Umro austrijski kompozitor Gustav Maler (Mahler). Maler je bio poslednji od velikih bečkih simfoničara. Rodio se 7. jula 1860.
1910. – Počela prva konferencija o vazdušnom saobraćaju u Parizu.
1913. – Rodjen Peri Komo (Perry Como), američki pevač italijanskog porekla. Tokom karijere je prodao preko 60 miliona ploča.
1918. – Rodjen papa Jovan Pavle II, bivši poglavar katoličke crkve. Rodjen je u Poljskoj pod pravim imenom Karol Wojtiyla. Bio je prvi ne-italijan koji je postao papa.
1936. – Izbio španski gradjanski rat.
1944. – Savezničke snage ušle u Monte Cassini u Italiji.
1951. – Ujedinjene Nacije prebacile glavno sedište organizacije u Njujork, u SAD.
1954. – Stupaila na snagu Evropska konvencija o ljudskim pravima.
1969. – Lansirana raketa misije Apollo 10 koja je odnela astronaute na Mesec, kao generalnu probu za spuštanje na Mesec, u sledećoj misiji Apolo 11. Apolo 10 su sačinjavali astronauti Stafford, Young i Cernan.
1974. – Indija obavestila svetsku zajednicu da poseduje atomsku bombu. Indija je bila šesta država po redu koja je uspela da to uradi.
1977. – F.K. Juventus osvojio šesti Kup UEFA u fudbalu.
1978. – Uprkos velikom otporu katoličke crkve, Italija je legalizovala prekid trudnoće, abortus.
1980. – Spektakularna erupcija vulkana Mt. St. Helens, u SAD, izazvala geološke potrese, oštećenja naselja i paniku. Zabeleženo je 9 poginulih u ovoj prirodnoj nepogodi.
1983. – Sri Lanka uvela vanredno stanje posle nereda na izborima.
1990. – Potpisan ugovor izmedju Istočne i Zapadne Nemačke, kojim je postavljena osnovica za monetarno ujedinjavanje dve Nemačke.
1991. – Helen Šarman (Helen Sharman), 27-o godišnja Engleskinja bila je prva osoba britanske nacionalnosti koja je otišla u svemir. Ona je letela na sovjestkom vasionskom brodu Sojuz TM-12, koji je lansiran iz Bajkonura u sovjetskoj republici Kazahstanu.<


NA DANAŠNJI DAN

17.MAJ

Kraljević-Marko-s

1395. – Poginuo je srpski vlastelin Kralj Marko, u narodu poznak kao Marko Kraljević, opevan u narodnim pesmama, ispunjavajući svoju vazalsku obavezu da pomaže vojno sultana Bajazita u bici kod Krajove, u današnjoj Rumuniji. Tirci su vodili bitku sa vlaškim vodjom vojvodom Mirčom. Učestvovao je i despot Stefan Lazarević, kao i Konstantin Dragaš koji je takodje poginuo u boju.⇒ 1102. – Prvi ugarski kralj iz dinastije Arpadovića krunisan je u Biogradu za kralja Hrvatske i Dalmacije. 1395. – U bici

16. MAJ

kul-desanka

1898. – Rođena je književnica Desanka Maksimović, jedna od najpopularnijih srpskih pesnikinja (“Pesnik i zavičaj”, “Tražim pomilovanje”, “Nemam više vremena”, “Slovo o ljubavi”).>>> 1532. – Španski osvajač Fransisko Pizaro (Francisco Pizarro) iskrcao se sa malom grupom vojnika na severnu obalu Perua. Savladavši otpor Indijanaca, Španija je 1572. osvojila Peru i držala ga u svom posedu do 1824. 1703. – Umro je francuski pisac Šarl Pero (Charles Perrault), autor čuvene zbirke bajki “Vilinske priče”, u kojoj su i “Mačak u čizmama”,

15. MAJ

skerlić

1914. – Umro je srpski istoričar i književni kritičar Jovan Skerlić, profesor Beogradskog univerziteta, član Srpske kraljevske akademije. Svojim književnim i javnim radom značajno je uticao na kulturni i politički život u Srbiji na početku 20. veka (“Istorija srpske književnosti”).>>> 1536. – Engleski sud je proglasio krivim za preljubu i incest Anu Bolen (Anne Boleyn), drugu ženu kralja Henrija VIII (Henry), i njenog brata lorda Rošfora (Rocheford) i osudio ih na smrt. 1571. – Tatari su osvojili i zapalili Moskvu.

 

14. MAJ

cedomir

1932. – U Londonu je umro srpski političar, istoričar i ekonomist Čedomilj Mijatović, član Srpske kraljevske akademije. Kao šef srpske diplomatije potpisao je 1881. tajnu konvenciju sa Austro-Ugarskom. Prvi je u Srbiji počeo da izučava privrednu istoriju<<< 1316. – Rođen je Karlo IV Luksemburški, kralj Češke od 1346, rimsko – nemački car od 1355. U Pragu je osnovao prvi univerzitet u srednjoj Evropi (1348). 1610. – Ubijen francuski kralj Anri IV. 1643. – Na francuski presto došao je četvorogodišnji Luj