21. APRIL

1882. – U Narodnom pozorištu u Beogradu izvedena je prva srpska opereta “Vračara” Davorina Jenka, autora srpske himne “Bože pravde”.>>>Jenko


-753. – p.n.e – Romul je, prema istoričaru Marku Terentiju Varonu, osnovao Rim.
1142. – Umro je francuski filozof i teolog Pjer Abelar. Kao zastupnik laičke nauke i antičke filozofije, verovao je u ljudski razum i poricao crkvene dogme. U književnosti je poznat po ljubavnim pismima Eloizi (Heloise), koja se ubrajaju u najlepša dela epistolarne književnosti.
1509. – Umro je engleski kralj Henri VII, osnivačdinastije Tjudor. Njegovim dolaskom na presto 1485. godine okončan je četrdesetogodišnji rat između dinastija Lankaster i Jork, poznat pod nazivom “Rat dveju ruža”.
1699. – Umro je Žan Rasin, francuski pesnik i autordramskih tragedija “Andromaha”, “Fedra”, “Britanikus”, “Berenisa”, “Mitridat” i komedije “Parničari”.
1816. – Rođena je engleska književnica irskog porekla Šarlota Bronte, koja se proslavila sa prvim romanom “Džejn Ejr”. Sa mlađim sestrama Emilijom i Anom izdala je zbirku pesama.
1828. – Rođen je francuski teoretičar umetnosti i filozof IpolitTen (Hippolyte Taine), član Francuske akademije od 1878. godine. Kao teoretičar francuskog naturalizma, uticao je na Emila Zolu i čitavu generaciju pisaca koja je sa naučno-ekperimentalnim pretenzijama pristupala književnosti (“Filozofija umetnosti”, “O inteligenciji”).
1836. – Teksašani su porazili Meksikance u bici kod San Hasinta, što je omogućilo nezavisnost Teksasa, koji je 1845. ušao u sastav SAD.
1856. – Australija je prva u svetu uvela osmočasovni radni dan.
1882. – U Narodnom pozorištu u Beogradu izvedena je prva srpska opereta “Vračara” Davorina Jenka, autora srpske himne “Bože pravde”.
1910. – Umro Mark Tven, pravo ime Samuel Clemens (poznat kao Mark Twain), američki pisac, romansijer (Avanture Haklberi Fina)
1915. – Rođen je američki filmski glumac meksičkog porekla Entoni Kvin, dobitnik dva Oskara za filmove “Viva Zapata” i “Žudnja za životom”. Proslavio se i filmom “Grk Zorba”.
1918. – Poginuo je nemački pilot Manfred fon Rihtofen, poznat kao Crveni Baron, koji je u prvom svetskom ratu oborio 80 aviona.
1926. – Rođena Kraljica Elizabeta II (Queen Elizabeth II), vrhovni poglavar Komonvelta
1941. – Šefovi diplomatija Nemačke i Italije Joahim fon Ribentrop i grof Galeaco Ćano u Drugom svetskom ratu dogovorili su se o podeli Jugoslavije na nemačko i italijansko područje.
1945. – Poslednje nemačke trupe povukle su se iz Bolonje (Italija). Istog dana sovjetska armija ušla je u predgrađe Berlina.
1946. – Umro je engleski ekonomist Džon Mejnard Kejnz, poznat po delu “Opšta teorija zaposlenosti, kamata i novca” koje je donelo radikalan preokret u ekonomskoj teoriji.
1960. – Prestonica Brazila premeštena je iz Rio de Žaneira u Braziliju.
1967. – Vojnim pučem u Atini uspostavljen je režim “grčkih pukovnika” koji su sedam narednih godina sprovodili vojnu diktaturu u Grčkoj.
1971. – Umro je Fransoa Divalije, “Papa Dok”, predsednik Haitija od 1957. godine. Diktatorski režim održavao je uz pomoć gangsterske milicije pod nazivom “Tonton Makut”.
1972. – Vasionski brod Apolo 17 (posada: Ceran i Scmitt) se spustio na Mesec. To je bila poslednja misija sa ljudskom posadom pod nazivom Apolo.
1989. – 100.000 kineskih studenata se okupilo na trgu Tienanmen u Pekingu.
1993. – Umro je Fransoa Divalije, “Papa Dok”, predsednik Haitija od 1957. godine. Diktatorski režim održavao je uz pomoć gangsterske milicije pod nazivom “Tonton Makut”.
1993. – Vrhovni sud Bolivije osudio je na 30 godina zatvora bivšegdiktatora Luisa Garsiju Mesu zbog masovnih ubistava i kršenja ustava.
1996. – Koalicija levog centra “Maslinovo drvo” pobedila je naIzborima u Italiji. To je bila prva pobeda levice u Italiji od Drugog svetskog rata.
1997. – Prvi kineski vojnici ušli su u Hongkong u okviru pripremaza prelazak te britanske kolonije 1. jula pod suverenitet Kine.
1999. – U vazdušnim napadima NATO na SR Jugoslaviju pogođeni suposlovna zgrada “Ušće” u Novom Beogradu i Žeželjev most na Dunavu u Novom Sadu.
2000. – Parlament Rusije ratifikovao je rusko-američki Sporazum oograničavanju nuklearnog naoružanja, START 2.
2003. – U svom domu na jugu Francuske, u 70. godini života umrlaje Nina Simon, američka džez pevačica, čiji su singlovi “I Love Porgy”, “To Love Somebody”, “Ne me quitte pas” i druge dostigle milionski tiraž. Nastupala je u “Karnegi Holu” i pariskoj “Olimpiji”, bila je izvrsna pijanistkinja i borac za prava crnaca.
2003. – Kapetan bivše Jugoslovenske narodne armije Miroslav Radić dobrovoljno se predao srpskim vlastima i 17. maja je isporučen Haškom tribunalu, pred kojim je optužen za ratne zločine u Vukovaru zajedno sa Miletom Mrkšićem i Veselinom Šljivančaninom.
2004. – Bivši izraelski nuklearni tehničar Mordehaj Vanunuizašao je iz zatvora Aškelon, na jugu Izraela, u kojem je proveo 18 godina, od čega 11 u samici, zbog izdaje i špijunaže. Vanunu je uhapšen i osuđen nakon što je 1986. u intervjuu britanskom listu “Sandej tajms” (Sunday times) otkrio izraelski program razvoja nuklearnog oružja.<


NA DANAŠNJI DAN

20. APRIL

đilas

1995. – Umro je jugoslovenski političar i pisac Milovan Đilas, jedan od najbližih saradnika Josipa Broza Tita do 1954. Posle serije članaka objavljenih u beogradskom dnevniku “Borba” u kojima je kritikovao tadašnje jugoslovensko rukovodstvo, smenjen je sa svih funkcija, a potom je postao najpoznatiji jugoslovenski disident. Đilas je rođen 12. juna 1911. godine u Crnoj Gori.>>> 1526. – U bici kod Panipata mogulski vođa Baber je sa 2.000 boraca porazio 10.000 vojnika sultana Ibrahima od Delhija, čime je otpočela dvoipovekovna

19. APRIL

carls-darvin

1882. – Čarls Darvin, slavni engleski prirodnjak i fiziolog, preminuo je u 73. godini. Darvin je tvorac materijalističke teorije koja razjašnjava proces evolucije živog sveta i posledice tog procesa.>>> 1587. – Engleski gusar, a kasnije i admiral, ser Fransis Drejk (Francis Drake), ušao je u luku Kadiz i potopio špansku flotu. 1588. – Umro je Paolo Veroneze (Veronese), jedan odnajznačajnijih slikara Venecijanske škole u 16. veku. 1689. – U Rimu je umrla švedska kraljica Kristina Augusta (Christina). Kraljica je postala

18. APRIL

Albert Ajnstajn

1955. – Umro je nemački naučnik Albert Ajnštajn (Einstein), tvorac teorije relativiteta. Od dolaska nacista na vlast u Nemačkoj 1933. živeo je u SAD. Nobelovu nagradu za fiziku dobio je 1921. godine

 

 

 

17. APRIL

ćorović

1919. – Umro je srpski pisac i publicista Svetozar Ćorović, koji je sa srpskim piscima Aleksom Šantićem i Jovanom Dučićem pokrenuo u Mostaru list “Zora”, unutar kojeg je ostvario plodan pripovedački i urednički rad. Bio je među vodećim srpskim nacionalistima koji su se borili protiv okupatorskog austrougarskog režima u Bosni i Hercegovini. U Prvom svetskom ratu je interniran i potom mobilisan. Otpušten je usled bolesti, a ubrzo je i umro. U svojim pripovetkama, dramama i romanima opisivao je život u