Balkanekspresrb.rs

ONLAJ MAGAZIN ZA BALKANSKU SARADNJU

18. mart

3 min read

 

1584 – Umro je ruski car Ivan Grozni, prvi car Rusije, koji je radi stvaranja jake centralizovane države ojačao samodržavlje i suzbio samovolju boljara. Reforme je sprovodio svim sredstvima, zbog čega je dobio nadimak “Grozni” (u značenju strašni, silni).

1745 – Umro je engleski državnik Robert Volpol, prvi britanski premijer. Predsednik vlade bio je od 1721. do 1742, najduže u istoriji Velike Britanije.

1780 – Rođen je knjaz Miloš Obrenović, vođa Drugog srpskog ustanka, knjaz Srbije od 1815. do 1839. i od 1858. do smrti 1860. Borio se u Prvom srpskom ustanku, ali se 1813. predao Turcima posle propasti ustanka i pomogao im da umire Hadži-Prodanovu bunu 1814, da bi 1815. u Takovu digao ustanak u kojem je potukao Turke.

1839 – Između Kine i Velike Britanije izbio je Opijumski rat pošto su se kineske vlasti odvažile da onemoguće dopremanje opijuma u Kinu. Rat je 1842. završen porazom Kine, koja je primorana da Britancima ustupi Hongkong (britanski zvanični naziv bio je Viktorija), otvori pet luka za britansku trgovinu, plati ratnu odštetu i zaključi neravnopravan ugovor kojim su britanskim građanima u Kini date posebne privilegije.

1842 – Rođen je francuski pisac Stefan Malarme, preteča simbolista. Znatno je uticao na francusku poeziju. Dela: “Popodne jednog fauna”, “Pesme i proza”.

1844 – Rođen je ruski kompozitor i dirigent Nikolaj Andrejevič Rimski-Korsakov, član kompozitorske grupe “Velika petorica”, čije delo odlikuju raskošne orkestarske boje, briljantna instrumentacija i virtuozna orkestracija.

1850 – Po odobrenju knjaza Aleksandra Karađorđevića, a po projektu Ilije Garašanina, osnovana je Artiljerijska škola, kasnija Vojna akademija Kraljevine Srbije.

1858 – Rođen je nemački inženjer Rudolf Dizel, koji je 1893. konstruisao prvi motor s unutrašnjim sagorevanjem na principu samopaljenja. Motor je po njemu dobio ime.

1869 – Rođen je britanski državnik Artur Nevil Čemberlen, vođa Konzervativne stranke i premijer Velike Britanije od 1937. do 1940. U uzaludnom naporu da izbegne vojni sukob s Nemačkom, potpisao je krajem 1938. kapitulantski Minhenski pakt s vođom Trećeg rajha Adolfom Hitlerom, što je omogućilo nacistima da 1939. raskomadaju Čehoslovačku.

1871 – Građani Pariza podigli su revoluciju, poznatu kao Pariska komuna, čiji je neposredni povod bio Francusko – pruski rat. Naoružani radnici, nazvani “komunari”, stvorili su Nacionalnu gardu, Centralni komitet kao vrhovno telo, raspisali izbore i proglasili komunu, koja je u krvi ugušena krajem maja 1871.

1874 – Rođen je ruski filozof Nikolaj Aleksandrovič Berđajev, mislilac hrišćanske inspiracije, jedna od najinteresantnijih intelektualnih pojava 20. veka.

1909. – Rođena Ljubica Marić, kompozitor i dirigent, profesor Muzičke akademije u Beogradu, akademik

1924. – Rođen Vojislav-Bubiša Simić, dirigent, kompozitor i aranžer, osnivač i dirigent Džez orkestra Radio Beograda

1932 – Rođen je Džon Apdajk, američki pisac i književni kritičar. Ironičan i sumoran posmatrač, pisac snažnog introspektivnog dara. Prividno banalnim temama svedočio je o moralnim dilemama modernog čoveka.

1936 – Rođen je južnoafrički državnik Frederik Vilhelm de Klerk, koji je doprineo okončanju rasne diskriminacije. Kao predsednik Južne Afrike početkom devedesetih 20. veka odlučujuće je uticao da režim aparthejda bude demontiran.

1956 – Umro je srpski episkop Nikolaj Velimirović (Nikola), teolog, književnik i besednik, vladika ohridski i žički, jedna od najumnijih glava Srpske crkve uopšte.

1959. – Kongres SAD usvojio Zakon kojim su Havaji postali 50. američka država

1961. – Umro Dušan S. Nikolajević, književnik i književni kritičar, predsednik Srpskog novinarskog udruženja, prvi predsednik Jugoslovenskog novinarskog udruženja

1965. – Sovjetski kosmonaut Aleksej Leonov prvi iskoračio u slobodan kosmički prostor iz vasionskog broda “Vashod 2”

1987. – Umro Milorad Arsenijević – Balerina, fudbaler i trener, reprezentativac i olimpijac, profesor Saobraćajnog fakulteta u Beogradu

2000. – Umrla Jelena Šantić, balerina, istoričar igre, koreograf i publicista

2005. – Umro Ognjen Lakićević, književnik i pozorišni kritičar, direktor Udruženja izdavača i knjižara Jugoslavije i Međunarodnog sajma knjiga u Beogradu

2008. – Umro Artur Čarls Klark, američki književnik- pisac naučne fantastike, magistar matematike i fizike, scenarista

2008. – Umro Živojin – Žika Milenković, pozorišni, filmski i TV glumac, upravnik Narodnog pozoriša u Nišu

2012. – Umrla Verica Barać, predsednik Saveta Vlade Srbije za borbu protiv korupcije♦

IZBOR

5 min read
4 min read
4 min read