Balkanekspresrb.rs

ONLAJ MAGAZIN ZA BALKANSKU SARADNJU

5. februar

3 min read

1596. Japanski šogun Hidejoši zabranio hrišćanstvo u Japanu i naredio pogubljenje 26 osoba koje su prešle u katoličku veru. To su bili prvi katolički “mučenici” Japanci.


1679. Umro holandski pisac Jost fan den Fundel, najplodniji i najznačajniji književnik holandskog baroka.

1792. Britanci zauzeli pola teritorije indijske države Majsor pošto su porazili vojsku sultana Tipu Sahiba.

1814. U Beču objavljena “Mala prostonarodna slavenoserbska pesmarica” Vuka Karadžića, što je označilo početak upoznavanja Evrope sa srpskom narodnom poezijom.

1840. Rođen škotski pronalazač Džon Bojd Danlop, 1887. izumeo pneumatsku gumu.

1876. – Knez Milan Obrenović potpisao “Ustrojstvo đeneralštaba” kojim je osnovano Istorijsko odeljenje Glavnog đeneralštaba, preteča Vojnog arhiva Srbije

1884. – Rođen Veljko Petrović, književnik i istoričar umetnosti, predsednik Matice srpske i Srpske književne zadruge, direktor Narodnog muzeja u Beogradu, akademik

1885. Belgijski kralj Leopold II proglasio afrički Kongo za ličan posed pod nazivom Nezavisna država Kongo.

1887. U milanskoj Skali prvi put izvedena Verdijeva opera “Otelo”.

1893. Umro srpski glumac Toša Jovanović, član Narodnog kazališta u Zagrebu i Narodnog pozorišta u Beogradu, jedan od najvećih srpskih glumaca XIX veka.

1894. – Rođena Ksenija Atanasijević, filozof i književnik, prva žena- doktor nauka na Beogradskom univerzitetu

1917. Usvajanjem novog Ustava Meksiko postao federativna republika od 28 saveznih država. Proklamovana agrarna reforma i crkva odvojena od države.

1919. Rođen grčki državnik i ekonomista Andreas Papandreu, osnivač Svegrčkog socijalističkog pokreta 1974. i prvi socijalistički premijer Grčke od 1981. do 1989. i od 1993. do januara 1996, kad se povukao zbog bolesti.

1921. – Rođen Jovan Sekulić, istoričar ,osnivač i direktor Zavoda za zaštitu spomenika kulture grada Beograda i Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture

1921. – Rođen Branislav Živković, slikar-konzervator

1922. – Umro Slavoljub Eduard Penkala, inženjer, pronalazač prve mehaničke olovke- penkala

1925. – Rođena Zuzana Halupova, slikarka – naivac

1933. – Rođen Miloš Milutinović, fudbaler i trener

1971. U Belfastu tokom nemira ubijen britanski vojnik, prvi od dolaska britanskih trupa u Severnu Irsku 1969.

1980. – Umro Stojan Aralica, slikar

1983. U eksploziji bombe u prostorijama Palestinske oslobodilačke organizacije u Bejrutu poginule 22 osobe.

1983. U Lionu posle izručenja iz Bolivije uhapšen ratni zločinac Klaus Barbi, jedan od šefova Gestapoa u okupiranoj Francuskoj u Drugom svetskom ratu. Barbi se u Boliviji skrivao 32 godine.

1985. – Rođen Kristijano Ronaldo dos Santos Aveiro, portugalski fudbaler

1988. Vrhovni sud SSSR ukinuo presudu kojom su u martu 1938, u vreme Staljinovih “čistki”, osuđeni i potom ubijeni Nikolaj Buharin, Aleksej Rikov i niz drugih sovjetskih partijskih i državnih rukovodilaca. Oni potom posmrtno rehabilitovani.

1993. Umro američki režiser, scenarista i producent Džozef Leo Mankievič, dobitnik 2 “Oskara” za režiju i 2 za scenario.

1994. Tokom bosanskog rata na sarajevskoj tržnici Markale u centru grada od granate poginulo 68, ranjeno 200 ljudi. Čelnici NATO dali ultimatum bosanskim Srbima, pod pretnjom bombardovanja njihovih položaja, da u roku od 10 dana povuku teško naoružanje na 20 kilometara od centra Sarajeva, a od armije BiH zatraženo da svoje teško naoružanje u gradu stavi pod kontrolu mirovnih snaga.

1996. Vlasti u Sarajevu uhapsile i kasnije predale Međunarodnom sudu za ratne zločine u Hagu srpske oficire Đorđa Đukića i Aleksu Krsmanovića, što je izazvalo ozbiljnu političku krizu u tek uspostavljenim kontaktima dva bosanska entiteta. Đukić umro u zatvoru, a Krsmanović oslobođen optužbe.

1997. Tri najveće švajcarske banke osnovale, pod snažnim međunarodnim pritiskom, fond od 100 miliona švajcarskih franaka za žrtve holokausta. Pritisak usledio po otkriću da su švajcarske banke sarađivale s nemačkim nacistima u Drugom svetskom ratu u skrivanju novca i dragocenosti zatočenih i ubijenih Jevreja.

1997. U akcijama beogradske policije protiv protesta građana zbog fasifikovanja izbornih rezultata, između 2. i 5. februara uhapšeno oko 100, povređeno više od 300 demonstranata. Svakodnevne demonstracije nastavljene.

1997. – Umrla Olga Skrigin, filmski montažer

1999. U 76. godini umro Nevil Boner, prvi Aboridžanin-poslanik u australijskom parlamentu.

2000. U 98. godini umro Klod Otan Lara, jedan od najistaknutijih i najplodnijih francuskih filmskih reditelja.

2016. – Umro dr Dragoljub Živojinović, istoričar, profesor Filozofskog fakulteta u Beogradu, akademik, sekretar Odeljenja istorijskih nauka SANU♦