sri. feb 26th, 2020

Balkanekspresrb.rs

ONLAJ MAGAZIN ZA BALKANSKU SARADNJU

29. januar

5 min read

 


1412. U Novom Brdu izdat “Zakon o rudnicima Despota Stefana”, koji sadrži dragocene podatke o načinu života srpskog naroda na početku XV veka. Zakonik značajan dokument srpske pismenosti i srpskog pravnog sistema u srednjem veku.


1635. Osnovana Francuska akademija, jedna od najčuvenijih u Evropi. Akademiju osnovao kardinal Rišelje, ministar kralja Luja XIII.

1804. – Ubijen Hadži Ruvim (Rafailo Nenadović), arhimandrit manastira Bogovađa, duborezac i grafičar

1825. – Izbila Đakova buna protiv režima knjaza Miloša Obrenovića

1860. Rođen ruski pisac Anton Pavlovič Čehov, jedan od najistaknutijih predstavnika novelističkog žanra u ruskoj i svetskoj književnosti. Kao dramski pisac smatra se nenadmašnim majstorom atmosfere i dijaloga, a njegove drame “Galeb”, “Tri sestre” i “Višnjev sad” i danas na repertoarima svetskih pozorišta.

1866. – Rođen Romen Rolan, francuski književnik, nobelovac

1872. Rođen Goce Delčev, vođa nacionalno-revolucionarnog pokreta u Makedoniji s kraja XIX i početka XX veka. Poginuo u borbi s Turcima u maju 1903, tri meseca pre izbijanja Ilindenskog ustanka, čiji je početak odlagao smatrajući da je preuranjen i
slabo pripremljen.

1886. Nemački inženjer Karl Benc patentirao prvi uspešan automobil na benzin.

1889. Austrougarski princ, prestolonaslednik Rudolf, jedini sin Franca Josipa I, nađen mrtav s ljubavnicom Marijom Večerom u dvorcu “Majerling” kraj Beča.

1896. Američki lekar Emil Grab prvi upotrebio terapiju zračenjem u lečenju raka pluća, primenivši je u Čikagu na pacijentkinji Rouz Li.

1899. Umro francuski slikar engleskog porekla Alfred Sisli, jedan od stvaralaca francuskog impresionizma. Izlagao na njihovoj prvoj izložbi 1874. u Parizu.

1905. – Umro Miloš Cvetić, pozorišni glumac, reditelj i književnik

1909. – Rođen Radivoje-Raća Marković, novinar i urednik Radio Beograda, publicista i sportski radnik

1916. Nemci u Prvom svetskom ratu prvi put bombardovali Pariz iz cepelina.

1929. – Rođen Sima Ćirković, istoričar, profesor Filozofskog fakulteta u Beogradu, akademik

1934. Rođen srpski pisac Branko Miljković, koji se prvom zbirkom pesama “Uzalud je budim” uvrstio među značajne srpske liričare druge polovine XX veka. Izvršio samoubistvo 1961.

1934. – Umro Branimir Ćosić, književnik

1941. Umro grčki general i državnik Joanis Metaksas. Kao premijer i ministar vojske 1936. raspustio Parlament i uspostavio ličnu diktaturu. U Drugom svetskom ratu u oktobru 1940. odbio ultimatum fašističke Italije i organizovao otpor italijanskoj agresiji.

1942. Peru i Bolivija potpisivanjem protokola u Rio de Žaneiru okončali rat počet 1941. zbog sporne pogranične teritorije izmedju dve zemlje u području amazonske džungle, ali
sporno pitanje time nije rešeno.

1950. Počela prva u nizu pobuna u Johanesburgu, izazvanih rasističkom politikom Vlade Južne Afrike.

1959. Danski putnički brod “Hans Hedtoft” udario, ploveći pored obala Grenlanda, u ledeni breg i potonuo. Život izgubilo 95 osoba.

1961. – Rođen Gorjan Korunoski, dirigent, pijanista i kompozitor, umetnički direktor i šef – dirigent Opere “Madlenianum”

1963. Francuska stavila veto na ulazak Velike Britanije u Evropsku ekonomsku zajednicu.

1989. Posle sedam godina nesporazuma i međunarodne arbitraže Izrael Egiptu vratio grad Tabu na Crvenom moru, koji je okupirao u izraelsko-arapskom ratu 1967.

1994. Austrijanka Ulrike Majer, dvostruka svetska prvakinja u skijanju, preminula od povreda zadobijenih prilikom pada na takmičenju u spustu za Svetski kup.

1996. Venecijanska operska kuća “La Feniče” izgorela u požaru, drugi put u 204 godine svoje istorije.

1999. Kontakt-grupa pozvala vlasti srbije i predstavnike kosovskih Albanaca da do 6. februara pristupe mirovnim pregovorima u francuskom zamku Rambuje u blizini Pariza.

2001. U Sen Tropeu, na Azurnoj obali, u 91. godini umro istaknut francuski pozorišni i filmski glumac Žan Pjer Omon. Uz Šarla Boajea bio jedan od retkih francuskih glumaca koji je napravio karijeru i u Holivudu.

2002. Predsednik SAD Džordž Buš izjavio u Kongresu SAD da počinje rat protiv terorizma i upozorio da “Osovina zla”, koju čine Iran, Irak i Severna Koreja, preti miru u svetu.

2002. U Kabulu se zavijorila stara avganistanska zastava, prvi put od komunističkog prevrata 1978. koji je označio početak 23-godišnjeg perioda ratova i kriza u zemlji.

2005. – Umro Živorad- Žika Mitrović, filmski reditelj i scenarista

2009. – Umro prim. dr Miroslav Radovanović, epidemiolog, načelnik Epidemiološkog odeljenja Vojnomedicinske akademije u Beogradu

2012. – Umro Nijaz Duraković, sociolog, profesor Fakulteta političkih nauka u Sarajevu, političar, predsednik CK SK BiH, član ratnog Predsedništva BiH♦