Balkanekspresrb.rs

ONLAJ MAGAZIN ZA BALKANSKU SARADNJU

9. januar

3 min read

 

1856. Rođen srpski kompozitor i muzički pedagog Stevan Stojanović Mokranjac, član Srpske kraljevske akademije, horovodja Beogradskog pevačkog društva, jedan od osnivača prve “Srpske muzičke škole”. Njegovo delo smatra se najznačajnijom etapom u razvoju srpske nacionalne muzike u 19. veku.


1873. Umro Šarl Luj Napoleon III, nećak Napoleona Bonaparte, predsednik Francuske od 1848. do 1852, car do 1870. Tokom njegove vladavine Francuska zaposela Nicu i Savoju i počela kolonijalno osvajanje Indokine. Počeo rat protiv Pruske, ali zarobljen 1. oktobra 1870. u bici kod Sedana i zbačen sa prestola. Posle zaključenja mira s Pruskom 1871. emigrirao u Englesku, gde je i umro.

1878. U srpsko-turskom ratu srpska vojska ušla u Niš, a Turci narednog dana predali tvrđavu i varoš, čime je okončana turska uprava u tom gradu. Borbe trajale 25 dana, a odlučujuća bila pobeda Braničevske brigade na Čegru.

1878. Umro italijanski kralj Vitorio Emanuele II, prvi vladar ujedinjene Italije, popularni “padre della patria”, koji je po dolasku na presto 1861. inaugurisao parlamentarnu monarhiju.

1888. – Umro Velimir Valožić (Lorenc Valauh), prvi izdavač i knjižar u Srbiji

1890. – Rođen Karel Čapek, češki književnik

1900. – Rođena Marija Karađorđević, rumunska princeza, jugoslovenska kraljica

1906. – Rođen Janko Brašić, slikar – naivac

1908. Rođena francuska književnica Simon de Bovoar, životna saputnica filozofa Žan Pol Sartra, autor romana, pozorišnih komada i filozofskih eseja.

1911. – Poginuo Edvard Rusijan, pilot i konstruktor aviona, pionir naše avijacije

1913. Rođen američki državnik Ričard Nikson, jedini šef države u istoriji SAD koji je podneo ostavku pod pretnjom smenjenjivanja postupkom impičmenta. Predsednik SAD postao 1969, ponovo izabran 1972, a 1974. se povukao zbog afere “Votergejt”. 1972. normalizovao odnose s Kinom.

1922. Rođen gvinejski državnik i pisac Ahmed Seku Ture, prvi predsednik posle sticanja nezavisnosti Gvineje 1958. Jedan od osnivača Afričkog demokratskog zbora, Demokratske stranke Gvineje, a od 1956. na čelu je afričkog sindikata Generalne konfedracije radnika crne Afrike. Bio poslanik teritorijalne skupštine Gvineje 1953, od 1956 do 1958. Narodne skupštine Francuske.

1928. – Rođen Domeniko Modunjo, italijanski pevač

1933. – Rođena Milica Manojlović, osnivač i dirigent Hora “Kolibri” Radio-televizije Srbije

1941. – Rođena Džoan Baez, američka pevačica

1942. U Zrenjaninu, Kikindi i drugim mestima u Banatu, Nemci u Drugom svetskom ratu streljali 150 komunista i simpatizera partizana. Istog dana mađarske okupacione vlasti počele masovno hapšenje i ubijanje Srba sa druge strane reke Tise. U Đurđevu kod Žablja, Šajkašu i Gospođincima streljano 60 Srba.

1945. Počelo iskrcavanje američkih trupa u Drugom svetskom ratu na najveće filipinsko ostrvo Luzon. Borbe okončane 15. avgusta kapitulacijom japanskih snaga.

1953. Potonuo južnokorejski putnički feribot, život izgubilo 349 ljudi.

1954. – Rođen Mirza Delibašić, košarkaš, reprezentativac

1962. SSSR i Kuba potpisali trgovinski sporazum na osnovu kog je Kuba dobijala robu po povlašćenim, niskim cenama. Ugovor prestao da važi 1991.

1978. U Iranu počela islamska revolucija u kojoj je godinu dana kasnije zbačen sa vlasti šah Reza Pahlavi.

1992. Reagujući na odluku bosanskih muslimana i Hrvata da zatraže priznanje suverene Bosne i Hercegovine od Evropske zajednice, Srbi proglasili Republiku srpskog naroda u BiH i saopštili da je ta republika federalna jedinica Jugoslavije.

1996. Čečenski pobunjenici zauzeli bolnicu i uzeli najmanje 2.000 ljudi za taoce u dagestanskom gradu Kizliar. Pobunjenici tražili prekid rata u svojoj državi.

1996. Obustavljen vazdušni humanitarni most za Sarajevo, najveći vazdušni most u istoriji vazduhoplovstva posle sovjetske blokade Berlina. Tokom tri i po godine rata u Bosni obavljeno 13.000 humanitarnih letova kojima je dopremljeno više od 160.000 tona pomoći.

1999. Prilikom hapšenja, pripadnici SFOR ubili su bosanskog Srbina Dragana Gagovića, optuženog pred Međunarodnim sudom u Hagu za ratne zločine počinjene u ratu u BiH.

2002. SAD ukinule sankcije na prodaju oružja Jugoslaviji uvedene 1996.

2002. Američka vlada pokrenula istragu o stečaju multinacionalne elektrodistributerske kompanije “Enron”, najvećem bankrotstvu u američkoj istoriji♦