6. decembar

 

1492 – Kristofer Kolumbo (Cristiforo Colombo) otkrio je ostrvo Hispanjola, sada podeljeno između Haitija i Dominikanske Republike.

1507 – Nemački kartograf Martin Valdzemiler (Waldsemueller) objavio je prvu geografsku kartu novog kontinenta kojem je dao naziv Amerika prema imenu italijanskog moreplovca Ameriga Vespućija (Vespucci).

1774 – U Austriji je stupio na snagu Edukativni statut Johana fon Felbigera (Johann von), prvi državni edukativni sistem u svetu.

1792 – Vođe žirondinaca u Francuskoj revoluciji doneli su odluku da izvedu na sud kralja Luja XVI (Louis). Revolucionarni sud ga je potom osudio na smrt i kralj je 1793. pogubljen na giljotini.

1803. – Rođen Jovan Stejić, lekar i književnik, prvi Srbin doktor medicine u Kneževini Srbiji

1833. – Rođen Jovan Jovanović-Zmaj, književnik

1864. – Rođen Nikolaj Krasnov, arhitekta, akademik

1877 – Američki pronalazač Tomas Edison (Thomas) je u Vest Orindžu u Nju Džersiju demonstrirao prvi zvučni snimak, pesmu “Mary had a Little Lamb”.

1878. – Rođen Radovan Dragović, novinar i političar, jedan od vođa sindikalnog i radničkog pokreta, urednik “Radničkih novina”

1881. – Rođen Milan Predić, književnik i pozorišni kritičar

1890. – Rođen Aleksandar Leko, hemičar, profesor i jedan od osnivača Tehnološko- metalurškog fakulteta u Beogradu, predsednik Srpskog hemijskog društva

1892. – Umro Ernest Verner fon Simens, nemački industrijalac, pionir elektrotehnike

1894. – Frenklinov institut iz Filadelfije dodelio Nikoli Tesli Medalju Eliota Kresona kao priznanje za rad na polju struja visokih frekvencija

1907 – U jednoj od najtežih nesreća u rudnicima SAD, poginuo je 361 rudar u rudniku uglja Monona u Virdžiniji.

1916 – Nemačke trupe su u Prvom svetskom ratu ušle u rumunsku prestonicu Bukurešt.

1917 – Finski parlament je u Helsinkiju proglasio nezavisnost Finske, koju je priznala sovjetska Rusija. Finska je od vremena ruskog cara Aleksandra I gubila teritoriju, a posle Napoleonovih ratova postala je 1809. rusko veliko vojvodstvo.

1917 – U sudaru francuskog broda “Mon Blan” natovarenog eksplozivom, uključujući 5.000 tona trinitrotoluola, s belgijskim brodom “Imo” u luci grada Halifaks u Kanadi, poginulo je više od 1.500 ljudi, oko 8.000 je ranjeno i veliki deo grada je razoren.

1921 – Velika Britanija je potpisala mirovni sporazum s Irskom, prema kojem je uspostavljena Irska Slobodna Država kao članica Britanskog komonvelta.

1926. – Umro Klod Mone, francuski slikar

1933. – Rođena Donka Špiček, pedagog i pozorišni producent, urednik Programa za decu i mlade Televizije Beograd, osnivač manifestacije “Radost Evrope”, direktor Sektora za kulturu Centra “Sava”, operativni direktor Pozorišta “Boško Buha” u Beogradu

1938 – Francuska i Nemačka su potpisale sporazum o nepovredivosti međusobnih granica, koji su Nemci poništili u Drugom svetskom ratu.

1941 – U Bici za Moskvu počela je protivofanziva Crvene armije protiv Nemaca koji su stigli na 25 kilometara od Moskve. Do kraja februara 1942. nemačke trupe pomerene su na 200 kilometara od Moskve.

1942. – Rođen Peter Handke, austrijski književnik, inostrani član Srpske akademije nauka i umetnosti, dobitnik Nobelove nagrade

1959. – Umro Jovan Palavestra, književnik i publicista

1961 – U kongoanskoj provinciji Katanga izbile su teške borbe između snaga UN i Katange.

1970 – Poljski lider Vladislav Gomulka (Wladyslaw) i nemački kancelar Vili Brant (Willy Brandt) potpisali su u Varšavi sporazum o normalizaciji poljsko-nemačkih odnosa. Kancelar Brant je tom prilikom na kolenima pred spomenikom poginulim herojima ustanka u Varšavskom getu odao poštu žrtvama nemačkog nacizma.

1971 – Indija je priznala Bangladeš, bivši Istočni Pakistan, a Pakistan je uzvratio prekidom diplomatskih odnosa s Indijom.

1972. – Umro Aleksandar Gavrić, filmski glumac

1978 – Španci su na referendumu izglasali novi ustav, prema kojem je Španija definisana kao ustavna monarhija s parlamentarnom demokratijom.

1983. – Umro Robert Oldrič, američki filmski reditelj i producent

1988 – Umro je Roj Orbison (Roy), jedna od najvećih zvezda američke pop i kantri muzike, autor hitova “Only the Lonely”, “Pretty Woman”, “Running Scared”.

1989 – Slobodan Milošević proglašen je na sednici Skupštine Srbije za predsednika Predsedništva Srbije, posle referenduma na kojem je dobio 86 odsto glasova.

1989 – U najtežem masovnom ubistvu u istoriji Kanade, ubica je usmrtio 14 studentkinja i ranio još 13 osoba na Univerzitetu u Montrealu i potom se ubio.

1992 – Hindu ekstremisti su uništili džamiju u Ajođi na severu Indije, koju su, kako se veruje, muslimanski osvajači izgradili u srednjem veku na zgarištu velikog hindu hrama. U jednomesečnim sukobima Hindusa i Muslimana poginulo je oko 2.000 ljudi.

1997 – Ruski transportni avion “Antonov-124” koji je nosio dva borbena aviona, srušio se na stambeno naselje blizu Irkutska. Poginulo je 85 ljudi.

1998. – Umro Radomir Šaper, košarkaš “Crvene zvezde” i “Partizana”, reprezentativac, predsednik Košarkaškog saveza Jugoslavije i predsednik Tehničke komisije Svetske košarkaške federacije

1998. – Umro Predrag Vitas, novinar, glavni i odgovorni urednik Informativnog programa Televizije Beograd

1999 – Sud UN za ratne zločine u Ruandi osudio je na doživotni zatvor Džordža Rutagandu (Georges), lidera naoružanih grupa Huta, za genocid počinjen 1994. u Ruandi.

2000 – Centar za ekonomska istraživanja Instituta društvenih nauka u Beogradu objavio je analizu prema kojoj 60 procenata stanovnika u Srbiji spada u kategoriju siromašnih, dok bogata elita čini pet odsto populacije.

2000. – Umro Svetozar Vukmanović-Tempo, političar i publicista, potpredsednik Saveznog izvršnog veća, predsednik Saveza sindikata Jugoslavije, narodni heroj

2005 – Umro je Čarli Gol (Charly Gaul) pobednik “Trke oko Francuske” 1958. godine i jedan od velikih imena biciklizma.

2009 – Poginulo je 112 osoba u požaru od eksplozije raketa za vatromet u noćnom klubu u ruskom gradu Permu.

2014 – Oko pola miliona ljudi napustilo je obalska sela i evakuisalo se iz svojih kuća na Filipinima, zbog priližavanja tajfuna. To je jedna od najvećih mirnodopskih evakuacija na tom arhipelagu.

2015 – Italijanska obalska straža je za tri dana spasila preko 4.600 izbeglica na Sredozemnom moru kod libijske obale.

2016 – Evropska unija formalno je “zatvorila stranicu” loših odnosa sa Kubom stavljanjem van snage akta iz 1996. godine kojim je bio predviđen niz uslova za normalizaciju odnosa sa tom zemljom, posebno u oblasti poštovanja ljudskih prava.

2017. – Umro Džoni Holidej (Žan Filip Leo Smet), francuski rok pevač i filmski i TV glumac

2017 – Američki predsednik Donald Tramp objavio je da SAD priznaju Jerusalim kao glavni grad Izraela u koji će preseliti ambasadu SAD iz Tel Aviva i da ta odluka “označava početak novog pristupa konfliktu Izraela i Palestinaca”. Izrael je pozdravio odluku kao “važan korak ka miru”, dok je Palestina ocenila da SAD ne mogu više igrati istorijsku ulogu posrednika u mirovnim pregovorima s Izraelcima.

2018. – Umro Ljubiša Georgijevski, makedonski pozorišni i filmski režiser, dramski pisac, profesor režije, umetnički direktor Makedonskog narodnog pozorišta i savetnik ministra inostranih poslova, diplomata♦