2. oktobar

 

1187. Arapski vojskovođa i egipatski sultan Saladin preoteo Jerusalim od hrišćana, što je 1189. izazvalo Treći krstaški rat.

1608. Holandski optičar Hans Liperšej prikazao u Hagu prvi teleskop.

1803. Umro američki političar Samjuel Adams, organizator i ideolog borbe severnoameričkih kolonija za nezavisnost, jedan od potpisnika Deklaracije o nezavisnosti 1776.

1810. Srpski ustanici u Prvom srpskom ustanku pod vođstvom Karađorđa potukli, kod Loznice, tursku vojsku poslatu iz Bosne da uguši ustanak.

1831. – Petar II Petrović Njegoš ustanovio perjanike i gvardiju, prve jedinice za održavanje reda i mira u Crnoj Gori, ovaj datum obeležava se kao Dan crnogorske policije

1836. Engleski prirodnjak Čarls Darvin uplovio na brodu “Bigl” u englesku luku Falmut posle petogodišnjih istraživanja živog sveta u Južnoj Americi i na ostrvima u južnom Pacifiku, a koja su značajno doprinela razvoju njegove teorije o evoluciji.

1847. Rođen nemački državnik i feldmaršal Paul fon Hindenburg, načelnik štaba nemačke Vrhovne komande u Prvom svetskom ratu, od 1925. do smrti 1934. predsednik Nemačke. Posle njegove smrti lider nacista, kancelar Adolf Hitler, pruzeo apsolutnu vlast.

1851. Rođen francuski maršal Ferdinan Foš, komandant savezničkih armija u završnim operacijama u Prvom svetskom ratu, koje su dovele do kapitulacije Nemačke. Po završetku rata postao član Francuske akademije i kao prvi stranac feldmaršal Britanije.

1867. – Rođen Kosta Stojanović, matematičar, fizičar, ekonomista i političar, profesor Beogradskog univerziteta, ministar narodne privrede i finansija

1869. Rođen indijski nacionalni vođa Mohandas Karamčand Gandi, nazvan Mahatma, predvodnik borbe za oslobođenje Indije od britanske kolonijalne vlasti, otac moderne Indije. Najpoznatiji pobornik nenasilja u postizanju političkih ciljeva, poginuo u atentatu koji je na njega izvršio jedan hinduistički fanatik u januaru 1948.

1870. Papske države plebiscitom odlučile da se ujedine sa Italijom, a prestonica Italije premeštena iz Firence u Rim.

1895. U Splitu rođen jugoslovenski dirigent i kompozitor Jakov Gotovac. Autor popularne komične opere “Ero s onog sveta”, inspiraciju za svoja dela nalazio prevashodno u folkloru.

1904. – Rođen Grejem Grin, engleski književnik

1917. – Rođen Borivoje Rašajski, matematičar, profesor, šef Katedre za matematiku i dekan Prirodno-matematičkog fakulteta u Beogradu

1924. Liga naroda usvojila Ženevski protokol za mirno rešavanje međunarodnih sporova.

1924. – Emitovanjem prvog redovnog radio-koncerta počelo zvanično emitovanje programa Radio-telegrafske stanice Beograd-Rakovica Prvi koncert, održan od 18.45 do 20.45, bio je sastavljen iz nekoliko segmenata

1935. Italija napala Abisiniju i slomivši otpor etiopskih vojnika okupirala zemlju. Liga naroda osudila agresiju, a 19. oktobra uvela sankcije Italiji.

1944. Posle 63 dana teških borbi Nemci ugušili ustanak stanovnika Varšave. Poginulo oko 250.000 Varšavljana, velik broj završio u nacističkim koncentracionim logorima, a grad gotovo potpuno uništen.

1946. Zrenjanin dobio današnje ime. Na svečanoj sednici Gradskog narodnog odbora tadašnjeg Petrovgrada odlučeno da, povodom dvogodišnjice oslobođenja grada od nemačke okupacije, dobije ime po narodnom heroju Žarku Zrenjaninu.

1949. – Umro Kosta Manojlović, kompozitor, etnomuzikolog, profesor i prvi rektor Muzičke akademije u Beogradu

1969. – U Beogradu počeo prvi festival “Radost Evrope”

1973. Umro finski trkač na duge staze Pavo Nurmi, koji je osvojio devet zlatnih medalja na Olimpijskim igrama 1920, 1924. i 1928. Svetske rekorde obarao 29 puta.

1974. – Umro Marko Vujačić, književnik i političar, potpredsednik Prezidijuma Narodne skupštine FNRJ

1975. Japanski car Hirohito stigao u Vašington, u prvu posetu nekog japanskog suverena SAD.

1985. Umro američki filmski glumac Rok Hadson. U dugoj i veoma uspešnoj karijeri snimio 63 filma u kojima je uglavnom igrao uloge romantičnih junaka. U poslednjoj godini života veliku pažnju skrenuo javnim priznanjem da boluje od side.

1990. Na aerodromu u kineskom gradu Guangdžou poginulo 127 ljudi kada je otet kineski avion udario u dva aviona na aerodromskoj pisti.

1990. Nezadovoljni politikom nove hrvatske vlasti, Srbi iz Kninske krajine blokirali železnički i drumski saobraćaj i time prekinuli sve veze iz Beograda i Zagreba ka jadranskoj obali.

1991. Počeli sukobi hrvatskih snaga i Jugoslovenske narodne armije oko Dubrovnika. U narednim danima opustošena okolina grada, a stari grad granatiran i ostao bez struje i vode.

1996. Bivši bugarski premijer Andrej Lukanov ubijen iz vatrenog oružja ispred svoje kuće u Sofiji.

1998. Žan Pol Akajesu, bivši major armije Ruande, optužen za genocid i zločine protiv čovečnosti, osuđen u Hagu na tri doživotne robije.

1999. Kina i Rusija proslavile, prvom zajedničkom vojnom vežbom, 50. godišnjicu diplomatskih odnosa dve zemlje.

2000. Tokom postizborne krize u Jugoslaviji Slobodan Milošević se putem državne televizije obratio naciji i izjavio da mu je “savest potpuno mirna”, dok se talas nezadovoljstva njegovom višegodišnjom vladavinom širio zemljom. Generalni štrajk i blokade puteva paralisali Srbiju, štrajkovi i protesti počeli i u državnim medijima koji su do tada bili pod Miloševićevom kontrolom.

2002. Bivša predsednica Republike Srpske Biljana Plavšić izjavila, preko video-veze s tribunalom u Hagu, da se oseća krivom po tački optužnice koja je tereti za zločin protiv čovečnosti tokom rata u Bosni i Hercegovini, a Tužilaštvo povuklo preostalih sedam tačaka optužnice, među kojima i onu za genocid.

2013. – Umrla Biljana Dragović, kostimograf, istaknuti umetnik Udruženja likovnih i primenjenih umetnosti i dizajna Srbije♦

BERB

Next Post

SLOBODA MEDIJA NA DELU: RTS skinula "TV Mrežu" sa programa!

sri okt 2 , 2019
  Produkcijskoj grupi Mreža bez prethodne najave i objašnjenja ukinuto je emitovanje emisije “TV Mreža” na Radio-televiziji Srbije, a ugovor […]

STARIJI TEKSTOVI

DANAS