1. oktobar

 

1684. Umro francuski pisac Pjer Kornej, jedan od najznačajnijih predstavnika francuske klasične tragedije.

1773. – Rođen Atanasije Stojković, fizičar, dr filozofije, književnik i prevodilac, autor prvog srpskog umetničkog romana, profesor i rektor Univerziteta u Harkovu, akademik

1754. Rođen Pavle I Petrovič Romanov, ruski car, sin i naslednik Katarine Velike. Iz straha od prodora ideja Francuske revolucije vladavinu štitio represijom i terorom, a 1798. pristupio “Drugoj koaliciji”, sa Engleskom i Austrijom, protiv Napoleona. Ubijen 1801. u zaveri dvorskih oficira.

1844. – Rođen Simo Popović, novinar i književnik, urednik prvog crnogorskog lista “Crnogorac”, ministar prosvete i crkvenih poslova Crne Gore

1878. U Nišu otvorena prva gimnazija, u prvu školsku godinu upisano 49 učenika.

1892. Rođena srpska književnica i klasični filolog Anica Savić Rebac, profesor Univerziteta u Beogradu.

1902. – Osnovana prva zanatska škola u Srbiji – Građevinska škola u Beogradu

1903. – Rođen Vladimir Horovic, američki pijanista

1904. Rođen američki pijanista ruskog porekla Vladimir Horovic, jedan od najvećih majstora klavira u istoriji muzike. SSSR napustio 1925, a kada se prvi put vratio u SSSR 1986. doživeo trijumf na koncertima u Moskvi i Lenjingradu.

1908. – Rođen Ljubiša Jovanović, pozorišni, filmski i TV glumac

1910. Japan izvršio aneksiju Koreje i uključio je u Japansko carstvo.

1911. – Kinematograf Aleksandar Lifka otvorio prvi stalni bioskop u Subotici, u dvorištu hotela “Hungarija”

1914. Turska kao saveznica Centralnih sila u Prvom svetskom ratu zatvorila Dardanele za brodove zemalja Antante.

1918. Predvođeni engleskim pukovnikom Tomasom Edvardom Lorensom, poznatim kao Lorens od Arabije, Arapi uz pomoć Britanaca u Prvom svetskom ratu preoteli Damask od Turaka.

1918. – Rođena Marija Crnobori, pozorišna, filmska i TV glumica

1919. – Osnovana gimnazija “Jan Kolar” u Bačkom Petrovcu, decenijama jedina slovačka gimnazija van matične države

1922. – Rođen Branko Pešić, političar i državnik, predsednik Skupštine grada Beograda, potpredsednik Predsedništva Srbije

1924. Radio Beograd počeo da emituje program. U eksperimentalnim emisijama inženjeri Mihajlo Simić i Dobrivoje Petrović sa predajnika u Rakovici emitovali i koncerte uz učešće pevača Beogradske opere. U znak sećanja na prvo emitovanje, 1. oktobar ustanovljen kao dan Radio-televizije Srbije.

1924. – Rođen Džimi Karter, američki političar i državnik, predsednik SAD, nobelovac

1925. – Osnovan Kinološki savez Srbije

1926. U Beogradu otvorena pijaca na Zelenom vencu.

1928. U SSSR proglašena Prva petoljetka, petogodišnji plan razvoja industrije i nastavak kolektivizacije poljoprivrede.

1938. Nemačka armija ušla u Čehoslovačku i okupirala Sudete posle Minhenskog sporazuma Nemačke s Velikom Britanijom i Francuskom.

1943. Saveznici posle jednomesečne bitke u Drugom svetskom ratu zauzeli Napulj.

1946. Međunarodni vojni sud u Nirnbergu proglasio krivim 22 lidera nacističke Nemačke za ratne zločine pocinjene u Drugom svetskom ratu. Na smrt osuđno njih 12, tri dobiladoživotni zatvor, a ostali zatvorske kazne od 10 do 20 godina.

1949. U Pekingu proglašena Narodna Republika Kina na čelu s Mao Cedungom. Za prvog premijera i ministra spoljnih poslova postavljen Ču Enlaj.

1957. Umro srpski biolog i fiziolog Ivan Đaja, profesor Univerziteta u Beogradu i član Srpske akademije nauka i umetnosti, koji je istraživanjima fiziologije duboko ohlađenog organizma stekao svetski renome.

1970. – Umro Petar Konjović, kompozitor i muzikolog, direktor Zagrebačke opere, profesor Muzičke akademije u Beogradu, akademik, upravnik Muzikološkog instituta Srpske akademije nauka i umetnosti

1971. – Počelo emitovanje studentskog radio programa “Index 202” na Programu 202 Radio Beograda

1979. Zona Panamskog kanala posle 70 godina pod kontrolom SAD formalno predata na upravu Panami.

1982. Lider Hrišćansko-demokratske unije Helmut Kol postao šesti kancelar Zapadne Nemačke, nasledivši socijaldemokratu Helmuta Šmita.

1988. Umro srpski filmski glumac Pavle Vujisić, koji se proslavio u mnogobrojnim filmovima i televizijskim serijama.

1988. Mihail Sergejevič Gorbačov postao predsednik Prezidijuma Vrhovnog sovjeta SSSR umesto Andreja Gromika, koji je prethodnog dana penzionisan. Tvorac političkih i privrednih reformi, Gorbačov bio poslednji lider Sovjetskog Saveza.

1989. Danska prva u svetu dozvolila brak homoseksualaca.

1996. Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija ukinuo ekonomske sankcije Jugoslaviji uvedene u maju 1992. zbog njene umešanosti u rat u Bosni.

1997. Policija je grubom silom rasturila mirne demonstracije albanskih studenata u Prištini i još pet gradova na Kosovu. Studenti zahtevali povratak u univerzitetske ustanove i nastavu na albanskom jeziku.

1999. U Beogradu u 78. godini umro doajen beogradske operske scene, prvak Opere Narodnog pozorišta Miroslav Čangalović.

1999. Ruske snage ušle u Čečeniju pošto su tokom avgusta i septembra potukle čečenske islamiste na teritoriji Dagestana.

2000. Širom Srbije nastavljeni protesti građana zbog nepriznavanja pobede kandidata DOS Vojislava Koštunice na predsedničkim izborima u Jugoslaviji. Jake policijske snage ušle u rudnik “Kolubara” u pokušaju da spreče štrajk rudara.

2016. – Umrla Jagoda Kaloper, hrvatska glumica i likovna umetnica

2018. – Umro Šarl Aznavur (Šahnur Aznavurijan), francuski pevač, kompozitor glumac♦

BERB

Next Post

HARADINAJ (PREDIZBORNO) PRETI: "Takse ne treba ukinuti - već pojačati"

uto okt 1 , 2019
  Prištinski dnevnik Koha prenosi izjavu lidera Alijanse za budućnost i kandidata za premijera Ramuša Haradinaja da taksu od 100 […]

STARIJI TEKSTOVI

DANAS