21. avgust

1940. – Ubijen Lav Davidovič Bronštajn Trocki, ruski revolucionar

1690. Austrijski car Leopold I doneo ukaz, poznat kao “Privilegij” kojim su Srbi na teritoriji Austrije dobili odredjene povlastice. “Privilegij” garantovao slobodu vere, upotrebu Julijanskog kalendara i pravo izbora arhiepsikopa i drugih svestenika.

1780. Rođen slovenacki slavista Jernej Bartol Kopitar. Za srpsku kulturu znacajan kao pomagac i zastitnik Vuka Stefanovica Karađžića kog je podstakao da skuplja narodne umotvorine i da napise gramatiku i recnik srpskog jezika.

1897. Engleski lekar Ronald Ros otkrio vrstu komaraca koji prenose malariju sto je bilo presudno za suzbijanje bolesti koja je uzrokovala smrt miliona ljudi. Jedan od prvih dobitnika Nobelove nagrade za medicinu 1902.

1911. Italijan Vicenco Perudja, konobar, ukrao iz pariskog muzeja “Luvr” sliku “Mona Liza” Leonarda da Vincija. Slika pronadjena i vracena u muzej 1913.

1940. – Ubijen Lav Davidovič Bronštajn Trocki, ruski revolucionar

1941. Umro Rabindranat Tagora, indijski pisac i filozof, dobitnik Nobelove nagrade za knjizevnost 1913.

1944. U Dambarton Ouksu kod Vasingtona pocela konferencija predstavnika SSR, SAD, Velike Britanije i Kine o osnivanju 4 glavna organa UN, a to su Savet bezbednosti, Generalna skupstina, Medjunarodni sud pravde i stalni sekretarijati.

1958. Umro srpski kompozitor i dirigent Stevan Hristic, jedan od osnivaca Muzicke akademije u Beogradu, sef Beogradske filharmonije, dirigent u Narodnom pozoristu, direktor Opere, clan Srpske akademije nauka i umetnosti i prvi predsednik Savez kompozitora Jugoslavije.

1959. Bagdadski pakt, vojno-politicki savez Turske, Velike Britanije, Irana i Pakistana, pod vodstvom SAD, koji je stupio na snagu 1995, promenio naziv u CENTO pakt posto se Irak povukao iz saveza.

1960. Dzomo Kenijata, nacionalni lider Kenije, pusten iz zatvora nakon 9 godina robije na koju su ga osudile britanske vlasti pod optuzbom da je vodja nacionalisticke organizacije Mau Mau. Po povratku u Najrobi postao predsednik Kenijske africke nacionalne unije, a nakon proglasenja nezavisne Republike Kenije postao predsednik i premijer.

1964. Umro italijanski politicar Palmiro Toljati, jedan od osnivaca Komunisticke partije Italije 1921. i njen generalni sekretar od 1927. do 1964.

1968. Trupe clanica Varsavskog pakta, izuzev Rumunije, okupirale Cehoslovacku. Oko 200.000 vojnika zauzelo sve znacajne punktove u zemlji. Time je uguseno “Prasko prolece”, pokusaj Komunisticke partije CSR sa Aleksandrom Dubcekom na celu da reformise sistem. Okupacijom ustolicen princip “ogranicenog suvereniteta” istocnoevropskih komunistickih zemalja.

1975. SAD ukinule 12-godisnju zabranu izvoza na Kubu, ali embargo na direktnu trgovinu Kube i SAD ostao na snazi.

1983. Vodja filipinske opozicije Benjino Akino ubijen po izlasku iz aviona na aerodromu u Manili prilikom povratka iz trogodisnjeg izbeglistva u SAD. Ubistvo organizovao filipinski diktator Ferdinand Markos uklonivsi tako najozbiljnijeg protivkandidata na izborima 1984.

1990. Na centralnom gradskom trgu u Pragu 100.000 ljudi prvi put slobodno obelezilo godisnjicu invazije Varsavskog pakta na Cehoslovacku.

1991. Masa demonstranata sukobila se u Moskvi sa specijalnim jedinicama koje su napale zgradu ruskog parlamenta. Demonstranti razbijali prozore na zgradi KGB, Ljubjanki i srusili spomenik Feliksu Djerzinskom. Nakon 60 sati provedenih u kucnom pritvoru na Krimu, sovjetski predsednik Mihail Gorbacov vratio se u Moskvu i preuzeo kontrolu nad drzavom nakon neuspelog drzavnog udara pristalica tvrde struje sovjetskih komunista.

1991. Latvija proglasila nezavisnost od Sovjetskog Saveza.

1991. Hrvatske vlasti pocele blokadu kasarni JNA u Hrvatskoj i uskratile im snabdevanje strujom, hranom i vodom. U narednim danima eskalirali sukobi JNA i hrvatske vojske u mnogim delovima Hrvatske.

1993. Mirovne snage UN usle, prvi put nakon 2 meseca, u muslimanski deo Mostara, gde su zatekle 55.000 ljudi na ivici gladi. Borbe hrvatskih i muslimanskih snaga u Mostaru pocele u maju 1993.

1999. Nacelnik Generalstaba Vojske Jugoslavije. general armije Dragoljub Ojdanic, izjavio da su u agresiji NATO na Jugoslaviju zivote izgubila 524 pripadnika VJ, a da se 37 vode kao nestali.

2000. Slovenacki plivac Martin Strel, koji je pod motom “Za mir, prijateljstvo i ciste vode” plivao Dunavom od izvorista u Nemackoj do usca u Crno more, oborio rekord i usao u Ginisovu knjigu s vise od 2.900 preplivanih kilometara. Strel u pohod krenuo 25. juna.

2005. – Umro Branislav-Ciga Milenković, pozorišni, filmski i TV glumac♦♦