sub. feb 29th, 2020

Balkanekspresrb.rs

ONLAJ MAGAZIN ZA BALKANSKU SARADNJU

31. januar

6 min read

–1841 – Rođen je Laza Kostić, začetnik moderne srpske poezije, poslednji veliki pesnik među srpskim romantičarima. Pored poezije, pisao je drame, eseje, kritike, bavio se filozofijom, prevođenjem i novinarstvom. Pristalica vođe vojvođanskih Srba Svetozara Miletića i borac za srpsko ujedinjenje, bio je poslanik u ugarskom saboru (zbirka “Pesme” među kojima je najpoznatija “Santa Maria della Salute”, drame “Maksim Crnojević”, “Pera Segedinac”).


1747 – U londonskoj bolnici “Lok” otvorena je prva klinika u svetu za venerične bolesti.

–1797. – Rođen je Franc Šubert, austrijski kompozitor, jedan od najznačajnijih predstavnika muzičkog romantizma i najistaknutiji kompozitor lida. Živeo je i radio u Beču. Komponovao je nekoliko stotina solo pesama, među kojima su i ciklusi “Lepa mlinarica”, “Zimsko putovanje”, “Labudova pesma”, zatim opere, scensku muziku za “Rozamundu”, simfonije, kamernu muziku i sl.


 

1808 – Napoleon je anektirao Dubrovačku republiku. Aneksiju je proglasio general Ogist Marmon, vojvoda od Raguze. Time je prestala da postoji Dubrovačka republika, a grad Dubrovnik je 1815. na Bečkom kongresu dodeljen Austriji.

–1841 – Rođen je Laza Kostić, začetnik moderne srpske poezije, poslednji veliki pesnik među srpskim romantičarima. Pored poezije, pisao je drame, eseje, kritike, bavio se filozofijom, prevođenjem i novinarstvom. Pristalica vođe vojvođanskih Srba Svetozara Miletića i borac za srpsko ujedinjenje, bio je poslanik u ugarskom saboru (zbirka “Pesme” među kojima je najpoznatija “Santa Maria della Salute”, drame “Maksim Crnojević”, “Pera Segedinac”).


1917 – Nemačka je u Prvom svetskom ratu objavila “totalni rat na moru” u nameri da neograničenim podmorničkim ratom prinudi Veliku Britaniju na kapitulaciju. Torpedovanje američkih brodova nagnalo je dotad neutralne SAD da uđu u rat protiv Centralnih sila.

1918 – U Rusiji je 31. januar bio poslednji dan računanja vremena prema Julijanskom kalendaru, a sledećeg dana datum je označen kao 14. februar prema Gregorijanskom kalendaru.

1930 – Počela je Londonska pomorska konferencija, koja je završena 22. aprila sporazumom Velike Britanije, SAD, Francuske, Italije i Japana o regulisanju podmorničkog ratovanja.

1946 – Ustavotvorna skupština donela je prvi Ustav Federativne Narodne Republike Jugoslavije.

1950 – Predsednik SAD Hari Truman objavio je da je naložio proizvodnju hidrogenske bombe.

–1956 – Umro je engleski pisac Alen Aleksander Miln, autor popularnih priča za decu “Vini Pu”.



1958 – Prvi američki veštački satelit “Eksplorer I” lansiranje iz baze Kejp Kanaveral, na Floridi.

1962 – Na inicijativu SAD, na skupu u Urugvaju, Kuba je isključena iz Organizacije američkih država i doneta je rezolucija o zabrani trgovine s njom.

 

–1962 – Umro je karikaturista Petar (Pjer) Križanić, jedan od rodonačelnika jugoslovenske karikature, pisac i esejista, i jedan od osnivača “Ošišanog ježa” (1935). Posle Drugog svetskog rata objavio je mapu “Protiv fašizma”.


1964 – Ka Mesecu je lansirana sovjetska automatska stanica “Luna 9” koja se tri dana kasnije meko spustila i emitovala prve TV snimke površine Mecesa.

1971 – Između Istočnog i Zapadnog Berlina uspostavljen je ograničeni telefonski saobraćaj, prvi put posle 19 godina.

 

–1974 – Umro je američki filmski producent Semjuel Goldvin, jedan od osnivača kompanije “Metro-Goldvin-Majer” (“Najbolje godine našeg života”, “Male lisice”, Porgi i Bes”).


1990 – U Moskvi je otvoren američki restoran “brze hrane” “Mekdonalds”.

1994 – U glavnom gradu Somalije Mogadišu američki marinci u pratnji konvoja, u kojem su bile diplomate SAD, otvorili su vatru na ljude okupljene kod centra za raspodelu hrane i ubili najmanje pet civila, a mnoge ranili.

1996 – Specijalni izaslanik generalnog sekretara UN za ljudska prava Elizabet Ren saopštila je da u Bosni ima oko 200 do 300 masovnih grobnica i da su za zločine tokom rata, pored Srba, odgovorni i bosanski Hrvati i Muslimani.

1996 – Tamilski bombaš-samoubica uleteo je kamionom punim eksploziva u centralnu banku Šri Lanke u Kolombu. U eksploziji je poginulo 90 i ranjeno od 1.400 ljudi.

1997 – U sukobu naoružanih Albanaca i pripadnika srpske policije kod Vučitrna na Kosovu poginula su tri Albanca i ranjena tri pripadnika MUP-a Srbije.

1998 – Skupština Republike Srpske na zasedanju u Banjaluci odlučila je da se sedište vlade Republike Srpske sa Pala premesti u Banjaluku.

2001 – Posle devetomesečnog suđenja škotski sud osudio je na doživotnu robiju Libijca Abdel Baset al Megraha (49) zbog podmetanja bombe u avion Pan Am-a, koji se decembra 1988. srušio iznad škotskog grada Lokberija i usmrtio 270 ljudi. Njegov saučesnik Amin Kalifa Fahim je oslobođen optužbi.

2002 – Katolička crkva u Irskoj pristala je da plati 110 miliona dolara odštete ljudima koji su detinjstvo proveli u crkvenim sirotištima, gde su ih sveštenici seksualno zlostavljala. Tužbe je podnelo 3.500 ljudi.

2006 – Umrla je Koreta Skot King, supruga Martina Lutera (Luther) Kinga, koja je posle njegove smrti postala lider borbe za rasnu jednakost u SAD.

–2007 – Umro je američki romanopisac Sidni Šeldon dobitnik Oskara za najbolji scenario 1948. godine za komediju “The Bachelor and the Bobby Soxer” sa Kerijem Grantom, Mirnom Loj i Širli Templ u glavnim ulogama.♦