11. januar

–1848. – Umro je srpski pisac Sima Milutinović Sarajlija, preteča srpskih romantičara i autor dela nacionalno-romantičarske egzaltacije, koji je nadimak dobio prema mestu rođenja. Školovao se u Beogradu, Zemunu, Segedinu, Sremskim Karlovcima. Borio se u ustancima Srbije za nezavisnost, a u Cetinju je od 1827. bio sekretar vladike Petra I Petrovića Njegoša i vaspitač i pesnički učitelj njegovog sinovca Rada, kasnije Petra II Petrovića Njegoša. Na poziv kneza Miloša Obrenovića, vratio se 1831. u Srbiju i bio diplomatski agent za veze s Crnom Gorom, sekretar ministarstva prosvete, istoriograf kneza Miloša. Dela: spevovi “Srbijanka”, “Trojebratstvo”, “Trojesestarstvo”, tragedija “Obilić”, istorijski spisi “Istorija Srbije”, “Istorija Crne Gore”, zbirka narodnih pesama “Pjevanija crnogorska i hercegovačka”.


347. Rođen vizantijski car Flavije Teodosije I, nazvan Teodosije Veliki, poslednji vladar jedinstvenog Rimskog carstva. Želeći da uspostavi što čvršće državno jedinstvo, proglasio hrišćanstvo državnom religijom i zabranio paganske kultove. Posle njegove smrti vlast preuzeli njegovi sinovi, na Zapadu Honorije, a na Istoku Arkadije.

1503. Rođen italijanski slikar i bakrorezac Đirolamo Frančesko Marija Macola, poznat kao Parmiđanino, najznačajniji predstavnik manirizma u gornjoj Italiji. Otkrio nove mogućnosti u tehnici bakropisa. Poznat kao portretista i slikar fresaka u Parmi, Rimu i Bolonji.

1569. U Engleskoj, pod patronatom kraljice Elizabete I, u katedrali svetog Pavla u Londonu prvi put organizovana lutrija. Prihod korišćen za obnovu utvrđenja, luka i druge javne radove.

–1735. Umro crnogorski vladika Danilo I Petrović, osnivač dinastije Petrovića, koji su kasnije postali i svetovni vladari. Zavladičio ga srpski patrijarh Arsenije Čarnojević 1696. u Sečuju. Na poziv Rusije ušao 1711. u rat protiv Turske, a 1718. učestvovao u mletačko-austrijskom ratu protiv Turaka. Učvrstio odnose s Rusijom posetom caru Petru Velikom 1715. i znatno podigao ugled Crne Gore. Posle smrti ga nasledio sinovac Sava Petrović. Lik vladike Danila u akciji protiv poturica opevao Njegoš u “Gorskom vencu”.


1811. Skupština svih narodnih starešina u Srbiji osnovala u vreme Prvog srpskog ustanka prva popečiteljstva, ministarstva. Ministar prosvete postao najučeniji Srbin tog vremena, rektor Velike škole u Beogradu Dositej Obradović.

1843. Austrijski car Ferdinand I u vreme najvećeg uspona Ilirskog preporoda zabranio upotrebu ilirskog imena, posebno u “novinama i javnim spisima”.

–1848. – Umro je srpski pisac Sima Milutinović Sarajlija, preteča srpskih romantičara i autor dela nacionalno-romantičarske egzaltacije, koji je nadimak dobio prema mestu rođenja. Školovao se u Beogradu, Zemunu, Segedinu, Sremskim Karlovcima. Borio se u ustancima Srbije za nezavisnost, a u Cetinju je od 1827. bio sekretar vladike Petra I Petrovića Njegoša i vaspitač i pesnički učitelj njegovog sinovca Rada, kasnije Petra II Petrovića Njegoša. Na poziv kneza Miloša Obrenovića, vratio se 1831. u Srbiju i bio diplomatski agent za veze s Crnom Gorom, sekretar ministarstva prosvete, istoriograf kneza Miloša. Dela: spevovi “Srbijanka”, “Trojebratstvo”, “Trojesestarstvo”, tragedija “Obilić”, istorijski spisi “Istorija Srbije”, “Istorija Crne Gore”, zbirka narodnih pesama “Pjevanija crnogorska i hercegovačka”.


1886. U Njujorku počeo prvi šahovski meč za prvaka sveta Vilhelma Štajnica i Johana Cukertorta, koji je dobio Štajnic rezultatom 10:5, uz 5 remija. Titulu odbranio 1889. i 1892. u mečevima protiv Mihaila Čigorina, ali 1894. poražen od Emanuela Laskera. Napisao “Udžbenik modernog šaha”, koji se smatra osnovom moderne šahovske strategije.

1919. Rumunija anektirala Transilvaniju koja je bila u sastavu Austro-Ugarske do njenog raspada 1918. Mirom u Trianonu 1920. Transilvanija formalno dodeljena Rumuniji.

1922. Prvi pacijent izlečen insulinom od šećerne bolesti, četrnaestogodišnji Kanađanin Leonard Tomson.

–1928. Umro engleski pisac Tomas Hardi. Važio za najboljeg engleskog pisca svoga vremena, nazivan “poslednjim velikim viktorijancem”, ali zbog slobodumnog stava o ljubavi i braku dolazio u sukob s društvenim konvencijama.


1942. Japanci u Drugom svetskom ratu zauzeli Kuala Lumpur.

1946. Ustavotvorna skupština u Tirani proglasila Narodnu Republiku Albaniju.

1962. Pod snežnom lavinom, koja je u peruanskim Andima zatrpala selo Huaskaran, život izgubilo više od 3.000 ljudi.

–1966. Umro švajcarski skulptor i slikar italijanskog porekla Alberto Đakometi, čije obimno, raznovrsno i osobeno delo predstavlja izraz gotovo svih dominantnih strujanja umetnosti 20. veka. Od 1931. radi nadrealističke prostorne konstrukcije i ekstremno izdužene bronzane ljudske likove.


1970. Nigerijska armija posle 32 meseca borbi u građanskom ratu u kom je poginulo milion i po ljudi ugušila pobunu secesionista u provinciji Bijafra. Vođa pobunjenika, general Čukvuemeka Odumegvu Odžukvu, napustio zemlju dan posle pada Overija, glavnog grada Bijafre.

1989. Ispred Skupštine Crne Gore održan miting građana na kom je zatraženo smenjivanje državnog i partijskog rukovodstva. Pod velikim dvodnevnim pritiskom demonstranata to rukovodstvo je podnelo ostavke, na političku scenu Crne Gore stupila grupa mladih komunista na čelu s Momirom Bulatovićem i Milom Đukanovićem.

1998. Naoružan napadač, islamski fanatik, ubio najmanje 22 i ranio 51 šiitskog muslimanskog vernika tokom molitve u džamiji u pakistanskom gradu Lahor.

2000. Predsednik Alžira Abdelaziz Buteflika doneo opštu amnestiju za pripadnike Islamske armije spasa i zauzvrat tražio raspuštanje njihove organizacije.♦

DANAS

Double Column Posts Subtitle

In memoriam: Godinu dana od ubistva Olivera Ivanovića

Oliver Ivanović, lider Građanske inicijative "Sloboda, demokratija, pravda" (GI SDP) ubijen je na današnji dan pre godinu dana u severnom delu Kosovske Mitrovice.   Danas će godišnjicu ubistva Olivera Ivanovića...

Aleksandar Vučić razgovra sa ambasatdorima EU – Kosovo centralna tema

Ranka Čičak Ambasadorii zemalja EU u Beogradu danas su razgovarali sa predsednikom Srbije Aleksandrom Vučićem. Glavna tema razgovora bilo je Kosovo i čuvene takse na robu iz Srbije i BiH....

Dodik najavio susret sa Putinom

  BiH mediji bave se posetom predsednika Rusije Putina Srbiji i prenose ocenu Predsedavajućeg Predsjedništva BiH Milorada Dodika da je to jasan simbol i poruka mira, prijateljstva i podrške Srbiji...

Novogodišnji prijem u MSP: Dačić vežba Kaljinku!

Ranka Čičak Na novogodišnji prijem ministra spoljnih poslova Srbije, Ivice Dačića, danas nije došao američki ambasador. Pitala sam ga da li se ambasador izvinio, a on mi je odgovorio da...