16. novembar

–1947. Puštena u saobraćaj železnička pruga Šamac-Sarajevo, duga 242 kilometra, u čijoj su izgradnji učestvovale omladinske brigade iz cele Jugoslavije.


1558. Umrla engleska kraljica Meri I Tjudor, kćerka Henrija VIII. Tokom vladavine od 1553. kao supruga španskog kralja Felipea II pokušala da Englesku vrati pod uticaj pape, a zbog žestokog progona protestanata dobila naziv Krvava Meri. Posle njene smrti na presto došla njena sestra Elizabeta I, koja je postavila temelje buduće britanske imperije.

1788. – Rođen ruski glumac Mihail Semjonovič Ščepkin, najznačajniji umjetnik ruskog i svjetskog pozorišta u prvoj polovini 19. vijeka, koji je nastojao da objasni tajne glumačkog stvaralaštva i bio uzor generacijama glumaca. Smatraju ga pretečom pozorišnog reditelja i glumca Konstantina Sergejeviča Stanislavskog.

1800. Kongres SAD se sastao prvi put u novoj prestonici Vašingtonu, a predsednik SAD Džon Adams postao prvi stanar zgrade kasnije nazvane Bela kuća.

1855. Škotski istraživač Dejvid Livingston otkrio vodopade na reci Zambezi, nazvane po engleskoj kraljici, Viktorijini vodopadi.

-1864. – Rođen osnivač srpskog zemljoradničkog zadrugarstva Mihailo Avramović, koji je prvu zadrugu osnovao 1894. u selu Vranovu, izradio nacrt prvog srpskog zakona o zadrugama i pokrenuo list “Zemljoradnička zadruga”, uređujući ga 20 godina. Objavio je veliki broj radova o poljoprivredi, a njegovo najveće i posljednje djelo je “Sociologija zadrugarstva”. Učestvovao je u stvaranju Međunarodnog zadružnog saveza.


1858. Umro velški filantrop Robert Oven, socijalista-utopista i socijalni reformator, industrijalac koji je svoje bogatstvo utrošio pokušavajući da ostvari projekte socijalnih reformi.

–1869. Posle više od 10 godina rada pod rukovodstvom Francuza Ferdinana de Lesepsa otvoren Suecki kanal kojim je Sredozemno more povezano sa Indijskim okeanom.


1913. Prvi brodovi prošli kroz Panamski kanal, koji je zvanično otvoren godinu dana kasnije.

­–1917. Umro francuski vajar Ogist Roden, jedan od najvećih umetnika kraja XIX i početka XX veka. Njegovo delo objedinilo romantičarski duh i moderne težnje i presudno uticalo na evropsko vajarstvo.


 

 

 

–1925. – Rođen američki filmski glumac Rok Hadson, koji je snimio 63 filma, glumeći pretežno romantične junake. Prije smrti 1985. priznao je da boluje od side.


–1938. Umro hrvatski političar Ante Trumbić, koji je uz Franu Supila i Ivana Meštrovića bio glavni zastupnik ujedinjenja Hrvatske sa Srbijom i Crnom Gorom. Bio predsednik Jugoslovenskog odbora od osnivanja 1915. do njegovog raspuštanja u decembru 1918, kada je formirana Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca.


–1947. Puštena u saobraćaj železnička pruga Šamac-Sarajevo, duga 242 kilometra, u čijoj su izgradnji učestvovale omladinske brigade iz cele Jugoslavije.


1954. Egipatski general Gamal Abdel Naser postao šef države posle pada predsednika Mohameda Nagiba, s kojim je 1952. srušio kralja Faruka I.

1969. SSSR i SAD u Helsinkiju počeli razgovore o ograničenju strateškog naoružanja.

1971. Revolucionarna partija na čelu s Vemidom Tanomom Kitikačornom izvršila vojni udar i preuzela vlast u Tajlandu. Ukinut Parlament, raspuštena Vlada i suspendovan Ustav.

1974. Na prvim parlamentarnim izborima u Grčkoj posle više od 10 godina i sedmogodišnje vojne diktature ubedljivo pobedila Nova demokratija Konstantina Karamanlisa.

1976. Kina izvela najveću nuklearnu eksploziju u atmosferi.

1988. Smenjivanje funkcionera u Pokrajinskom komitetu Saveza komunista Kaćuše Jašari i Azema Vlasija izazvalo masovne demonstracije Albanaca na Kosovu, uključujući štrajk oko 1.000 rudara u rudniku “Stari trg”, koji je počeo u februaru 1989.

1989. Demonstracije u Pragu u znak sećanja na dan kada su Nemci 1939. pogubili devet čeških studenata i zatvorili češke univerzitete pretvorile se u protestni marš protiv komunističkog režima. Policija grubo reagovala, mnogi uhapšeni, 71 osoba povređena.

1989. U jednoj od najvećih rudarskih nesreća u Srbiji, u jami “Morava” Aleksinačkih rudnika uglja, poginulo 90 rudara.

1993. Sudije iz 11 zemalja položile zakletvu na inauguralnom zasedanju suda Ujedinjneih nacija za ratne zločine počinjene u Jugoslaviji, prvog takvog suda posle Nirnberškog i Tokijskog, osnovanih posle Drugog svetskog rata.

1996. U drugom krugu lokalnih izbora u Srbiji koalicija opozicionih partija “Zajedno” pobedila u najvećem broju velikih gradova, uključujući Beograd, Niš, Novi Sad i Kragujevac, što je bila prva pobeda opozicije od uvođenja višestranačkog političkog sistema 1990. Pokušaj vlasti da falsifikuje izborne rezultate izazvao tromesečne masovne proteste.

1997. Pripadnici najveće egipatske militantne organizacije “Al Gama al Islamija” ubili u blizini hramova u Luksoru 58 stranih turista i četiri Egipćanina.

1998. Izraelski parlament ratifikovao, većinom glasova, “Vaj sporazum”, kojim je predviđeno ustupanje dela okupirane teritorije palestinskoj samoupravi.

2001. Na Kosovu održani prvi parlamentarni izbori od dolaska međunarodnih snaga u Pokrajinu, u junu 1999. Ubedljivu pobedu odneo Demokratski savez Kosova Ibrahima Rugove, osvojivši 45,6 odsto glasova. Srpska koalicija “Povratak” osvojila 11,34 odsto glasova. Na izbore izašlo 63 odsto Albanaca i 56 odsto Srba.♦

BERB

Next Post

MAĐARSKA NA - PROPUTOVANJU: Da li će Gruevski završiti u Moskvu?

sub nov 17 , 2018
Gabor Bodiš, novinar iz Budimpešte objašnjava zbog čega je bivši makedonski premijer Nikola Gruevski zatražio politički azil u Mađarskoj, sa […]

STARIJI TEKSTOVI

DANAS