2. avgust

2. avgust

02/08/2018 Off By urednik

 

1100. Engleski kralj Vilijam II, sin Vilijama I Osvajača, ubijen strelom u šumi za vreme lova.

1552. Dogovorom u Pasauu poništen Augsburški Interim iz 1548, a protestanti dobili slobodu veroispovesti u Nemačkoj, što je ozakonjeno na saboru u Augsburgu 25. septembra 1555.

1589. Zbog prelaska na stranu hugenota, francuskog kralja Anrija III ubio pristalica katoličke Svete lige, dominikanac Žak Kleman.

–1788. Umro Tomas Genzboro, engleski portretista i pejsažista i jedan od osnivača britanske Kraljevske akademije umetnosti.


 

 

 

–1799. Umro francuski pronalazač Žak Etjen Mongolfje, koji je s bratom Žozefom Mišelom 1783. konstruisao prvi vazdušni balon napunjen zagrejanim vazduhom.


1802. Napoleon Bonaparta proglašen za doživotnog konzula Francuske, što mu je dalo pravo da imenuje naslednika.

1830. Francuski kralj Šarl X Burbonski abdicirao pod pritiskom Julske revolucije u Parizu, koja je izbila zbog kraljeve odluke da ukine slobodu štampe, raspusti parlament i promeni izborni zakon.

1858. Britanski parlament usvojio zakon kojim je indijska vlada stavljena pod upravu britanske krune.

–1876. Rođen srpski lingvista Aleksandar Belić, predsednik Srpske kraljevske akademije i Srpske akademije nauka i umetnosti, osnivač moderne dijalektologije, autor “Pravopisa srpskohrvatskog jezika”.


1893. – Donesen je propis kojim se prvi put u vojsku Kraljevine Srbije uvodi “vazdušna sila”. Dokument je potpisao kralj Aleksandar Obrenović i njime je predviđeno da se pri “indžiniriji”, u svakoj diviziji “po mogućstvu”, obrazuju još i “vazduhoplovska i velosipedska odeljenja” balona, jer se prvi avion, letelica braće Rajt, pojavio tek desetak godina kasnije. Današnji dan slavi se kao Dan avijacije Ratnog vazduhoplovstva i odbrane Vojske Jugoslavije.

–1903. U Makedoniji počeo Ilindenski ustanak za oslobođenje od turske vlasti, tokom kojeg je stvorena “Kruševska republika”. Republika se održala 11 dana, ustanak u krvi ugušen.


1903. – U Beogradu je održan osnivački kongres Srpske socijaldemokratske partije i Glavnog odbora Radničkog saveza. Srpska socijaldemokratska partija i Glavni radnički savez delovali su u Srbiji do Prvog svetskog rata. Obnovljeni su 1918. godine. Aprila 1919. godine ova partija se ujedinila sa drugim jugoslovenskim socijaldemokratskim strankama u Socijalističku radničku partiju Jugoslavije.

–1921. Umro italijanski operski tenor Enriko Karuzo, izvođač dela Verdija i Pučinija i italijanskih kancona. Jedan od prvih pevača koji je snimio gramofonsku ploču.


–1922. Umro Aleksandar Grejem Bel, izumitelj telefona.


1928. Italija potpisala 20-godišnji ugovor o prijateljstvu sa Etiopijom.

1934. Umro nemački predsednik Paul fon Hindenburg, a Hitler sebe proglasio firerom i preuzeo apsolutnu vlast.

1935. Velika Britanija donela zakon prema kojem je reformisan sistem upravljanja u Indiji, odvojeni Burma i Aden od Indije, garantovana veća lokalna samouprava u provincijama i formirano centralno zakonodavstvo u Nju Delhiju.

1936. Umro francuski inženjer i pilot Luj Blerio, pionir vazduhoplovstva, koji je 1909. prvi avionom preleteo Lamanš.

1939. Albert Ajnštajn upozorio predsednika SAD da nemački naučnici rade na proizvodnji bombe sa uranijumom, posle čega su u SAD počeli radovi na proizvodnji atomske bombe.

1945. Završena Potsdamska konferencija na kojoj su sovjetski vođa Staljin, predsednik SAD Truman i premijer Velike Britanije Atli postigli dogovor o demilitarizaciji i denacifikaciji Nemačke i njenoj podeli na okupacione zone posle Drugog svetskog rata.

1970. Britanski vojnici u Severnoj Irskoj prvi put upotrebili gumene metke radi smirivanja nereda.

1980. U eksploziji na železničkoj stanici u Bolonji poginulo 85 i povređeno više od 200 ljudi. To je bio najteži teroristički napad u Evropi posle Drugog svetskog rata i izazvao je talas masovnih protesta širom Italije.

1990. Iračka vojska napala Kuvajt i okupirala ga za jedan dan. Slanjem trupa u Kuvajt irački predsednik Sadam Husein pokrenuo je događaje koji su doveli do Zalivskog rata i stacioniranja američkih trupa u regionu.

1992. Alžirske snage bezbednosti uhapsile 50 naoružanih islamskih ekstremista i oduzele njihovo skladište oružja u kojem je nađeno 150 bombi.

1994. Pod pretnjom pooštravanja međunarodnih sankcija Jugoslaviji, Vlada Srbije pozvala lidere bosanskih Srba da prihvate mirovni plan Kontakt-grupe za Bosnu i upozorila ih da će u suprotnom biti odgovorni za zločin protiv sopstvenog naroda.

1997. Vođa najjače liberijske gerilske frakcije Čarls Tejlor proglašen predsednikom Liberije, čime je posle sedmogodišnjeg građanskog rata okončana borba za vlast u zemlji.

1999. U sudaru dva voza u istočnoj Indiji poginulo 285, povređeno oko 300 ljudi.

2001. Bosanski Srbin, general Radislav Krstić, osuđen u Hagu na 46 godina zatvora zbog masakra nad bosanskim muslimanima u Srebrenici 1995, najvećeg ratnog zločina u Evropi posle Drugog svetskog rata.♦