26. JUN

26. JUN

26/06/2018 Off By admin

 

1541. U borbi za vlast među španskim konkvistadorima, u Limi ubijen osvajač Perua i osnivač grada Lima Fransisko Pizaro.

1690. U Beogradu, na Kalemegdanu, održan veliki srpski narodno-crkveni sabor na kom je odlučeno da bude prihvaćen poziv austrijskog cara Leopolda na zajedničku borbu protiv Turaka, ali sa teritorije Ugarske.

1810. Umro francuski pronalazač Žozef Mišel Mongolfje, koji je s bratom Žakom Etjenom 1783. konstruisao prvi vazdušni balon napunjen zagrejanim vazduhom.

1836. Umro francuski oficir Klod Žozef Ruže de Lil koji je 1792. napisao reči i melodiju francuske himne “Marseljeza”.

1843. Hongkong proglašen britanskom kraljevskom kolonijom, s Henrijem Potindžerom kao prvim guvernerom.

1856. Umro nemački filozof Maks Štirner, pobornik i teoretičar anarhizma. Njegovo glavno delo, “Jedini i njegova svojina”, izazvalo oštre polemike i jedno vreme je bilo zabranjeno.

1858. Potpisivanjem mirovnog ugovora u Tjencinu završen britansko-kineski rat. Kina se ugovorom obavezala da otvori nove luke za evropsku trgovinu i da legalizuje uvoz opijuma.

—1869. Rođen srpski geolog i paleontolog ruskog porekla Vladimir Dimitrijevič Laskarev, jedan od najboljih poznavalaca tercijara i kvartara. Bavio se istraživanjem neogena i kvartara i fosilne faune u Srbiji.


1876. Sa Beogradske tvrđave skinuta turska zastava, koja se četiri veka vijorila nad gradom.

1877. U oslobodilačkom ratu Srbije i Crne Gore protiv Turske Crnogorci kod Spuža potukli tursku vojsku koju je predvodio zapovednik Skadra Sulejman paša.

1881. Srpski knez Milan Obrenović zaključio sa Austro-Ugarskom “Tajnu konvenciju” kojom se Srbija obavezala da će prestati sa agitacijom u Bosni i Hercegovini i da neće zaključiti nijedan međunarodni sporazum suprotan interesima Beča. Zauzvrat dobio podršku u proglašenju kraljevine i nezavisnost Srpske pravoslavne crkve od Carigradske patrijaršije.

—1892. Rođena američka književnica Perl Bak, koja je u svojim romanima opisala život u Kini gde je odrasla kao kćerka misionara. Nobelovu nagradu za književnost dobila 1938.


1898. Rođen nemački konstruktor aviona i industrijalac Vilhelm Meseršmit, koji je 1941. napravio prvi avion na svetu brži od 1.000 kilometara na sat.

—1905. Umro srpski pisac Janko Veselinović, autor romana “Hajduk Stanko” s tematikom iz Prvog srpskog ustanka i pripovedaka i romana o seoskom životu.


1906. U francuskom gradu Le Man održana prva automobilska trka Gran pri.

1917. Na Solunskom polju streljani generalštabni pukovnik srpske vojske Dragutin Dimitrijević Apis i majori Ljubo Vulović i Rade Malobabić, koji su pred vojnim sudom osuđeni na smrtnu kaznu zbog navodnog atentata na regenta Aleksandra Karađorđevića.

1941. Finska se pridružila Nemačkoj u Drugom svetskom ratu i objavila rat SSSR u kom je učestvovala tri godine.

1945. U San Francisku predstavnici 50 zemalja, uključujući Jugoslaviju, potpisali Povelju o osnivanju Ujedinjenih nacija, koja je stupila na snagu 24. oktobra.

1960. Bivša francuska kolonija Madagaskar stekla nezavisnost kao Malgaška Republika. Britanski protektorat Somalilend postao nezavisna država, a 1. jula se ujedinio sa Italijanskom Somalijom pod nazivom Somalija.

1970. Aleksandar Dubček, lider čehoslovačkog reformističkog pokreta, isključen iz Komunističke partije Čehoslovačke.

1977. Afrička država Džibuti stekla nezavisnost posle 117 godina francuske vladavine.

—1977. Američki pevač Elvis Prisli održao svoj poslednji koncert u Indijanapolisu. Preminuo dva meseca kasnije.


1992. Tokom rata u Bosni generalni sekretar UN Butros Butros Gali pozvao bosanske Srbe da u roku od 48 sati zaustave ofanzivu na Sarajevo, a bosanske muslimane da deblokiraju sarajevski aerodrom.

2000. Naučnici iz 18 zemalja dekodirali 85 odsto ljudskog genoma, čime je otvorena nova era u ljudskoj medicini. U naučnim krugovima u svetu ocenjeno da dešifrovanje ljudskog genoma predstavlja najveće otkriće u istoriji čovečanstva.

2001. Predstavnici Jugoslavije, Bosne i Hercegovine, Albanije Bugarske, Hrvatske, Makedonije i Rumunije potpisali, u okviru Pakta za stabilnost Jugoistočne Evrope, Memorandum o razumevanju o slobodnoj trgovini. BiH, SRJ i Hrvatska potpisale sporazum kojim se obavezuju da reše problem 1,2 miliona izbeglih i raseljenih lica tokom ratova u SFRJ, od 1991. do 1995.♦