18. maj

⇐1711. – Rođen srpski matematičar, fizičar, astronom, filozof, pesnik i univerzitetski profesor Josip Ruđer Bošković, jedan od najvećih umova nauke svog vremena. Nasuprot Isaku Njutnu, vreme i prostor je smatrao relativnim, po čemu je preteča Alberta Ajnštajna. Bio je osnivač i direktor Brerske astronomske opservatorije kod Milana i direktor Optičkog instituta francuske mornarice. Postavio je dve geometrijske metode za određivanje elemenata rotacije Sunca, geometrijsku metodu određivanja putanje kometa, jedinstveni zakon sile, pretpostavio da se tela ne samo privlače nego i odbijaju na malim rastojanjima, sve formule sferne trigonometrije sveo je na četiri osnovne, izračunao je dimenzije i spljoštenost Zemlje na osnovu merenja meridijana, rešio je problem okaca u saću. Objavio je niz rasprava na latinskom, italijanskom i francuskom jeziku. Djela: “Theoria philosophiae naturalis redacta ad unicam legem virium in natura existentium”, “Opera partientia ad opticam et astronomiam”, “Elementorum universae matheseos”, “O morskoj plimi”, “O zakonu sila u prirodi”, “O svjetlu”, “Teorija konusnih presjeka”, “Elementi matematike”.


1781. Španci u Kusku pogubili peruanskog revolucionara Tupaka Amarua II.

 

Pjer Ogisten Karon de Bomarše - pisac komedija "Seviljski berberin" i "Figarova ženidba"⇐1799. Umro francuski dramski pisac Pjer Bomarše, autor komedija “Seviljski berberin” i “Figarova ženidba”, koje su inspirisale Đoakina Rosinija i Volfganga Amadeusa Mocarta da komponuju istoimene opere.


 

 

 

Aleksandar Suvorov na slici koju je izradio George Dawe, prikazan u uniformi Preobraženskog puka koju je nosio za vrijeme vladavine Pavla I.⇐1800. U Sankt Peterburgu umro ruski vojskovođa i strateg Aleksandar Suvorov, koji je ratovao 55 godina i vodio 60 bitaka.


1803. Britanija objavila rat Francuskoj zbog Napoleonovog uplitanja u unutrašnje stvari u Italiji i Švajcarskoj.

 

1804. Napoleon Bonaparta proglašen carem Francuske, u decembru krunisan kao Napoleon I.

Wilhelm Steinitz2.jpg⇐1836. Rođen austrijski šahovski velemajstor Vilhelm Štajnic, prvi zvaničan svetski šampion. Titulu svetskog šahovskog prvaka osvojio 1886. pobedom u meču s Johanesom Cukertortom.


1868. Rođen ruski car Nikolaj II Aleksandrovič Romanov, poslednji monarh Rusije, najstariji sin Aleksandra III. Sa prestola zbačen u Oktobarskoj revoluciji 1917, a naredne godine pogubljen s članovima porodice.

 

Bertrand Russell transparent bg.png⇐1872. Rođen britanski filozof i matematičar Bertrand Rasel, osnivač i predsednik Međunarodnog suda za utvrđivanje ratnih zločina u Vijetnamu. Bio angažovan u borbi za mir i razoružanje i dva puta hapšen. Dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1950.


1883. Rođen nemački arhitekta Valter Adolf Gropijus, 1919. u Vajmaru osnovao prestižnu arhitektonsku školu “Bauhaus”.

 

 

Gustav Mahler1911. Umro austrijski kompozitor i dirigent Gustav Maler, direktor Bečke opere, koja je pod njegovom upravom doživela zlatno doba.

 

 

 

 

 

 

Margot Fonteyn - 1960s.jpg⇐1919. Rođena britanska primabalerina Margot Fontejn, jedna od najslavnijih balerina u XX veku. Od 1962. bila partnerka proslavljenog Rudolfa Nurejeva.


1920. U Poljskoj, blizu Krakova, rođen Karol Vojtila. 1978. postao papa Jovan Pavle II, prvi neitalijanski papa posle 455 godina.

1944. U Sovjetskom Savezu počelo proterivanje više od 200.000 Tatara sa Krima pod optužbom da su sarađivali s Nemcima.

1954. Stupila na snagu evropska Konvencija o ljudskim pravima.

1973. Umrla američka pacifistkinja Dženet Renkin, prva žena koja je postala član Kongresa SAD.

1974. Indija izvršila prvu nuklearnu probu u pustinji u Radžastanu i postala šesta zemlja koja je izvela nuklearnu eksploziju.

1988. Počelo povlačenje sovjetskih vojnika iz Avganistana.

1992. Komesarijat Ujedinjenih nacija za izbeglice saopštio da je zbog rata iz Jugoslavije izbeglo 1,3 miliona ljudi, što je stvorilo najveću izbegličku krizu u Evropi od Drugog svetskog rata.

1995. Umro ruski baletski igrač Aleksandar Godunov, koji je posle emigriracije iz SSSR stekao svetsku slavu.

1996. Romano Prodi postao premijer 55. italijanske vlade od Drugog svetskog rata.

1996. Pod pritiskom međunarodne zajednice ratni lider bosanskih Srba Radovan Karadžić povukao se sa mesta predsednika Republike Srpske. Dužnost predsednika preuzela potpredsednica Biljana Plavšić. Međunarodni sud za ratne zločine u Hagu u novembru 1995. optužio Karadžića za ratne zločine i genocid.

1998. Vlada SAD podnela veliku tužbu protiv korporacije ”Majkrosoft”, najjače softverske kompanije na svetu, zbog monopola.

1999. Vlada u Sijera Leoneu i pobunjenici dogovorili prekid vatre, čime su okoncane sedmogodišnje surove borbe.

2000. Savet bezbednosti UN jednoglasno usvojio embargo na uvoz oružja u Etiopiju i Eritreju, kao posledicu ponovnog zahuktavanja njihovog dvogodišnjeg pograničnog rata.

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana.