5. maj

 

1705. Umro rimsko-nemački car Leopold I. Uspešno se borio protiv Turaka, a slavu mu donela odbrana Beča 1683. Za vreme njegove vladavine Srbi se, pod vođstvom patrijarha Arsenija Čarnojevića, doselili u južnu Ugarsku i Srem.

1813. Rođen anski filozof Seren Kjerkegor, začetnik filozofije egzistencijalizma.

1815. Rođen francuski pisac komedija i vodvilja Ežen Martin Labiš.

⇐1818. Rođen nemački filozof Karl Hajnrih Marks, teoretičar modernog socijalizma i komunizma. S Fridrihom Engelsom 1848. napisao “Komunistički manifest”.


 

 

 

⇐1821. Umro francuski car Napoleon I Bonaparta, jedan od najvećih vojskovođa u istoriji, čiji su osvajački pohodi izmenili Evropu. Umro na ostrvu Sveta Jelena kao britanski zatvorenik.


 

⇐1846. Rođen poljski pisac Henrik Sjenkjevič, autor romana “Quo vadis” i dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1905.


1855. Crnogorski knez Danilo I Petrović doneo Opšti zemaljski zakonik u koji su unete imovinske i poreske reforme.

1860. Italijanski revolucionar Đuzepe Garibaldi sa svojih “hiljadu crvenih košulja” isplovio iz Đenove prema Siciliji, koju je osvojio krajem jula.

⇐1883. Rođn srpski kompozitor i muzički pisac Petar Konjović, rektor Muzičke akademije u Beogradu, član Srpske akademije nauka i umetnosti i upravnik Muzikološkog instituta.


1904. Na brdu Volujica kod Bara postavljena prva radio-telegrafska stanica Markonijevog sistema na Balkanu.

1930. Britanske vlasti u Indiji uhapsile Mahatmu Gandija zbog njegove kampanje građanske neposlušnosti.

1936. Italijanske trupe pod komandom feldmaršala Pjetra Badolja okupirale Adis Abebu, prestonicu Etiopije. Istog dana 1941. u oslobođen grad ušao etiopski car Haile Selasije I.

1945. Sovjetske trupe u Drugom svetskom ratu ušle u mesto Pinemunde, odakle su Nemci ispaljivali rakete “Fau 1” i “Fau 2”. Američke trupe oslobodile nemački nacistički koncentracioni logor Mathauzen.

1954. General Alfredo Štresner vojnim udarom oborio predsednika Paragvaja Federika Čavesa, počevši tako 34-godišnju diktaturu.

1955. Odlukom saveznika Savezna Republika Nemačka ponovo stekla suverenitet.

1961. Iz Kejp Kanaverala lansiran kosmički brod “Merkjuri”, prva kosmička letelica SAD s ljudskom posadom, kojim je upravljao Alen Bartlet Šepard.

1977. Umro nemački državnik i ekonomista Ludvig Erhard, zapadnonemački kancelar u vreme privrednog oporavka zemlje posle Drugog svetskog rata.

1978. Teroristička organizacija “Crvene brigade” saopštila da je ubila bivšeg premijera Italije Alda Mora, otetog u martu 1978. Njegovo telo pronađeno dva dana kasnije u vozilu u centru Rima.

1981. Bobi Sends postao prvi od 10 pripadnika IRA koji je umro u zatvoru Mejz, u Severnoj Irskoj, od posledica štrajka glađu.

1993. Umro američki pisac i intelektualac Irving Hou.

1996. U prisustvu španskog kralja Huana Karlosa, konzervativni lider, nov premijer Hose Maria Asnar, položio zakletvu posle 13 godina vladavine socijalista.

1999. Indonezija i Portugal potpisali dokument kojim je priznata nezavisnost Istočnog Timora.

2001. Pripadnici pobunjeničke grupe UNITA u Angoli kidnapovali 51 dečaka i devet devojčica iz internata za ratnu siročad. Prilikom pobune poginulo oko 200 civila.♦