26. april

 

–121. Rođen rimski filozof i car Marko Aurelije Antonije. Tokom ratnih pohoda u Evropi i Aziji vodio beleške koje su objavljene posle njegove smrti, “Samom sebi”.


 

–1452. Rođen italijanski slikar, vajar, pronalazač i naučnik Leonardo da Vinči. Njegovo najpoznatije slikarsko delo “Mona Liza” izloženo u pariskom “Luvru”, a crteži i rukopisi čuvaju se u milanskoj biblioteci Ambrosiana, londonskom Britanskom muzeju i Vindzoru. Od njegovih naučnih radova najznačajniji “Traktat o slikarstvu”.


1532. U pohodu na Beč turska vojska pod komandom sultana Sulejmana II ušla u Mađarsku.

1607. Kapetan Džon Smit doveo u Kejp Henri u Virdžiniji prve koloniste koji su osnovali prvo stalno britansko naselje u Severnoj Americi.

–1711. Rođen britanski filozof škotskog porekla Dejvid Hjum, preteča klasičnih engleskih ekonomista i autor kvantitativne teorije novca.


 

–1798. Rođen francuski slikar Ežen Delakroa, predstavnik romantizma u francuskom slikarstvu. Ilustrovao Geteovog “Fausta” i napisao “Dnevnik”, u kojem je izložio zapažanja o umetnosti.


 

 

 

 

–1812. Rođen nemački industrijalac Alfred Krup, prvi počeo da pravi topove od livenog čelika i vrlo brzo stekao monopol u snabdevanju oružjem većeg broja evropskih zemalja. Koncern “Krup” bio glavni snabdevač oružjem Nemačke u Prvom i Drugom svetskom ratu. Međunarodni vojni sud u Nirnbergu osudio 1948. Krupovog potomka na 12 godina zatvora i konfiskaciju imovine.


1828. Rusija objavila rat Turskoj u znak podrške Grčkoj u borbi za nezavisnost.

1894. U Aleksandriji u Egiptu rođen Rudolf Hes, nacistički lider i Hitlerov zamenik. Na suđenju u Nirnbergu 1946. osuđen na doživotnu robiju zbog ratnih zločina. U avgustu 1987. izvršio samoubistvo u zatvoru “Špandau”.

–1904. Umro srpski matematičar Dimitrije Nešić, profesor na Velikoj školi u Beogradu, član Srpske kraljevske akademije i ministar prosvete 1894. Uveo zakon o metarskim merama u Srbiji.


 

–1910. Rođen književnik Meša Selimović, član Srpske akademije nauka i umetnosti. Pisao romane, pripovetke, eseje i filmske scenarije.


1915. Italija tajno potpisala Londonski ugovor s Velikom Britanijom, Rusijom i Francuskom i u Prvom svetskom ratu prešla na stranu sila Antante, uz obećanje da će dobiti Tirol, Trst, Goricu, Istru, delove Dalmacije i Albanije.

–1931. Umro srpski glumac i reditelj Milorad Gavrilović, upravnik Narodnog pozorišta u Beogradu, jedan od najdarovitijih i najobrazovanijih glumaca u to vreme.


1937. Da bi pomogli generalu Franku u vreme španskog građanskog rata, Hitlerovi avioni bombardovali španski grad Gernika. Razaranje tog grada inspirisalo Pikasa da naslika “Gerniku”, apokaliptičan prikaz građanskog rata.

1942. U najvećoj nesreći u istoriji rudarstva u kineskom rudniku uglja u Benksiju, tada pod okupacijom Japana, poginulo najmanje 1.540 osoba.

1945. Uhapšen maršal Henri Filip Peten, šef francuskog kolaboracionističkog režima sa sedištem u Višiju u Drugom svetskom ratu. Osuđen na smrt zbog izdaje, a kazna mu zbog ranijih zasluga i starosti preinačena u doživotnu robiju.

1954. U Ženevi počela konferencija o Indokini kojom je okončana francuska dominacija u tom delu sveta. SAD nisu prihvatile rezultate skupa, pa u junu 1954. diktator Ngo Din Dijem, uz podršku SAD, postaje premijer Južnog Vijetnama.

1962. Britanija lansirala prvi satelit “Ariel I”.

1964. Tanganjika, Zanzibar i Pemba osnovale Ujedinjenu Republiku Tanganjike i Zanzibara, koja je 29. oktobra 1964. promenila naziv u Tanzanija.

1986. Eksplodirao IV blok nuklearne centrale u Černobilu u Ukrajini. Radioaktivni oblaci prekrili gotovo celu Evropu, a posledice se ispituju. Centrala trajno zatvorena 15. decembra 2000.

1994. U Južnoj Africi održani prvi izbori na kojima su učestvovali i crnci i belci i koji su označili kraj režima aparthejda.

1999. Tokom vazdušnih udara NATO na Jugoslaviju Evropska unija zabranila ulazak u zemlje-članice EU predsedniku SRJ Slobodanu Miloševiću, članovima njegove porodice, zvaničnicima SRJ i Srbije i uvela embargo na uvoz nafte.

2003. Na zasedanju Komisije Ujedinjenih nacija za ljudska prava ozvaničen kraj mandata specijalnog izaslanika za ljudska prava u Srbiji i Crnoj Gori.♦