Istraživanje: Demokratija na Balkanu u opadanju

Američka nevladina organizacija Freedom House, koja se bavi istraživanjem i podupiranjem demokratije, slobode i ljudskih prava u svetu, objavila je svoj redovni godišnji izveštaj Zemlje u tranziciji koje govori o stanju demokratije u 29 postkomunističkih država u Europi i Aziji.

 

Države se u istraživanju Freedom Housea ocenjuju u sedam kategorija: izborni proces, civilno društvo, nezavisnost medija, nacionalna demokratska vladavina, lokalna demokratska vladavina, zakonodavstvo i nezavisnost sudstva i korupcija. Najbolja ocena je jedan, a najlošija sedam. Države su na osnovu dobivenih ocena svrstane u pet kategorija: učvršćene demokratije, poluučvršćene demokratije, tranzicijske vlade ili hibridni režimi, poluučvršćeni autoritarni režimi i učvršćeni autoritarni režimi.
Ove godine – drugu godinu zaredom – FH među tranzicijskim zemljama beleži više država s učvršćenim autoritarnim režimom nego učvršćenih demokracija. Učvršćene demokracije su tri baltičke države – Estonija (ocjena 1,82 – najbolja od svih u ovom izvještaju), zatim Latvija (2,07), Slovenija (2,07), Češka (2,29), Litva (2,36), Slovačka (2,61) i Poljska (2,89).
Polučvrste demokracije su Hrvatska (3.75), Bugarska (3,39), Rumunija (3,46), Mađarska (3,71), Crna Gora (3,93) i Srbija (3,96).
Trećoj kategoriji pripadaju Makedonija, BiH (4,64), Albanija i Kosovo, te Moldavija, Ukrajina i Gruzija koje su dobile ocene između četiri i pet. Jermenija je poluučvršćeni autoritarni režim, a u posljednju kategoriju spadaju Rusija, Bjelorusija, Azerbajdžan, Kazahstan, Uzbekistan, Turkmenistan, Kirgistan i Tadžikistan. FH naglašava da je Poljska zabeležila najveći godišnji pad u jednoj kategoriji u istoriji ovog izveštaja (demokratsko upravljanje na nacionalnom nivou s 3,25 na 4,00), i drugi najveći po ukupnoj oceni (s 2,54 na 2,89), dok Mađarska beleži najveći kumulativni neuspeh jer joj ocena pada desetu godinu zaredom. Rezultat Srbije pada četvrtu godinu zaredom, i preti njenom statusu polučvrste demokratije.
Svetle tačke ove godine su Makedonija, Uzbekistan i Estonija koje ostvaruju napredak u ukupnom demokratskom razvoju. Ideja neliberalne demokracije širi se Evropom. Godine 2017. neliberalna demokracije postavila se kao standard u regionu koja se proteže od srednje Europe do Evroazije. U srednoj Evropi vlade koje preziru nezavisne institucije i pokušavaju da izjednače vladajuću stranku s državom više nisu iznimke. Neliberalizam se proširio i dalje od Poljske i Mađarske. Članovi vlade i predsednici u gotovo svakoj od zemalja iz izvještaja sada redovno kritikuju nevladine organizacije i nezavisne medije kao agente stranih sila koji štete naciji. Neliberalizam se u izveštaju definiše kao ideološko stajalište koje odbacuje potrebu nezavisnih institucija i ideju legitimnog neslaganja u javnoj sferi. Građani pritom smeju da protestvuju ili formiraju nevladine organizacije, i da pišu kritične komentare bez straha da će završiti u zatvoru. Međutim, takve aktivnosti izloži će ih vladinim istragama, napadima u državnim medijima, i diskriminaciji pri zapošljavanju. Ono što je mađarski premijer Viktor Orban nazvao 2014. “neliberalnom demokratijom” zapravo je povratak praksama onog oblika komunizma u kojem su pojedinačni progoni relativno retki, ali nezavisne institucije ne postoje a vladajuća stranka i država se izjednačavaju. Događaji i izvan područja koje pokriva izvještaj “Nations in Transit” podupiru te trendove – u SAD-u sa širenjem lažnih vesti, u Francuskoj gde je krajnje desna Marine Le Pen uspela da uđe u drugi drug predsedničkih izbora, formiranje vlade u Austriji koja uključuje ekstremno desnu Slobodarsku stranku, i uspesi Alternative za Nemačku. Konsolidacija demokratskih institucija u postkomunističkim zemljama Evrope do koje je došlo kasnih 90-tih i ranih 2000-tih sada se ili zaustavila ili ima obrnuti trend, zaključuje izvještaj.
Mađarska i Bugarska više nisu “učvršćene demokratije”, a Poljska je blizu da izgubi taj status. “Demokratija je jačala na Balkanu od 2005. do 2010., ali sada ponovno slabi, uz jedinu iznimku – Makedoniju”, naglašava se u izveštaju. Uz to, zemlje evroazijskog područja vrlo bi lako mogle da skliznu i da da postanu autoritarni režimi, jer Ukrajina, Moldavija, Gruzija, Jermenija i Kirgistan idu u negativnom smeru.(Agencije)♦

DANAS

Double Column Posts Subtitle

U čast Vojske: Oskrnavljeno groblje u Lipljanu

  Srpski stanovnici Lipljana jutros su na pravoslavnom groblju u ovom gradu zatekli porušene i oskrnavljene spomenike.   Na nekim spomenicima porušene su nadgrobne ploče. Kosovska policija izašla je na...

Beograd: Danas protest pod parolom “Hajde da se prebrojimo”

  Protest protiv nasilja, koji je počeo kao odgovor na napad na Borka Stefanovića u Kruševcu, bi će održan večeras u 18 sati na platou ispred Filozofskog fakulteta u Beogradu....

Vućić traži sednicu Saveta bezbednosti

Ranka Čičak Predsednik Aleksandar Vučić rekao je večeras da je Srbija uputila zahtev za hitnu sednicu Saveta bezbednosi UN i da je spreman da učestvuje u njoj: - Verujem da...

Stefanović obišao Žandarmeriju

Potpredsednik Vlade Republike Srbije i ministar unutrašnjih poslova dr Nebojša Stefanović obišao je danas pripadnike Žandarmerije u bazi u Lipovici gde se uverio u njihovu borbenu gotovost i spremnost.  ...

TURIZAM

Single Column Posts Subtitle

Dodeljene nagrade Turistički cvet

Ranka Čičak Turizam Srbije danas je vodeća privredna grana. Približava joj se samo građevinarstvo. Ove godine postilo nas je skoro...

ITALIJA: Turistička ponuda Srbije na Sajmu TTG Rimini

Turistička organizacija Srbije (TOS), u okviru promocije turizma Srbije na inostranim tržištima, predstavlja turističku ponudu na Sajmu turizma u Italiji,...

Letovanje u organizaciji Srvenog krsta Srbije: U Baošićima ove godie odmor za 1.679 dece

  U dečjem odmaralištu „Krista Đorđević“ u Baošićima kod Herceg Novog i ove godine boraviće 1.679 dece. Tamo će ovih...

IDUĆE NEDELJE “VRŠAČKI VENAC”

  Od 09 do 12 jula održaće se Međunarodni festival „Vršački Grad Festival koji je osnovan 1993. godine, postao je...

TURIZAM/ Gastronomska Srbija na Savskoj promenadi!

R.Č. Na Savskoj promenadi, između starog Savskog mosta i Beograda na vodi 23. i 24. juna od 16 čadova do...