10. april

–1583. Rođen holandski pravnik, pisac i humanista Hugo Grocijus, osnivač nauke o međunarodnom pravu.


1585. Umro papa Grgur XIII, poznat po reformi Julijanskog kalendara 1582. Nov kalendar po njemu nazvan Gregorijanski.

 

 

 

 

–1755. Rođen nemački lekar Samuel Haneman, tvorac teorije homeopatije.


1778. Rođen engleski pisac Vilijam Hezlit, jedan od najznačajnijih književnih kritičara XIX veka. Napisao obimnu biografiju Napoleona I Bonaparte i više knjiga o umetnosti.

 

 

–1813. Umro francuski matematičar i astronom Luj Lagranž. Objavio niz radova iz teorije brojeva, varijacionog računa, teorije parcijalnih jednačina, sferne astronomije.


1814. Britanska i španska vojska porazile, u bici kod Tuluza, trupe Napoleona Bonaparte. Bonaparta narednog dana abdicirao i prognan je na ostrvo Elba.

–1847. U Mađarskoj rođen Džozef Pulicer, osnivač fondacije iz koje svake godine u SAD biva dodeljivana “Pulicerova nagrada” za najbolja ostvarenja u novinarstvu, karikaturi i književnosti. Na Univerzitetu “Kolumbija” 1903. osnovao prvu novinarsku školu.


1864. Mlađi brat austrijskog cara Franca Josifa, nadvojvoda Maksimilijan, krunisan za cara Meksika.

1867. Umro prvi ruski šahovski majstor i teoretičar Aleksandar Dmitrijevič Petrov, utemeljivač ruske šahovske škole.

1869. Spajanjem dve železničke pruge, Union Pacifik i Central Pacifik proradila američka transkontinentalna železnica.

1919. Vladine snage iz zasede ubile revolucionarnog meksičkog vodju Emiliana Zapatu.

1921. Sun Jat Sen izabran za predsednika Kine.

1932. Paul fon Hindenburg ponovo izabran za predsednika Nemačke, pobedivši s 19 miliona glasova Adolfa Hitlera koji je dobio 13 miliona glasova. U januaru 1933. poverio Hitleru formiranje Vlade i time formalno predao vlast nacistima.

1938. Na referendumu, organizovanom uz pritisak nacističke Nemačke, 99,75 odsto Austrijanaca izjasnilo se za priključenje Nemačkoj.

1941. U Zagrebu, uz podršku nacističke Nemačke, proglašena Nezavisna Država Hrvatska, na čelu sa ustaškim poglavnikom Antom Pavelićem.

1941. Komunistička partija Jugoslavije donela odluku da komunisti nastave borbu protiv nemačkih okupatora bez obzira na raspad jugoslovenske armije. Sedište Centralnog komiteta partije premešteno iz Zagreba u Beograd.

1944. Sovjetske trupe preuzele, u Drugom svetskom ratu, Odesu od Nemaca.

1953. Švedski političar Dag Hamaršeld postao generalni sekretar Ujedinjenih nacija. Ponovo izabran 1957. Posredovao u više međunarodnih sporova, poginuo 1961. pod nerazjašnjenim okolnostima u avionskoj nesreći putujući u jednu od mirovnih misija u Africi. Posthumno mu dodeljena Nobelova nagrada za mir.

–1954. Umro francuski hemičar i industrijalac Ogist Limijer, s bratom Lujem napravio prvu filmsku kameru i fabriku za izradu fotografskog materijala u Lionu. U pariskoj kafani “Gran kafe” braća Limijer 28. decembra 1895. organizovala prvu filmsku predstavu u svetu, prikazani filmovi “Ulazak voza u stanicu” i “Radnici izlaze iz fabrike”.


 

 

 

–1962. Umro američki filmski reditelj mađarskog porekla Majkl Kertiz, dobitnik “Oskara” za film “Kazablanka”.


1963. U severnom Atlantiku u eksploziji američke atomske podmornice “Trešer” poginulo 129 ljudi.

1972. U zemljotresu u južnom Iranu poginulo više od 5.000 ljudi.

1972. Više od 50 zemalja, uključujući SAD i SSSR, potpisalo konvenciju o zabrani biološkog oružja.

1973. Izraelski komandosi upali su u Bejrut i ubili 3 lidera Palestinske oslobodilačke organizacije, a jednog teško ranili. Premijer Libana Saeb Salam podneo ostavku.

1974. Izraelski premijer Golda Meir podnela ostavku zbog sukoba u svojoj Laburističkoj partiji.

1992. Od eksplozije podmetnute bombe u Londonu 3 osobe poginule, 91 ranjena.

1993. U Južnoj Africi ubijen Kris Hani, lider južnoafričke Komunističke partije. Narednog dana crnci su iz osvete spalili 2 belca.

1994. Avioni NATO bombardovali položaje bosanskih Srba oko Goražda, koje je UN proglasila za “bezbednu zonu”. To je bila prva vojna akcija NATO od osnivanja.

1995. Izrael i Jordan razmenili ambasadore na osnovu mirovnog sporazuma dve zemlje iz oktobra 1994.

1997. U Njujorku u “Korporaciji Karnegi” i pod pokroviteljstvom “Projekta za etničke odnose” održan, bez saglasnosti o bilo kom spornom pitanju, trodnevni srpsko-albanski okrugli sto o Kosovu, na kom su učestvovali predstavnici srpske opozicije i kosovskih Albanaca.

2001. Organizacija UN za ishranu i poljoprivredu saopštila da glad ugrožava oko 30 miliona ljudi u Africi.

2002. Izveštaj o padu Srebrenice otkrio da su holandske mirovne trupe posredno odgovorne za masakr 7.500 muslimana, posle čega su holandska vlada i načelnik Generalštaba holandske vojske podneli ostavke.