19. JANUAR

0rfelin1785. – U Novom Sadu umro je Zaharija Stefanović Orfelin, pesnik,istoričar, naučnik, bogoslov, izdavač, kartograf, kaligraf prevodilac, leksikograf i farmaceut. Rođen je u Vukovaru 1726. i bio je jedan od najprosvećenijih Srba 18. veka. Njegovo najznačajnije književno delo je “Život Petra Velikog”, a delo “Kaligrafija” (1778) donela mu je članstvo u Bečkoj umetničkoj akademiji.


1419. – U Stogodišnjem ratu Francuske i Engleske grad Ruan predao se engleskom kralju Henriju V (Henry), koji je time okončao osvajanje Normandije.
1736. – Rođen je škotski inženjer i fizičar Džejms Vat (James Watt). Svojim pronalascima (1765) razvio je i usavršio konstrukciju parne mašine koja je postala glavni pokretač industrijske revolucije u drugoj polovini 18. i prvoj polovini 19. veka.
1785. – U Novom Sadu umro je Zaharija Stefanović Orfelin, pesnik,istoričar, naučnik, bogoslov, izdavač, kartograf, kaligraf prevodilac, leksikograf i farmaceut. Rođen je u Vukovaru 1726. i bio je jedan od najprosvećenijih Srba 18. veka. Njegovo najznačajnije književno delo je “Život Petra Velikog”, a delo “Kaligrafija” (1778) donela mu je članstvo u Bečkoj umetničkoj akademiji.
1809. – Rođen je američki pisac Edgar Alan Po (Allan Poe). Zaživota gotovo nepoznat, postao je jedan od najuticajnijih pesnika kada su vrednost njegovog dela otkrili francuski pesnici Bodler (Baudelaire), Malarme (Mallarme) i Valeri (Valery). U spisu “Filozofija kompozicije” analizirao je pesnicki postupak najčuvenije poeme “Gavran”. Njegove kratke pripovetke smatraju se pretečom detektivskog romana.
1853. – U Rimu je prvi put izvedena Verdijeva opera “Trubadur”.
1878. – Srpska vojska je u srpsko-turskom ratu osvojila Vranje.
1902. – U Petrogradu je rođen vizantolog Georgije Ostrogorski. Dugogodišnji profesor vizantijske istorije na Beogradskom univerzitetu i osnivač Vizantološkog instituta Srpske akademije nauka i umetnosti, jedno je od najvećih imena vizantologije u 20. veku. U mnogobrojnim delima proučavao je sve vidove života Vizantije, a njegova “Istorija Vizantije” prevedena je na više svetskih jezika.
1916. – Na grčko ostrvo Krf u Jonskom moru počele su da stižuprve jedinice srpske vojske posle povlačenja preko Albanije u Prvom svetskom ratu. Do aprila na Krf je prebačeno oko 140.000 srpskih vojnika.
1919. – Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca je u Srbiji i Crnoj Gori zamenila Julijanski kalendar Gregorijanskim, koji je u drugim delovima novostvorene države već bio u upotrebi. Srpska pravoslavna crkva je zadržala Julijanski kalendar.
1945. – Sovjetska Crvena armija je u prodoru ka Berlinu u Drugomsvetskom ratu, zauzela poljski grad Krakov.
1966. – Indira Gandi (Gandhi) izabrana je za šefa vlade Indije,osam dana posle iznenadne smrti premijera Lala Bahadura Šastrija (Shastri). Siki ekstremisti, pripadnici njenog ličnog obezbeđenja ubili su je 31. novembra 1984. ispred rezidencije u Nju Delhiju.
1983 – Umro je srpski lekar i naučnik Aleksandar Kostić, autorprvih jugoslovenskih udžbenika “Osnove histologije” i “Osnove embriologije” i “Medicinskog rečnika” koji je preveden na više stranih jezika.
1983. – U Boliviji je uhapšen ratni zločinac Klaus Barbi(Barbie), zloglasni nacistički šef Liona u Francuskoj pod nemačkom okupacijom u Drugom svetskom ratu.
1993. – SSSR je saopštio da će jednostrano povući iz Evrope deonuklearnih raketa kratkog dometa.
1993. – Prve američke jedinice napustile su Somaliju posleneuspele intervencije SAD u toj afričkoj zemlji.
1995. – Ruske trupe zauzele su predsedničku palatu u Groznom,glavnom gradu Čečenije.
2000. – U egzilu u Tunisu umro je bivši italijanski premijer Betino Kraksi (Bettino Craxi), koji je napustio Italiju 1994. nakon što je optužen za korupciju.
2002. – Umro je Marti Mietunen (94), koji je, kao član Partijecentra, od 50-tih do kasnih 70-tih bio član nekoliko vlada u Finskoj, a potom i premijer u više mandata. 2003 – Vlasti u Indiji su saopštile da je zbog izuzetno hladnogtalasa u delovima Indije, Bangladeša i Nepala, od decembra 2002. umrlo 1.300 ljudi širom tog regiona.
2003. – Umro je veteran soula Vilson Piket (Wilson Pickett) poznatpo hitovima “Mustang Sallhy”, “In the Midnight Hour” i “Fanky Broadnjay”.
2003. – U 86. godini umrla je Fransoaz Žiru (Francoise Giroud),poznata novinarka, koja je pisala o politici, seksu i feminizmu. Bila je glavni i odgovorni urednik ženskog magazina “El”, a potom i suosnivač vodećeg nedeljnika “L'Ekspres” – 1953. godine. Žiru je bila prvi francuski ministar za ženska pitanja.<


NA DANAŠNJI DAN

18. JANUAR

oskar

<<<1909. – Rođen je srpski i jugoslovenski pisac Oskar Davičo, koji je 50-ih i 60-ih godina 20. veka izvršio značajan uticaj na srpsku poeziju. U tom periodu Davičo je i jedna od najaktivnijih i najdinamičnijih ličnosti u književnom životu Beograda i Jugoslavije (zbirke pesama “Višnja za zidom”, “Nastanjene oči”, romani “Pesma”, “Beton i svici”). 1520. – Kralj Danske i Norveške Kristijan II (Christian) pobedio je Šveđane i osvojio Švedsku.

 

 

 

17. JANUAR

čehov

<<<1860. – Rođen je Anton Pavlovič Čehov, ruski pripovedač i dramski pisac, poslednji izdanak velike ruske književnosti 19. veka koja je dala jednog Puškina, Ljermontova, Gogolja, Gončarova, Tolstoja, Dostojevskog, ali i začetnik moderne ruske i evropske tradicije na polju pripovetke i na polju drame.

16. JANUAR

moskva

<<<1908. – U Beogradu je otvoren hotel “Moskva”, podignut na mestu kafane “Velika Srbija”. Zgradu su projektovali arhitekta Jovan Ilkić i grupa arhitekata iz Sankt Peterburga.

 

 

 

 

 

 

15. JANUAR

270263

  <<<1804. – Počela seča srpskih knezova i viđenijih ljudi u Beogradskom pašaluku posle žalbe knezova turskom sultanu Selimu Trećem na zulum dahija. Dahije su uz pomoć jednog trgovca iz Zemuna saznale imena knezova koji su potpisali žalbu i za samo tri sedmice pogubili su oko 150 ljudi u Srbiji, uključujući Aleksu Nenadovića, Iliju Birčanina, Hadži-Ruvima, Marka Čarapića, Janka Gagića i Hadži-Đeru, pogubljenog šest dana pred početak seče knezova. Dahije su time pokušale da uguše otpor i spreče oslobodilački pokret