30. decembar

 

–1691. Umro engleski hemičar i fizičar Robert Bojl, koji je prvi uočio razliku između hemijskih elemenata i jedinjenja i postavio zakon o odnosu pritiska i zapremine. Izolovao metil-alkohol i aceton.


1803. Bivša francuska kolonija Lujzijana, koju je iste godine francuski car Napoleon I prodao Amerikancima, ušla u sastav SAD, čime je skoro udvostručena njena teritorija.

 

–1864. Rođen srpski slikar Marko Murat, jedan od osnivača umetničkog društva “Lada” 1904. u Beogradu. Najuspešnijim njegovim delima smatraju se pejsaži u kojima prikazuje autentičnu atmosferu Dalmacije.


 

 

 

 

–1865. U Bombaju rođen engleski pisac Radjard Kipling, majstor kratkih priča u kojima je prikazao život u Indiji. Dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1907.


1886. Nemačka i Portugalija potpisale sporazum kojim su odredile granice između Angole i Namibije.

1903. U požaru u čikaškom pozorištu “Irikvoi” poginulo 588 ljudi.

–1906. Rođen Kerol Rid, uz Dejvida Lina vodeći britanski filmski režiser posle Drugog svetskog rata. Dobitnik “Oskara” za mjuzikl “Oliver”.


1915. Nemačka podmornica kod Krita u Prvom svetskom ratu torpedovala britanski putnički brod “Persija”. Poginulo 330 od 501 putnika i člana posade.

 

–1916. U Petrogradu ubijen i bačen u reku Nevu kaluđer-mistik Grigorij Jefimovič Raspućin, veoma uticajna ličnost na dvoru ruskog cara Nikolaja II Romanova i miljenik carice Aleksandre. Ubistvo izvršila grupa oficira koja je njegovom smrću želela da spase ugled monarhije.

 


1922. Zvanično osnovan Savez Sovjetskih Socijalističkih Republika, stvaranjem konfederacije Rusije, Belorusije, Ukrajine i Transkavkaske Federacije.

1933. Pripadnik rumunske organizacije “Gvozdena garda” ubio premijera Jona Duku. Na mesto premijera došao profašista George Tartaresku koji je potom Rumuniju približio silama Osovine.

–1944. Umro francuski pisac i muzikolog Romen Rolan, kosmopolit, pacifista, često nazivan francuskim Tolstojem i savešću svog vremena. Dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1915.