7. decembar

 

–43. p.n.e. Umro Marko Tulije Ciceron, rimski političar, pisac i čuveni govornik.


1815. Streljan Mišel Nej, najčuveniji Napoleonov maršal. Za zasluge u odbrani Francuske, u vreme restauracije Luja XVIII, dobio titulu pera. Po povratku Napoleona, u martu 1815, vratio se u njegovu službu i komandovao gardom u bici kod Vaterloa. Za vreme druge restauracije uhvaćen u begu, optužen za izdaju i osuđen na smrt.

–1834. – Rođen je srpski pravno – istorijski pisac Valtazar Bogišić, profesor univerziteta u Kijevu i Odesi, akademik i ministar pravde u Crnoj Gori. Slavu mu je doneo “Opšti imovinski zakonik za knjaževinu Crnu Goru”, koji je 1888. izradio na zahtev crnogorskog kneza Nikole I Petrovića. Zakonik je preveden na mnoge jezike kao primer regulisanja imovinskog prava. Ostala dela: “Pravni običaji u Slovena”, “Zbornik sadašnjih pravnih običaja u Južnih Slovena”, “Pisani zakoni na slovenskom jugu”, “Naputak za opisivanje pravnijeh običaja koji u narodu žive”.


–1857. Rođen srpski slikar Uroš Predić, član Srpske akademije nauka i umetnosti, predstavnik akademskog realizma, majstor portreta, ikona i istorijskih kompozicija. Portretisao gotovo sve istaknute ličnosti Srbije krajem 19. i prve polovine 20. veka i izradio više od 1.000 ikona.


 

 

 

–1890. – Rođen je srpski pisac i botaničar Stevan Jakovljević, profesor Univerziteta u Beogradu i rektor od 1945. do 1950. Završio je Filozofski fakultet u Beogradu. Kao oficir srpske vojske, borio se u Prvom svetskom ratu, a u Drugom svetskom ratu bio je u italijanskim i nemačkim zarobljeničkim logorima. Književno ime i popularnost stekao je romanom “Srpska trilogija”, koji čine “Devetsto četrnaesta”, “Pod Krstom” i “Kapija slobode”. Ostala dela: romani “Smena generacija”, “Velika zabuna”, “Likovi u senci”, dela iz botanike “Studije o biljnom svetu Prespanskog jezera”, “Makrofitska vegetacija Ohridskog jezera”, “Sistematika lekovitog bilja”.


1896. – Dvorskoj kancelariji u Beču predat je prvi “Carski memorandum”, u kojem su predstavnici 14 srpskih autonomnih opština u Bosni i Hercegovini izložili nepravde okupacione uprave, koja je pogazila sve povlastice Srba u crkvi i školi. Car Franc Jozef I s negodovanjem je odbacio memorandum, a potpisnici su na razne načine proganjani. Do 1902. podneta su još tri memoranduma, ali su u devetogodišnjim pogađanjima izneverena narodna očekivanja.

1914 . Skupština Srbije usvojila u Nišu, u Prvom svetskom ratu, Deklaraciju o ujedinjenju južnih Slovena u zajedničku državu.

1921. – Umro je srpski biolog Živojin Jurišić, osnivač Muzeja srpske zemlje i Srpskog botaničkog društva. Gimnaziju je završio u rodnom Šapcu, a Veliku školu u Beogradu. Proučavao je floru Srbije, Bugarske, Makedonije i Bosne i objavio niz naučnih radova. Prikupio je veliku zbirku narodnih imena biljaka i popularisao biljne kulture.

1941. Japanski avioni napali američku pomorsku bazu u Perl Harburu na Havajima i uništili veliki broj aviona i brodova, što je ubrzalo odluku SAD da se uključe u Drugi svetski rat.

1941. Velika Britanija u Drugom svetskom ratu objavila rat Mađarskoj, Rumuniji i Finskoj, zemljama koje su kao članice Trojnog pakta učestvovale u agresiji na SSSR.

1946. Skupština Jugoslavije donela zakon o nacionalizaciji kojim su obuhvaćena sva veća privatna preduzeća. Time je likvidiran i inostrani kapital, koji je u industriji i rudarstvu predratne Jugoslavije učestvovao sa oko 50 odsto.

1949. Čang Kaj-šek na ostrvu Tajvan, gde je sa ostacima svoje vojske pobegao posle poraza od Narodnoslobodilačke armije Kine, proglasio državu i ustanovio vladu.

1965. Vaseljenski patrijarh Atenagora I i papa Pavle VI ukinuli međusobnu ekskomunikaciju dve crkve kojom je 1054. počeo raskol dve hrišćanske crkve.

1970. Ubedljiva pobeda na izborima u Istočnom Pakistanu Avami lige, pobornika autonomije Bengala, kasnije Bangladeša, dovela do duboke krize između Istočnog i Zapadnog Pakistana, koja je naredne godine eskalirala u građanski rat.

1971. Sovjetska vasionska kapsula počela da šalje radio i TV-signale sa Marsa.

1974. Kiparski predsednik, arhiepiskop Makarios III, trijumfalno dočekan na Kipru koji je napustio 15. jula 1974. posle državnog udara. Prevrat na Kipru organizovali grčki oficiri, ali nisu uspeli da zadrže vlast.

1975. Indonežanska armija ušla u Istočni Timor gde je, nakon ukidanja trovekovne portugalske kolonijalne vlasti, izbio građanski rat.

1975. – Umro je srpski internista Radivoje Berović, profesor Medicinskog fakulteta u Beogradu, član Srpske akademije nauka i umetnosti. Bio je glavni urednik časopisa “Acta medica jugoslavica”. Objavio je više naučnih radova na srpskom i stranim jezicima, uključujući delo “Klinička hematologija”.

–1985. Umro engleski pisac Robert Grejvs, istraživač grčke i jevrejske mitologije, svetski ugled stekao istorijskim romanom “Ja, Klaudije” i delom “Grčki mitovi”.


1988. Sovjetski predsednik Mihail Gorbačov u UN objavio unilateralno smanjenje sovjetskih trupa, tenkova, borbenih aviona i artiljerije.

1988. U zemljotresu u Armeniji poginulo više od 25.000 ljudi, 12.000 povređeno, a pola miliona ostalo bez domova. Uništeno 10 odsto industrije.

1992. Vlada Indije zabranila fundamentalističke pokrete posle nereda u kojima je poginulo najmanje 400 hindusa i muslimana. Tokom nereda razorena džamija u Ajođi.

1993. Umro Feliks Ufue Boanji, prvi predsednik Obale Slonovače od sticanja nezavisnosti 1960. i jedini afrički predsednik koji je 33 godine neprekidno bio na vlasti.

1995. Sonda sa američkog vasionskog broda “Galilej” ušla u atmosferu Jupitera i 75 minuta slala podatke pre nego što se raspala.

1996. Predsednik Alžira Liamin Zerual ozakonio ustavne reforme kojima se zabranjuju političke partije zasnovane na religiji.

1997. Nakon neuspelih izbora u septembru, u Srbiji ponovljeni izbori za predsednika Republike na kojima ponovo nijedan kandidat nije dobio potrebnu većinu glasova. U drugi krug ušli kandidati Socijalističke partije Srbije Milan Milutinović i Srpske radikalne stranke Vojislav Šešelj, a za predsednika 21. decembra izabran Milan Milutinović.

2001. U sukobima u Avganistanu Talibani predali svoje poslednje uporište Kandahar.