9. oktobar

–1547. – Rođen je slavni španski književnik Migel de Servantes. Bio je najpre pomorac i sekretar rimskog kardinala Akvivija, a potom i vojnik. Njegov književni rad veoma je bogat i raznovrstan. Prva dela, roman “Galatea” i nekoliko pesama i pozorišnih komada, doživela su osrednji uspeh, da bi kasnije objavio svoje najbolje delo, “Don Kihot”, roman koji najvernije oslikava njegovu umetničku genijalnost u opisivanju, pripovedanju, dijalogu i nenadmašnom, duboko ljudskom humoru. Posle “Don Kihota”, najbolja dela su mu: “Uzorne pripovetke”, “Blaženi raspusnik”, “Pedro de Urdemalos”.


1701. U Nju Hejvenu, u državi Kenektiket, SAD, osnovan Univerzitet Jejl, danas jedan od najčuvenijih univerziteta u SAD.

1789. U austrijsko-turskom ratu austrijski feldmaršal Gideon Ernst Laudon zauzeo Beograd.

1806. Pruska prekinula neutralnu politiku prema Napoleonu i objavila rat Francuskoj, u kom poražena uz teške teritorijalne gubitke. Mirom u Tilzitu 1807. izgubila celo područje izmedju Rajne i Labe i veći deo zemalja stečenih deobom Poljske.

1831. U atentatu ubijen predsednik Grčke Joanis Kapodistrijas, jedan od vođa borbe za oslobodjenje od turske vlasti. Kao predsednik od 1827. vladao apsolutistički oslanjajući se na vojsku, što je izazvalo revolt liberalnih političara.

–1835. Rođen francuski kompozitor i klavirski virtuoz Kami Sen Sans, jedan od osnivača Nacionalnog muzičkog društva.


 

 

 

 

 

–1854. Rođen srpski fizičar i pronalazač Mihailo Pupin, profesor matematike i fizike na univerzitetu “Kolumbija”. Njegov najznačajniji pronalazak, samoindukcioni kalemovi, omogućio telefonski i telegrafski prenos na velike daljine pomoću kabla. Za autobiografsku knjigu “Od iseljenika do pronalazača” dobio 1924. Pulicerovu nagradu.


–1857. – Rođen je srpski pisac iz Dubrovnika Ivo Vojnović, dramski pisac s veoma živim osećanjem za scenu. Dela: drame “Dubrovačka trilogija”, “Ekvinocij”, “Smrt majke Jugovića”, “Gospođa sa suncokretom”, “Lazarovo vaskrsenje”, “Imeratrix”, “Maškerate ispod kuplja”.


 

 

 

 

 

–1892. Rođen Ivo Andrić, prvi je i do sada jedini jugoslovenski književnik dobitnik Nobelove nagrade za književnost.


1915. Nemačke i austrougarske trupe u Prvom svetskom ratu zauzele Beograd.

 

 

–1934. U Marseju ubijen jugoslovenski kralj Aleksandar I Karađorđević. Atentat kom je poginuo i francuski ministar inostranih poslova Žan Luj Bartu organizovali lideri hrvatskog ustaškog pokreta i makedonskih nacionalista, a izvršio ga Vlada Černozemski.


1944. Počela Treća moskovska konferencija na kojoj su britanski premijer Čerčil i lider SSSR Staljin razmatrali problem Poljske, Grčke i Jugoslavije i dogovarali se o uredjenju Evrope posle Drugog svetskog rata.

1962. Uganda stekla nezavisnost posle gotovo 70 godina britanske kolonijalne uprave.

1963. Više od 2.000 ljudi poginulo u poplavama kada je pukla oko 300 metara visoka brana “Vajont” kod Beluna, u severoistočnoj Italiji.

–1967. U Boliviji ubijen argentinski revolucionar Ernesto Če Gevara, simbol revolucije u Južnoj Americi. Kao beskompromisni borac za pravdu stekao veliku popularnost širom sveta, posebno medju mladima. Učesnik Kubanske revolucije, ministar u Kastrovoj vladi, postao u novembru 1966. lider gerilaca u Boliviji, u oktobru 1967. zarobljen, a potom ubijen.


–1975. Sovjetski fizičar i disident Andrej Saharov dobio Nobelovu nagradu za mir.

1983. U eksploziji bombe u Rangunu, glavnom gradu Burme, ubijeno 18 Vladinih funkcionera Južne Koreje, među kojima 4 ministra i šef diplomatije Li Bum Suk. Juznokorejske vlasti za podmetanje bombe optužile agente Severne Koreje.

1992. U pokušaju da spreči dalje razbuktavanje rata u Bosni i Hercegovini Savet bezbednosti UN usvojio rezoluciju o zabrani vojnih letova u vazdušnom prostoru te bivše jugoslovenske republike, a mirovnim snagama naloženo da nadgledaju kako se zabrana poštuje.

1993. U sukobima muslimana i Hrvata u Mostaru srušen Stari most, simbol grada, sagrađen u 16. veku za vreme turske vladavine. Most bio pod zaštitom UNESKO.

1997. Više od 200 ljudi poginulo kada je uragan “Paulina” pogodio meksičko letovalište Akapulko.