10. avgust

955 – Vojska nemačkog cara Ota I potukla je Mađare u bici kod Lehfelda, otklonivši opasnost od mađarske invazije.

1627 – Francuski kardinal Rišelje je na čelu kraljevskih trupa počeo opsadu La Rošela, uporišta francuskih protestanata, hugenota. La Rošel je pao u oktobru 1628, posle 14 meseci opsade.

1675 – Po nalogu kralja Čarlsa II položen je kamen-temeljac Kraljevske opservatorije u južnom londonskom predgrađu Grinič. Zadatak opservatorije bio je da izučavanjem položaja zvezda pomaže navigaciji. Prvi kraljevski astronom bio je Džon Flemstid.

1792 – U Parizu je više od 1.000 ljudi poginulo u jurišu mase na kraljevsku palatu Tiljerije, gde su gnevni građani masakrirali kraljevu Švajcarsku gardu. Uhapšen je kralj Luj XVI i ukinuta je monarhija.

1810 – Rođen je italijanski državnik Kamilo Benso Kavur. Kao premijer Pijemonta (1852) pod Vitoriom Emanuelom II modernizovao je vojvodstvo i bio ključna ličnost u pokretu za ujedinjenje Italije pod Savojskom dinastijom.

1842 – Velika Britanija je zakonom ženama i deci mlađoj od 10 godina zabranila rad u podzemnim kopovima rudnika.

1846 – U Vašingtonu je osnovan centar za naučna istraživanja “Smithsonian Institution”. Danas najveća ustanova te vrste u svetu ustanovljena je prema oporuci britanskog naučnika Džejmsa Smitsona, koji je umro 1829, a svoj imetak od preko 100.000 funti zaveštao SAD.

-1878 – Srpski knez Milan Obrenović izdao je ukaz o “ustrojstvu Vojnog muzeja” radi prikupljanja i čuvanja trofeja iz ratne istorije. Muzej je smešten u prepravljenu džamiju na platou Gornjeg grada Beogradske tvrđave na Kalemegdanu.


 

 

 

 

-1878 – Rođen je srpski kompozitor i muzički pisac Isidor Bajić. Osnovao je prvu muzičku školu u Novom Sadu i pokrenuo “Srpski muzički list” (opera “Knez Ivo od Semberije”, zbirka solo pesama “Pesme ljubavi”, horske pesme).


1895 – U “Kraljičinom holu” u Londonu izveden je prvi promenadni koncert, kojim je dirigovao Henri Vud. On je ostao glavni organizator britanskog godišnjeg festivala klasične muzike “Proms” do 1940.

1904 – Ruska flota pretrpela je u rusko-japanskom ratu teške gubitke u borbi s japanskim ratnim brodovima, pri pokušaju da se probije iz blokirane luke Port Artur, u Kini.

1913 – U Bukureštu je potpisan mir između Bugarske i balkanskih saveznika Grčke, Rumunije, Srbije i Crne Gore, kojim je okončan Drugi balkanski rat. Bukureštanskim mirom Makedonija je podeljena između Bugarske, Grčke i Srbije, a Rumunija je dobila deo Dobrudže.

1914 – Francuska je, na početku Prvog svetskog rata, objavila rat Austro-Ugarskoj.

1920 – U Sevru, predgrađu Pariza, posle Prvog svetskog rata potpisan je mirovni ugovor Turske i članica Antante kojim je Turska lišena mnogih teritorija Otomanskog carstva. Ugovor je izazvao veliko ogorčenje u Turskoj i parlament je odbio da ga ratifikuje.

1945 – Japan je u Drugom svetskom ratu ponudio saveznicima predaju, pod uslovom da car Hirohito zadrži presto.

1964 – Papa Pavle VI doneo je svoju prvu encikliku (Ecclesiamsuam) o pomirenju sa ostalim hrišćanskim crkvama, nehrišćanskim verskim zajednicama i o spremnosti na dijalog sa svima koji to žele.

1990 – Šefovi arapskih država su većinom glasova (12 za, osam protiv) osudili iračku okupaciju Kuvajta. Irački predsednik Sadam Husein pozvao je muslimane na “džihad” (sveti rat) protiv stranih trupa i korumpiranih arapskih vođa.

1999 – Islamski gerilci proglasili su rusku pokrajinu Dagestan nezavisnom državom i pozvali na “sveti rat” (džihad) za oslobođenje.

2001 – U napadu pobunjenika iz pokreta UNITA na putnički voz južno od Luande ubijeno je oko 250 ljudi. To je bila jedna od najkrvavijih akcija u građanskom ratu u Angoli.

2003 – Putem specijalne veze između baze i Međunarodne svemirske stanice venčali su se ruski kosmonaut Jurij Maljenšenko koji je bio u orbiti, na oko 400 kilometara iznad Novog Zelanda, i Jekaterina Dmitrijeva koja je bila u svemirskom centru u Hjustonu. To je prvo “svemirsko venčanje” u istoriji.

2004 – Libija je pristala da isplati 35 miliona dolara kao kompenzaciju porodicama 160 žrtava ne-američkog porekla koje su poginule u bombaškom napadu na jedan noćni klub u zapadnom Berlinu 1986. godine.

2007 – Umro je američki fotograf Džo O’ Donel (85), poznat po fotografijama Hirošime i Nagasakija posle eksplozije atomskih bombi 1945.

2008 – Preminuo je američki soul i fank muzičar Ajzak Hejs. Svojim radom 1970-ih godina je položio temelje i za disko muziku. Najveći uspeh postigao je numerom za film “Šaft” za koji je nagrađen Oskarom i Gremijem. U crtanoj seriji “Saut park” davao je glas za lik kuvara “Šefa”.

2008 – Ruska vojska preuzela je kontrolu nad Ćinvalijem, glavnim gradu separatističke oblasti Južne Osetije, a gruzijske snage povukle su se iz skoro svih delova te teritorije.

2011 – Ulične nemire u Londonu uspelo je da suzbije 16.000 policajaca, a pljačke, paljenja i izgredi proširili su se i na druge gradove Velike Britanije: Mančester, Liverpul, Birmingem, Notingem i Salford. Tokom četiri noći uličnog divljanja zbog vladinih mera štednje i siromštva, uhapšeno više od 1.100 ljudi od čega 768 u Londonu. Glavnina izgrednika bile su raznolike grupe mladih ljudi.

-2012 – Umro je majstor za specijalne efekte i trostruki dobitnik nagrade Oskar, Karlo Rambaldi.

2014 – Na prvim direktnim predsedničkim izborima u Turskoj pobedio je dotadašnji premijer Redžep Tajip Erdogan.

2016 – Preminuo je Džerald Kavendiš Grovenor, vojvoda od Vestminstera, jedan od najbogatijih Britanaca čije se bogatstvo procenjuje na oko 10 milijardi evra.