3. jun

1098. Posle petomesečne opsade krstaši u Prvom krstaškom ratu zauzeli grad Antiohiju.

1657. Umro engleski lekar Vilijam Harvi, koji je otkrio cirkulaciju krvi i funkciju srca kao pumpe.

1808. Rođen američki državnik Džeferson Dejvis, predsednik Konfederacije Država Amerike za vreme američkog građanskog rata. Posle poraza Konfederacije uhapšen i proveo je dve godine u zatvoru.

1818. Završen poslednji britanski rat protiv Marata, čime je Britanija stekla prevlast u Indiji.

-1875. Umro francuski kompozitor Žorž Bize, autor opere “Karmen”, koja se smatra remek-delom francuske i svetske opere. Prvo izvođenje te opere izazvalo skandal, a potom postala jedno od najpopularnijih dela operske muzike.


 

 

 

-1886. Rođen srpski političar i publicista Kosta Novaković, jedan od lidera Srpske socijaldemokratske partije, kasnije član Komunističke partije Jugoslavije i njen predstavnik u balkanskom sekretarijatu Kominterne. Nestao u staljinističkim čistkama 1938, a odlukom sovjetskih državnih organa 1958. posmrtno rehabilitovan.


1889. Kraljevina Srbija preuzela od francuskog koncesionara upravljanje svojom železnicom.

1896. U Moskvi potpisan ugovor Rusije i Kine o nenapadanju u narednih 15 godina, a Kina odobrila Rusiji korišćenje železnice u severnoj Mandžuriji.

 

 

-1899. Umro Johan Štraus mlađi, austrijski dirigent i kompozitor opereta i valcera. Sa svojim orkestrom nastupao širom sveta, gostovao i u Beogradu.


 

 

 

 

 

-1906. Rođena francuska pevačica i igračica američkog porekla Žozefina Beker, zvezda pariskih kabarea “Foli Berže” i “Kazino de Pari” i borac protiv rasizma. U Drugom svetskom ratu priključila se francuskom pokretu otpora.


 

 

 

 

-1924. Umro austrijski pisac Franc Kafka. Njegova dela, među kojima su najpoznatiji roman “Proces” i pripovetka “Metamorfoza”, imala presudan uticaj na književnost XX veka.


 

-1926. Rođen američki pisac Alen Ginzberg. Njegova zbirka poezije “Urlik i druge pesme” smatra se najzančajnijim delom bitničkog pokreta pedesetih godina XX veka.


1940. Okončana evakuacija savezničkih snaga iz Francuske u Drugom svetskom ratu. Iz luke Denkerk brodovima evakuisano više od 337.000 britanskih, francuskih i belgijskih vojnika.

1959. Singapur proglašen autonomnom državom u sastavu Komonvelta, u kojoj su Britanci zadržali resore odbrane i inostranih poslova.

1963. Umro papa Jovan XXIII, poglavar rimokatoličke crkve od 1958, protagonist reforme katoličke crkve i njenog prilagođavanja savremenom svetu. 1962. szvao Drugi vatikanski koncil koji je po njegovoj smrti nastavio rad na crkvenim reformama.

1965. Američki astronaut Edvard Vajt izašao iz svemirskog broda “Džemini 4” i tako postao prvi Amerikanac koji je “šetao” kosmosom, tri i po meseca posle ruskog kosmonauta Alekseja Leonova.

-1968. U Beogradu, a potom i u drugim univerzitetskim centrima u Jugoslaviji, počele studentske demonstracije, prve u komunističkoj Jugoslaviji. Protest protiv privilegija komunističkih funkcionera, nezaposlenosti i ugrožavanja osnovnih demokratskih prava prekinut posle sedam dana pošto se studentima preko TV Beograd obratio predsednik SFRJ Josip Broz Tito, koji je podržao studente i obećao im brže rešavanje društvenih problema.


1973. Sovjetski supersonični avion “Tupoljev 144” srušio se u blizini Pariza tokom vazduhoplovne izložbe. Poginulo svih šest članova posade i sedam francuskih seljana.

1989. Umro iranski verski vođa, ajatolah Ruholah Homeini, koji se 1979, posle zbacivanja šaha Mohameda Reze Pahlavija, vratio iz izbeglištva u Iran koji je bio zahvaćen islamskom revolucijom. Pod njegovom vlašću prozapadni Iran pretvoren u militantnu versku republiku.

1989. U eksploziji gasovoda na Tranšibirskoj železnici dignuta u vazduh dva putnička voza. Poginulo 575 ljudi, a oko 600 povređeno.

1995. Ministri odbrane NATO i Evropske unije doneli odluku o stvaranju Snaga za brzo reagovanje u Bosni, koje će štiti mirovne trupe UN od napada bosanskih Srba.

1999. Predsednik Jugoslavije Slobodan Milošević prihvatio mirovni plan SAD, EU i Rusije, koji su u Beograd doneli finski i ruski posrednici Marti Ahtisari i Viktor Černomirdin. Plan, koji je podrazumevao dolazak međunarodnih snaga na Kosovo, bio uslov za prestanak vazdušnih napada NATO na Jugoslaviju.

1999. Sazvano zasedanje novog parlamenta Nigerije, čime je posle više od 15 godina okončana vladavina vojnim dekretima u najmnogoljudnijoj afričkoj zemlji.

-2001. U 86. godini umro holivudski glumac Entoni Kvin, koji se proslavio ulogom Grka Zorbe u istoimenom filmu.