10. mart

  1. U Beču kao jeretik na lomači spaljen Baltazar Hubmajer, jedan od glavnih vođa austrijskih baptista.1628. Rođen italijanski lekar i botaničar Marčelo Malpigi, koji se smatra tvorcem mikroskopske anatomije. Izumeo jako konveksno sočivo, jednostavan mikroskop koji uveličava do 180 puta.1772. Rođen nemački pisac Fridrih fon Šlegel, jedan od začetnika nemačkog romantizma i jedan od prvih evropskih modernista. Pisao eseje, pesme i pripovetke propagirajući ideje romantičarskog pokreta. U “Istoriji stare i nove književnosti” dao jedan od prvih pregleda cele svetske književnosti.

 

  1. 1856. Umro Jovan Sterija Popović, prvi srpski komediograf, “otac” srpske drame i, kao ministar prosvete, jedan od glavnih organizatora prosvetnog i kulturnog života u obnovljenoj Srbiji. Učestvovao u osnivanju prvog beogradskog teatra, Pozorište na Đumruku, koji je 1841. otvoren izvođenjem njegove tragedije “Smrt Stefana Dečanskog”. Njegove drame više od 100 godina na pozorišnim repertoarima.

     

    1872. Umro italijanski revolucionar Đuzepe Macini, glavni ideolog nacionalnog pokreta Italijana u XIX veku i jedan od tvoraca moderne italijanske države.




    1915. U Čikagu održan Prvi jugoslovenski narodni sabor s predstavnicima 486 raznih iseljeničkih organizacija iz SAD i Kanade. Bila je to prva velika javna manifestacija u svetu u korist ideje o oslobađanju i ujedinjenju južnoslovenskih naroda u jednu državu.

 

1922. Britanske vlasti uhapsile Mahatmu Gandija, optužile ga za pobunu i osudile na šest godina zatvora.




1945. Tokio u Drugom svetskom ratu razoren napadom 300 američkih bombardera B29. Poginulo oko 100.000 stanovnika japanske prestonice, bez domova ostalo njih oko milion.

1948. Šef čehoslovačke diplomatije Jan Garig Masarik, sin prvog predsednika Čehoslovačke Tomaša Masarika, izvršio samoubistvo iskočivši kroz prozor zgrade Ministarstva u Pragu.

1952. Bivši predsednik Kube Fulhensio Batista oborio kubansku vladu i potom kao diktator vladao zemljom do 1959, kada ga je sa vlasti srušio Fidel Kastro.

1959. U Lasi, glavnom gradu Tibeta, izbila pobuna protiv kineske vlasti. Posle višednevnih uličnih borbi Kinezi su ugušili pobunu, a Dalaj Lama izbegao u Indiju.

1968. U feribotu koji se prevrnuo u luci grada Velington na Novom Zelandu poginulo najmanje 200 ljudi.

1969. Džejms Erl Rej, optužen za ubistvo američkog crnačkog lidera Martina Lutera Kinga u aprilu 1968, osuđen na 99 godina zatvora.

1974. Japanski poručnik Hiro Onade predao se, posle 29 godina skrivanja u džungli, filipinskim vlastima, objasnivši da nije dobio naređenje o povlačenju i prestanku rata SAD i Japana.

1975. Snage severnog Vijetnama, u prvoj velikoj pobedi u Vijetnamskom ratu, zauzele grad Buon Ma Tuot. Ta pobeda označila početak velike ofanzive koja je sedam nedelja kasnije dovela do osvajanja Sajgona.

1990. Sud u Iraku osudio na smrt britanskog novinara Farzada Bazofta zbog špijunaže. Uprkos talasu protesta u inostranstvu i apela iračkim vlastima da mu poštede život, pogubljen 15. marta.

1993. Suharto šesti put izabran za predsednika Indonezije.

1995. U eksploziji ispred džamije u pakistanskom gradu Karačiju i pucnjavi jednog teroriste na ljude koji su potrčali da pomognu povređenima, poginulo 12 ljudi, uključujući petoro dece, a 26 je povređeno.

1997. Vatikan uspostavio diplomatske odnose s Libijom.

2000. Asocijacija nezavisnih elektronskih medija uputila protest vlastima Srbije zbog zatvaranja nezavisnih radio i televizijskih stanica u Srbiji, ocenjujući da ta akcija vlasti poprima alarmantne razmere.

2000. U Rijeci umro hrvatski pevač Ivo Robić, legenda hrvatske i jugoslovenske muzičke scene.

2001. SAD uslovile ekonomsku pomoć Jugoslaviji saradnjom s Međunarodnim sudom za ratne zločine u Hagu, zahtevajući izručenje optuženih za ratne zločine, pre svega bivšeg predsednika Slobodana Miloševića i ratnog komandanta bosanskih Srba Ratka Mladića do 31. marta. Posle hapšenja Slobodana Miloševića 1. aprila SAD odobrile pomoć Jugoslaviji od 50 miliona dolara.

2002. U odmazdi za pogibiju 11 Izraelaca u samoubilačkom bombaškom napadu arapskih ekstremista u Jerusalimu izraelski helikopteri razorili sedište palestinskog vođe Jasera Arafata u Gazi.