1. februar

1650.-U Stokholmu umro francuski filozof, matematičar i fizičar Rene Dekart. Odbacivši svaku dogmu ili doktrinarnost učenja, Dekart 4 osnovna pravila mišljenja izneo u čuvenom delu “Rasprava o metodi”. Smatra se začetnikom moderne filozofije racionalizma.

⇐1748. Ukazom carice Marije Terezije Novi Sad dobio status slobodnog kraljevskog grada u okviru austrijske monarhije. Taj dan proglašen za Dan grada kada je lokalnu vlast 1996. u Novom Sadu osvojila opoziciona koalicija “Zajedno”.

1793. Revolucionarna Francuska nepune 2 sedmice posle pogubljenja kralja Luja XVI objavila rat Velikoj Britaniji i Holandiji.

1840. U američkom gradu Baltimoru otvoren prvi stomatološki fakultet na svetu.

 

⇐1860- Rođen je srpski filolog Milan Rešetar, univerzitetski profesor slovenske filologije u Beču i Zagrebu. Proučavao je jezik starih spomenika, dijalekata i akcenata, posebno književnu i kulturnu istoriju rodnog Dubrovnika i bio je najbolji poznavalac dubrovačkog novca. Dela: na srpskom – izdanje “Gorskog vijenca”, “Dubrovačka numizmatika I i II”, “Nove dubrovačke povelje Stojanovićeva zbornika”, “Nikša Zvijezdić, dubrovački kancelar XV veka”, “Najstariji dubrovački govor”, “Najstarija dubrovačka proza”, “Dubrovački zbornik od god. 1520.”, “Jezik Marina Držića”, na nemačkom – “Čakavština i njene nekadašnje i sadašnje granice”, “Štokavski dijalekt”, “Dubrovački spomenici XIII-XV veka”

1893. Tomas Edison u Vest Orindžu u Nju Džersiju otvorio prvi filmski studio u svetu.

1896. Podstaknuti pobunom u Grčkoj stanovnici Krita počeli ustanak protiv turske vlasti. Uz intervenciju evropskih sila, Krit 1898. dobio autonomiju, a 1912. pripojen Grčkoj.

1908. U Lisabonu ubijeni portugalski kralj Karlos I i njegov sin, atentat su izvršile pristalice republikanaca.

 

 

 

⇐1918. Topovskim pucnjem sa admiralskog broda “Sankt Georg” označen početak pobune oko 6.000 mornara u austrougarskoj ratnoj floti u Boki Kotorskoj. Pobuna ugušena 3. februara, uhapšeno 800 mornara i podoficira, a pred preki sud u Kotoru izvedeno 40, od kojih su 4 osuđena na smrt i potom streljana. Velik broj oslobođen posle suđenja u septembru, a krivični postupak protiv ostalih prekinut slomom Austro-Ugarske u Prvom svetskom ratu.

1924. Prva laburistička vlada Velike Britanije priznala SSSR, što je znatno doprinelo smanjenju diplomatske izolacije prve socijalističke zemlje u svetu.

1942. Vođa norveških nacista Vidkun Kvisling postao, u okupiranoj Norveškoj u Drugom svetskom ratu, predsednik marionetske vlade.

1946. Norveški diplomata Trigve Li izabran za prvog generalnog sekretara Ujedinjenih nacija.

1946. Mađarska proglašena republikom, s predsednikom Zoltanom Tildijem i premijerom Ferencom Nađom.

1966. Umro američki filmski glumac i režiser Baster Kiton, jedan od najpoznatijih komičara nemog filma.

1974. U požaru koji je zahvatio soliter u brazilskom gradu Sao Paulo poginulo više od 220 ljudi.

⇐1979. Iranski verski vođa ajatotah Ruholah Homeini vratio se u zemlju iz Pariza posle 15 godina izgnanstva. Time nastupila nova faza islamske revolucije kojom je u Iranu uspostavljena islamska teokratska država.

1990. Da bi suzbila masovne demonstracije kosovskih Albanaca, koji su zahtevali političke reforme, Jugoslovenska narodna armija izvela tenkove na ulice kosovskih gradova, a borbeni avioni nadletali Prištinu. U sukobima demonstranata i policije poginulo 27 demonstranata i jedan policajac, a ranjeno oko 100 ljudi na obe strane.

1991. U zemljotresu koji je pogodio pogranične oblasti Avganistana i Pakistana poginulo više od 1.200 ljudi.

⇐1992. Predsednici SAD i Rusije Džordž Buš i Boris Jeljcin potpisali su, u Kejmp Dejvidu, deklaraciju o prestanku neprijateljstava dve zemlje, čime je formalno završen “hladni rat”.

1995. Poplave u Holandiji naterale oko 250.000 ljudi da napuste domove, što je bio najveći egzodus u istoriji te zemlje.

1996. Francuski predsednik Žak Širak objavio da je Francuska okončala nuklearne probe “jednom zauvek”.

2000. Zbog učestalih napada naoružanih Albanaca na policijske i druge objekte srpske vlasti pojačale prisustvo snaga bezbednosti i Vojske Jugoslavije na jugu Srbije u regionu opština Preševo, Bujanovac i Medveđa u kojima Albanci čine većinu stanovništva.

2002. Na suđenju za ratne zločine počinjene nad Srbima 1991. i 1992, bivši načelnik policije iz Gospića Ivan Dasović potvrdio da je tadašnji politički vrh Hrvatske znao za ubistva Srba u Gospiću.

2002. Savet bezbednosti UN produžio mandat mirovnih snaga u Istočnom Timoru do 20. maja, kada je predviđeno proglašenje nezavisnosti te bivše portugalske kolonije. Posle odlaska Portugalaca 1975. tu teritoriju okupirala Indonezija, a mirovne snage upućene 1999, pošto je Istočni Timor samoproklamovao nezavisnost.