27.decembar

1904. – Rođena američka filmska glumica njemačkog porijekla Marija Magdalena fon Loš, poznata kao Marlen Ditrih, koja je snimila više od 50 filmova i važila za najtipičniji primer vamp-glumice. Najveći deo života provela je u SAD, gde je pobegla od režima Adolfa Hitlera, odbivši 1937. sjajnu umetničku karijeru u Nemačkoj, koju joj je ponudio nacistički diktator. Filmovi: “Plavi anđeo”, “Žudnja”, “Maroko”, “Šangaj-ekspres”, “Kismet”, “Obešćašćena”, “Svedok optužbe”, “Suđenje u Nirnbergu”


1571. – Rođen nemački astronom, matematičar i fizičar Johan Kepler, koji je s tri zakona o kretanju planeta konačno utvrdio valjanost heliocentričnog sistema i udario temelje nove astronomije. Izračunao je i površinu i zapreminu geometrijskih tela koja do tada nisu proučavana.

1822. – Rođen francuski hemičar i biolog Luj Paster, član Francuske akademije, pronalazač vakcina protiv bjesnila, antraksa i crvenog vjetra. Dokazao je da bakterije izazivaju truljenje i otkrio da se hrana može konzervisati zagrijavanjem, najčešće u trajanju od 30 minuta, do određene temperature, što sprečava razmnožavanje bakterija. Osnovao je mikrobiologiju i stereohemiju. Organizovao je čuveni institut u Parizu, nazvan njegovim imenom.

1831. – Engleski prirodnjak Čarls Darvin brodom “Bigl” isplovio iz Plimuta, započevši petogodišnju ekspediciju tokom koje je sakupio ogroman materijal na osnovu kojeg je napisao epohalno delo “Postanak vrsta”. Na obalama Južne Amerike i ostrvima u Tihom okeanu proučavao je geološke formacije, biljke i životinje. Zaključio je da su se živi organizmi postepeno menjali i zasnovao prvu naučnu teoriju o evoluciji živih bića, nazvanu, prema njegovom prezimenu, “darvinizam”. “Postanak vrsta” je revolucionisao biologiju i izazvao žestoke napade crkvenih krugova.

1882. – U Beogradu objavljen sporazum o uspostavljanju diplomatskih odnosa Srbije i SAD. U skupštini je pročitan ukaz kneza Milana Obrenovića o odobrenju Trgovinskog sporazuma i Konzularne konvencije dve zemlje. Konvencija je štitila prava građana dve države, što je posebno koristilo srpskim iseljenicima u SAD. Sporazum je obezbedio građanima dve zemalje slobodan ulaz, kretanje i boravak na bilo kom dijelu teritorije druge zemlje i obavljanje poslova uz ličnu i imovinsku zaštitu, na isti način kao i za građane tzv. najpovlašćenije nacije.

1904. – Rođena američka filmska glumica njemačkog porijekla Marija Magdalena fon Loš, poznata kao Marlen Ditrih, koja je snimila više od 50 filmova i važila za najtipičniji primer vamp-glumice. Najveći deo života provela je u SAD, gde je pobegla od režima Adolfa Hitlera, odbivši 1937. sjajnu umetničku karijeru u Nemačkoj, koju joj je ponudio nacistički diktator. Filmovi: “Plavi anđeo”, “Žudnja”, “Maroko”, “Šangaj-ekspres”, “Kismet”, “Obešćašćena”, “Svedok optužbe”, “Suđenje u Nirnbergu”.

1927. – Pobedom frakcije Josifa Staljina ruski revolucionar i bivši rukovodilac Crvene armije i prvi šef sovjetske diplomatije Lav Trocki isključen je iz Komunističke partije. Dve godine kasnije proteran je iz SSSR-a i ubijen u Meksiku 1940, po Staljinovom nalogu.

1941. – Sporazumom da bugarska fašistička armija okupira istočnu Srbiju u Sofiji su u Drugom svetskom ratu završeni njemačko -bugarski pregovori. Bugarske okupatorske trupe su na osnovu tog sporazuma ubrzo zaposele Niški, Moravski, Kruševački i Zaječarski okrug i počele – kao i u Prvom svetskom ratu – teror nad srpskim civilima u ime velikobugarskog sna o “Bugar-Moravi” u sastavu Bugarske. Srpski narod je odgovorio oružanim otporom dok okupatori nisu izbačeni iz zemlje.

1944. – Sovjetska Crvena armija u Drugom svetskom ratu završila opkoljavanje Budimpešte, koju su držale trupe nacističke Njemačke.

1945. – U Vašingtonu osnovan Međunarodni monetarni fond, stvoren radi unapređenja monetarne saradnje i rešavanja monetarnih problema u svetu. Pravilnik o radu Fonda izradila je monetarna i finansijska konferencija 44 zemlje UN u ljeto 1944. u Breton Vudsu, koju je sazvao predsednik SAD Frenklin Ruzvelt.

1948. – Mađarske vlasti uhapsile rimokatoličkog kardinala Jožefa Mindsentija, žestokog antikomunistu. U vreme nemira u Budimpešti 1956. on je izašao iz zatvora i dobio azil u američkoj Ambasadi u glavnom gradu Mađarske, gdje je bio do 1971, kad mu je odobreno da otputuje u Rim.

1949. – Holandska kraljica Julijana potpisala dokument kojim je Indonezija dobila suverenitet posle više od tri veka holandske kolonijalne uprave. Za prvog predsednika Indonezije izabran je Ahmed Sukarno, vođa nacionalnooslobodilačkog pokreta.

1956. – Flota UN počela čišćenje Sueckog kanala posle Sueckog rata, odnosno vojnog pohoda Velike Britanije, Francuske i Izraela na Egipat, zaustavljenog intervencijom Saveta bezbednosti UN.

1969. – Libija, Sudan i Ujedinjena Arapska Republika postigli dogovor da stvore vojni, politički i ekonomski savez.

1972. – Australija obustavila vojnu pomoć Južnom Vijetnamu, okončavši učešće u Vijetnamskom ratu na strani SAD i njenih južnovijetnamskih marioneta.

1972. – Belgija, kao prva zemlja NATO pakta, uspostavila diplomatske odnose sa Demokratskom Republikom Nemačkom.

1975. – Više od 400 rudara poginulo posle eksplozije u rudniku uglja u Časnali u indijskoj državi Bihar.

1978. – Umro alžirski državnik Huari Bumedijen, koji je predsednik Alžira postao u junu 1965, kad je udarom bez prolivanja krvi oborio s vlasti Ahmeda Ben Belu.

1979. – Avganistanski predsednik Hafizula Amin pogubljen posle državnog udara koji su podržale sovjetske jedinice, ušavši dva dana ranije u Avganistan, u prvoj vojnoj intervenciji SSSR-a izvan zemalja Varšavskog pakta.

1985. – U istovremenim napadima palestinskih islamskih terorista na putnike ispred šaltera izraelske avikompanije “El Al” na aerodromima u Rimu i Beču ubijeno je 16 i ranjeno oko sto ljudi. Među žrtvama bilo je najviše Amerikanaca, što je bio jedan od povoda za kasnije američko bombardovanje Libije, pod optužbom da pruža utočište teroristima.

1989. – Egipat i Sirija posle 12 godina obnovili pune diplomatske odnose.

1992. – Američki “lovci” oborili irački vojni avion iznad južnog Iraka zato što su navodno dve iračke borbene letelice nameravale da napadnu američke avione tipa “F-16”.

1994. – Islamski teroristi u Alžiru ubili četiri rimokatolička sveštenika.

1995. – Izraelski vojnici napustili Ramalu, okončavši time povlačenje iz svih šest gradova na Zapadnoj obali, koje su predati na upravu Palestincima na osnovu sporazuma Izraela i PLO.

1998. – Irak saopštio da ne priznaje zone zabranjenog leta koje je posle Zalivskog rata 1991. Zapad uspostavio iznad severnih i južnih delova te zemlje.